بازگشت
۲۲ آبان ۱۳۹۴
در اولین جلسه از سلسله نشست‌های تحلیلی «ضرورت تجربه‌گرایی در سینما» مطرح شد
الستی: سینما در ماهیت همیشه تجربه‌گرا بوده است / راستین: سینمای متفاوت باید روش جدید بیافریند
اخبار و رویدادها

هنر و تجربه: اولین جلسه از سلسله نشست‌های تحلیلی «ضرورت تجربه‌گرایی در سینما» با حضور احمد الستی (پژوهشگر و استاد دانشگاه)، شادمهر راستین(نویسنده و فیلمنامه نویس) طی دو بخش در روز پنجشنبه ۲۱ آبان ماه برگزار شد.
الستی در ابتدای این نشست که با محوریت «تاثیر سینما از تجربه‌گرایی در هنرها و رادیکالیسم» برگزار شد، اظهار داشت: «طی سال‌های اخیر تاکید زیادی بر رونق سینمای تجربه‌گرا صورت گرفته است. تصور عموم از فیلم کوتاه، فیلم‌های داستانی، مستند و انیمیشن است؛ زیرا برای ساخت فیلم‌های تجربه‌گرا انرژی کمی گذاشته می‌شود.»
این استاد دانشگاه در ادامه افزود: «این در حالی است که عموم تحولات سینما در سایه تجربه‌گرایی اتفاق افتاده است؛ مثل رسیدن به توانایی‌های صداگذاری یا تجربیات استفاده از رنگ، پرده عریض و … »
الستی با طرح پرسشی مبنی بر اینکه چگونه هنرهای دیگری که در اختیار سینماست به صورت تجربی وارد سینما شدند گفت: «سینما ترکیبی از هنرهای دیگری چون موسیقی، نقاشی، معماری و … است. این محصولِ ترکیبی در ماهیت همیشه تجربه‌گرا بوده و معبری برای ورود سایر هنرهای تجربه‌گرا قرار گرفته است.»
در ادامه مراسم فیلم «سقوط خاندان آشِر» ساخته ۱۹۲۸- آمریکا به نمایش گذاشته شد. به گفته الستی این فیلم، معماری تجربی را وارد سینما می‌کند. الستی در این‌باره توضیح داد: « شاید آنچه ما به عنوان حضور معماری نوگرا از آن یاد می‌کنیم همان طراحی صحنه باشد. این فیلم از طریق به کار گرفتن دکورهایی تازه و فرمی نو، کارکردهایی نوین در هنر معماری می¬آفریند و در سینما به خوبی به فیلم تبدیل می شود.»
«زهر و ابدیت» عنوان فیلم بعدی بود که به نمایش گذاشته شد. در این فیلم تجربه‌گرا آفرینش تصویرهای متفاوت مورد توجه قرار گرفته. الستی در این باره گفت: «یکی از دائمی ترین دغدغه‌های فیلم‌سازانِ تجربه‌گرا ماهیت تصویر است.»

موضوع صحبت شادمهر راستین فیلم‌نامه‌نویس و مدرس سینما در اولین کارگاه تخصصی جشنواره فیلم کوتاه تهران، رادیکالیسم در تجربه‌گرایی بود. شادمهر راستین صحبت‌هایش را با ذکر مثالی از استیون اسپیلبرگ آغاز کرد و از سوالی که اسپیلبرگ در فیلم «امپراتوری خورشید» مطرح کرد:« وقتی پسربچه‌ای بعد از سال‌ها مادرش را می‌بیند چکار می‌کند؟ اسپیلبرگ از تاریخ هنر نمونه‌هایی زیادی درآورد و با روان‌شناس‌ها و مربیان کودک مشاوره کرد و به این نتیجه رسید لمس کردن دست‌ها اولین واکنش در این موقعیت است. او نمی‌خواست اولین راه‌حلی که به ذهن می‌رسد را انتخاب کند و مثل بقیه باشد.»

 راستین ادامه داد: «مثل بقیه نبودن اولین خواسته دانشجویان است که بد هم نیست و ویژگی سینمای ایران است. فرض کنید غارنشین هستید ، اولین کسی که پایش را از این غار بیرون می‌گذارد، دارد تجربه می‌کند. اولین کسی که استنباطش از گاو را روی دیوار غار کشید و طوری این کار را کرد که نفر بعدی هم متوجه بشود این شکل رسم شده یک گاوه است، از حداقل المان‌ها و نشانه‌های تصویری استفاده کرد و مبدع قواعد بود. آن که اول بار لب یار را به غنچه تشبیه کرد شاعر است و نفر بعدی صنعت‌کار.» این مدرس فیلم‌نامه‌نویسی با رجوع به تاریخ هنر گفت: «مفهوم هنر تا عصر روشنگری چیزی جز بیان الهیات نبود. تغییر در مفاهیم امکان نداشت. در تاریخ هنر شام آخرهای متعددی می‌بینید اما مفهوم همه آن‌ها بازنمایی خاطره شام آخر مسیح به روشی که در انجیل‌ها گفته شده است بود. مجسمه داوود میکل‌آنژدر زمان خودش رادیکال بود و طردشده، ولی حالا کلاسیک شده است. مسجد امام اصفهان که رضا و علی اصفهانی معمار آن بوده‌اند بدعتی در کار با فونداسیون داشت . هفت سال تمام روی فونداسیون آن کار می‌کردند و بعد از هفت سال ناپدید شدند. پنچ سال دنبال این‌ها بودند و بعد از پنج سال برگشتند و گفتند بنای ما به پنج سال باقی ماندن مصالح پی احتیاج داشت و حالا فونداسیونی دارد که ۵۰۰ سال باقی می‌ماند. مجموعه نقش جهان یک کانسپت جدید در دوران خودش بود و در آغاز هزاره نوین باید معماری قبل را نفی می‌کرد و مثل ایفل در آغاز قرن بیستم، نشانی از دوران جدید می‌ماند.»

راستین که در اولین کارگاه تخصصی جشنواره فیلم کوتاه سخن می‌گفت ادامه داد: «بخشی از تجربه این است که نمی‌خواهیم فرموله شویم. فرموله شدن برای تماشاگر عام از همه چیز ساده‌تر است چون معیار قضاوت در اختیارش می‌گذارد. در آنتراکت همین برنامه تهیه‌کننده‌ای روی پله‌ها از من خواست فیلم‌نامه‌های بانک فیلم‌نامه را ارزش‌گذاری کنیم چون برای ما انتخابش و برای مخاطب تماشایش ساده‌تر می‌شود. این کاری بود که در هالیوود بانک‌دارهای صاحب کمپانی‌های فیلم‌سازی انجام می‌دادند و مثلا با شرکت زوج اسپنسر تریسی و کاترین هپبورن ۸ فیلم ساختند چون این زوج و این فرمول نزد تماشاگر جواب می‌داد و باید از آن پول درمی‌آوردند. از این جا رادیکالیسم واکنشی شد.»

راستین با اشاره به تشکیل گروه هنر و تجربه و با لحنی کنایی گفت: «خدا را شکر وقتی ۷۰ فیلم هنر و تجربه در ایران در یک سال داریم یعنی ۷۰ هنرمند صاحب فردیت داریم. البته بعید می‌دانم واقعا این تعداد هنرمند در کشور باشد.» او با بحث دوباره از رادیکالیسم واکنشی ادامه داد: «تا دهه ۶۰ رادیکالیسم واکنشی به پروپاگاند فیلم‌های روسی از یک طرف و فیلم‌های سرگرم‌کننده هالیوودی از طرف دیگر بود.» در ادامه جلسه دو فیلم کوتاه به عنوان مثالی برای سینمای تجربی مورد اشاره برای حاضرین به نمایش درآمد که اولی برداشتی نو از سگ آندلسی بونوئل بود و دومی تجربه‌ای در اجرا و روایت و شخصیت ساختن از پیچ و مهر و مقوا. شادمهر راستین با اشاره‌ای به مکانی که جلسه در آن برگزار می‌شد اضافه کرد: «عمر تغییر هزار سال پیش می‌توانست صدسال باشد و حالا بیست دقیقه شده. همین مجتمع علاالدین که روبروی این پردیس است حالا به کلی کهنه شده و بازار موبایل هم دمده شده است و چارسو جدید است. عمر تغییرات روز به روز کوتاه‌تر می‌شود این کار شما برای زدن حرفی جدید را سخت‌تر می‌کند.»

شادمهر راستین در پایان گفت: « رادیکالیسمی که اعتراض دارد باید کنش داشته باشد. انرژی‌تان را صرف واکنش به سینمای مخاطب عام نکنید. مهم‌ترین نکته بیان فردی خودتان است. گروه هنر و تجربه هم الان اکران افتتاحیه می‌گذارد مصاحبه می‌گذارد.. این‌ها که در آن مدل سینمای اکران هم بود، سینمای متفاوت باید روش جدید از خودش بیافریند. کاری به اکران نداشته باشید. به خودتان و سینمای خودتان کار داشته باشید.»

دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.