بازگشت
۲۶ تیر ۱۳۹۶
برگزاری نشست نقد و بررسی «ماندوو» در خانه هنرمندان
ابراهیم سعیدی: سعی کردیم داستان کلاسیک را متفاوت بیان کنیم/ بایرام فضلی:فرم فیلم بسیار سخت بود
اخبار و رویدادها

هنروتجربه- کامبیز حضرتی: نشست نقد و بررسی فیلم «ماندوو» ساخته ابراهیم سعیدی روز یکشنبه ۲۵ تیرماه در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست علاوه ابراهیم سعیدی، بایرام فضلی مدیرفیلم‌برداری، حسین قورچیان صدابردار، علیرضا جوادپور چهره پرداز و سحر عصرآزاد منتقد سینما حضور داشتند.

سحر عصرآزاد نشست را با صحبت درباره اکران فیلم «ماندوو» پس از هفت سال آغاز کرد:«خوشحالم که برای نمایش و نقدوبررسی فیلمی آمده‌ایم که پس از زمانی طولانی در هنروتجربه اکران شده است. در خوشبینانه‌ترین حالت‌ها نیز فرصت اکران چنین فیلم‌هایی در اکران عمومی وجود ندارد.»
او اضافه کرد: « فیلم «ماندوو» اثری خاص است. در واقع فیلم به یک موقعیت قومیتی می‌پردازد اما حرف فیلم جهانی است و متعلق به جغرافیا یا زمان و مکان خاصی نیست. بازگشت به ریشه‌ها، هویت و دغدغه‌های انسانی موضوع مشترک دوران مدرن است.»

در ادامه این نشست ابراهیم سعیدی درباره فضای داستان «ماندوو» بیان کرد: «از هنروتجربه به خاطر فرصت دادن به فیلمی که دغدغه گیشه را ندارد و جنس سینمایی متفاوتی را دنیال می‌کند تشکر می‌کنم. چنین فیلم‌هایی یا رنگ پرده را نمی‌بینند یا پس از سختی‌های طولانی اکران می‌شوند. ایده این فیلم چهارده سال پیش و با سقوط صدام شکل گرفت.»

ابراهیم سعیدی.بایرام فضلی نژاد.ماندوو

او ادامه داد: «بعد از سقوط صدام متوجه شدیم اردوگاه‌هایی در عراق وجود دارد که که پناهندگان زیادی در آن جا ساکن هستند.  با شنیدن و دیدن اخبار مربوط به اردوگاه‌های ایرانیانی که در کشور عراق به صورت پناهنده زندگی می‌کردند و با توجه به علاقه‌ام به مستندسازی پیگیر این ماجرا شدم. حدود چهل هزار پناهنده ایرانی که در این اردوگاه‌ها زندگی می‌کردند با سقوط صدام حسین به دنبال راهی برای خروج از اردوگاه بودند. بعضی به اروپا رفتند و بعضی با کمک اقلیم کردستان در آن جا ساکن شدند. من این اردوگاه‌ها را از نزدیک دیدم و با پناهندگان مصاحبه کردم.»
این کارگردان درباره روایت فیلم «ماندوو» بیان کرد: «تلاش ما بر این بود که شکل کلاسیک داستان‌پردازی را متفاوت کنیم. در فیلم «ماندوو» شخصیت محوری قصه پیرمردی بی‌تحرک است که حتی قابلیت تکلم را از دست داده و نمی‌تواند حرکت کند. سعی کردیم به لحاظ بصری او را در مرکز قرار داده و دوربین را نقطه نظر این شخص بگذاریم. در واقع او ناظر جریاناتی است که در طول سفر برای خانواده رخ می‌دهد.»
او ادامه داد: «ما در طراحی فیلم به این سمت متمایل شدیم که کنش‌های درون فریمی در جذب مخاطب قابلیت بالایی داشته باشد، چرا که شخصیت اصلی بی‌تحرک است. برای همین اتفاقات خارج از ماشین، اکثرا تنش زا است اگرچه شخصیت‌ها خودشان درگیر این تنش‌ها نیستند.»
سعیدی درباره نشان دادن پیرمرد در آینه و در انتهای فیلم توضیح داد: «در طراحی فیلم از ابتدا تا نزدیک انتهای فیلم، این آدم  را مثل یک جسم بی‌جان، از جایی به جای دیگری حرکت می‌دهند. در طول فیلم این اشتیاق در مخاطب ایجاد می‌شود که این مرد چه کسی است؟ ما تصور کردیم در جایی باید جواب این سوال را به ببینده خودمان بدهیم. اگر این کار را نمی‌کردیم، ذهن بیننده را به یک سمت آزاردهنده هدایت می‌کردیم. به همین دلیل کاراکتر پیرمرد تا انتهای فیلم نشان داده‌نمی‌شود و فقط در پایان فیلم تماشاگر یک لحظه او را در آینه می‌بینید تا بفهمد، آدمی که در ذهن خود تصور کرده تا چه اندازه با واقعیت او نزدیک است.»
او درباره موسیقی فیلم «ماندوو» اشاره داشت: «موسیقی در نسخه اولیه یکی از ویژگی‌های اصلی و بارز زندگی کاراکترها بود اما بعد از بازنویسی نقش موسیقی کم شد و ته مانده‌اش در فضا و شخصیت شاهو در فیلم که پیش‌تر خواننده بود دیده می‌شود. به همین دلیل به گونه‌ای اشاره شده که موسیقی در زندگی آن‌ها مهم است. در کردستان و ایران موسیقی بسیار مهم است و در هر جمعی تقریبا یکی هست که صدای خوشی دارد.»
این کارگردان درباره چهره‌پردازی خوب فیلم «ماندوو» افزود: «یکی از راننده‌ها روزی به من گفت ما شب یک خانمی‌ را در محل اسکان داریم که روز سرصحنه نمی‌آید. به او گفتم فردا او را به من نشان بده و او خانم امیری را نشان داد. می‌خواهم بگویم آقای جوادپور واقعا کارش خیلی خوب انجام داد و گریم او به فیلم کمک کرد.»

در ادامه این مراسم نوبت به بایرام فضلی رسید. او درباره درباره فیلم‎برداری این فیلم توضیح داد: «از ابتدای نگارش فیلم‌نامه در جریان کار بودم و در جلساتی که سعیدی و حسین مرتضائیان آبکنار با هم داشتند شرکت می‌کردم و گاهی هم نظر می‌دادم. از ابتدا قرار بر این بود که به یک فرم ویژه برسیم. در نهایت فیلم را بر اساس پی او وی کاراکتر پیرمرد پیش بردیم. فرم فیلم بسیار سخت بود و برای هر پلان یک روز تمرین می‌کردیم و معمولا آخرین لحظه‌های نور به فیلم‌برداری می رسیدیم.»

ماندوو.خانه هنرمندان

او اضافه کرد: «ما در این فیلم با نگاتیو کار کردیم که دامنه کنتراست آن حداکثر ۴ یا ۵ درجه دیافراگم بود اما دوربین های جدید و دیجیتال تا ۱۶ درجه دیافراگم است. زمانی که این فیلم فیلم‌برداری می‌شد مشکلات و مسائل دوربین ۳۵ هنوز وجود داشت آن هم با محدودیت لوکیشن و تنگی ماشین که بخش زیادی از داستان در آن می‌گذرد. فیلم در کردستان عراق فیلم‌برداری می‌شد. خوشبختانه این تلاش در جشنواره کمرا ایمیج لهستان که تنها جشنواره تخصصی در حوزه فیلم‌برداری است دیده شد. ما با دوربین ۳۵ میلی‌متری تصویرها را گرفتیم.»

حسین قورچیان درباره تجربه صدابرداری و صداگذاری در فیلم «ماندوو» بیان کرد: «در زمان فیلم‌برداری من جوان‌ترین عضو گروه بودم و خوشحالم که آقای سعیدی و فضلی به من اعتماد کردند. این فیلم سکانس پلان بود و از آن جایی که ساختار تصویری آن با دوربین ۳۵ میلی‌متری پیش می‌رفت کار صدابردار را سخت می‌کرد اما از آنجا که صدا زودتر از دوربین در ایران دیجیتال شد ما جزو اولین کسانی بودیم که از وسائل دیجیتال ضبط صدا بهره گرفتیم.»
او ادامه داد: «ما در سقف ماشین یک سوراخ برای صدا تعبیه کردیم اما چون شخصیت‌ها طبق میزانسن به اطراف می‌رفتند با حرکات ژیمناستیک سعی می‌کردیم طوری که در قاب دوربین نباشیم، وضوح صدا را داشته باشیم. اساسا تجربه کردن در سینما را دوست دارم. در این فیلم در هرسکانس با یک تجربه جدید مواجه بودیم. در این شرایط و باوجود کارکردن در یک کشور غریبه شرایط تولید ما سخت بود. اما امروز که کار را نگاه می‌کنم خروجی صدای آن قابل قبول است.»

علیرضا جوادپور نیز دراین نشست درباره طراحی چهره‌پردازی فیلم عنوان کرد: «ماندوو فیلم شریفی است، هسته اولیه این سناریو بسیار زیبا بود اما طراحی گریم آن خیلی سخت بود چون ما می‌خواستیم فیلم رئال باشد و گریم فیلم دیده نشود. ضمن آنکه باید خصوصیات بومی افراد را در نظر می گرفتیم.»
او افزود: «سختی کار من در طراحی گریم بود. چون ما بازیگرها را در کنار نابازیگرها داشتیم و نباید معلوم می‌شد کدام بازیگرهستند و گریم همه باید طبیعی درمی‌آمد. چون داستان واقعی بود و فضای مستند در فیلم وجود داشت سعی کردم گریم‌ها به چشم نیاید.»

عکس:یاسمن ظهورطلب

 

دیــدگاه ها و نــظرات