بازگشت
۱۴ آبان ۱۳۹۷
برگزاری نشست نقد و بررسی مستند «فرشاد آقای گل» در خانه هنرمندان
جعفر صادقی:بالغ بر ۲۶ ساعت راش داشتیم/ شاهین امین:روایت سینمایی باید واقعیت را پرکشش‌تر کند
اخبار و رویدادها

هنروتجربه-کامبیز حضرتی: نشست نقد و بررسی فیلم مستند«فرشاد آقای گل» روز یک‌شنبه ۱۳ آبان در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست جعفر صادقی کارگردان و شاهین امین منتقد سینما حضور داشتند.

شاهین امین در ابتدای این نشست درباره این مستند عنوان کرد: «بعد از دیدن «فرشاد آقای گل» احساس می‌کردم کارگردان آن شخص سن و سال‌دارتری است. بعد از آن که کارگردان را دیدم از این بابت خوشحال شدم که می‌شود بدون رودربایستی فیلم را نقد کرد. من متعلق به دورانی هستم که بازی‌های فرشاد پیوس را در استادیوم دیدم و او یک ستاره درجه یک فوتبال بود.»

او اضافه کرد: «فرشاد پیوس به لحاظ شخصیتی کم‌حاشیه است و کیفیت بالایی در فوتبال داشت. او کسی بود که همه علاقه‌مندان فوتبال و طرفداران آن احترام او را داشتند. حتی در موضوع محرومیت از تیم ملی تقصیری نداشت. اما کارگردان می‌توانست سراغ سوژه‌ای نوستالژیک‌تر برود.»

این منتقد سینما درباره ضعف ساختاری این مستند عنوان کرد: «پرداختن به  دهه ۶۰ به دلیل نوستالژیک بودن فضای دل‌نشینی را تداعی می‌کند اما ماجراهای دیگری هم داشت که خیلی‌ها آن را فراموش کرده‌ند. این مستند سراغ آدم‌های جذابی رفته است که به لحاظ توانایی فوق‌العاده هستند اما شبیه یک مستند تلویزیونی بسط یافته است. این مستند پرتره چه اطلاعاتی به مخاطب می‌دهد که نداند؟ چه چیزی از کاراکتر پیوس با مت در میان می‎گذارد که در حالت عادی نشنیده بودیم؟»

او ادامه داد: «ما در این مستند هیچ ضعفی از پیوس نمی‌بینیم. مثلا او بازوبند کاپیتانی را در یک بازی زمین می‌زند. نشان دادن این اتفاقات کاراکتر او را جذاب می‌کند. این مستند به شدت طولانی است که نفس تماشاگر را می‌گیرد. دوربین می‌توانست تحرک بیشتری داشته باشد و ما را با زندگی او بیشتر آشنا کند و در محله و جاهای مختلف با فرشاد پیوس همراه شود.»

امین با اشاره به نحوه اطلاع دهی در فیلم مستند بیان کرد: «در مستند «بزم رزم» تناقضات در خلال گفت‌وگوهای مختلف نشان داده می‌شود اما با نریشن و اطلاعات مختلف این تناقضات را افشا می‌کند. در این فیلم با انباشت اطلاعات مواجه هستیم. لازم نبود تک تک گل‌های پیوس نشان داده شود و شاید باید کارگردان بی‌رحمانه‌تر با اطلاعات و راش‌ها برخورد می‌کرد. وقتی مسندی درباره یک کاراکتر مشهور می‌بینیم حداقل انتظارمان این است که با بخش‌های تازه و جذاب مواجه شویم. این فیلم اطلاعات چندانی برای مخاطب پیگیر فوتبال ندارد و صرفا به مرور خاطرات محدود می‌ماند.»

او اضافه کرد: «روایت سینمایی باید واقعیت را پرکشش‌تر کند. ابراز ناراحتی ما برای این است که فیلم می‌توانست جذاب‌تر باشد و ارزش افزوده داشته باشد. البته این مستند برای همه ما خاطره‌برانگیز است. در دهه ۶۰ فوتبالیست‌های دیگری مانند حمید علیدوستی، سیروس قایقران و… وجود داردند که جای آن دارد که مستندهای جداگانه‎ای درباره آن ساخته شود.»

IMG_20181104_225431_464

صادقی: فرشاد پیوس آدم بی‌حاشیه‌ای بود
جعفر صادقی درباره این مستند عنوان کرد: «فرشاد پیوس فوتبالیست بزرگی است. من از ۱۰-۱۲ سال قبل در زمینه آرشیو فوتبال و سینما فعال یودم و هرچه بیشتر فیلم‌هایی راجع به پیوس می‌دیدم بیشتر جذب او می‌شدم اما احساس می‌کردم نسل امروز نیاز به شناخت بیشتر او دارد. او در چارچوب مستطیل سبز افتخارات زیادی آفریده بود اما همه مخاطبان نمی‌دانستند او این همه افتخار آفریده است. این سوژه ارزش پرداختن و ساختن یک مستند گفت‌و گو محور داشت.»

او افزود: «اولین تصویر من درباره فرشاد پیوس مربوط به آخرین بازی او بود. علی پروین در پشت صحنه این فیلم به من گفت اگر بخواهم پنج فوتبالیست را انتخاب کنم حتما پیوس یکی از آن‌ها است. اساسا دهه ۶۰ جای پرداخت زیادی دارد چون یک دهه خاطره‌برانگیز و نوستالژیک است. من سعی کردم در تدوین و عکس‌ها تمام توانم را به کار ببندم تا فیلم به شخصیت کاراکتر اصلی ضربه نزند. تدوین این مستند کلاسیک و خطی است و ما جز دو-سه مورد از این موضوع تخطی نکردیم. دهه ۶۰ بازوی قوی فیلم ما بود که از اتفاقات آن دوره را دربر می‌گیرد.»

صادقی درباره دلیل نپرداختن به زندگی شخصی فرشاد پیوس اشاره داشت: «این فیلم همان‌طور که اسم‌اش برمی‌آید درباره فرشاد پیوس در مستطیل سبز بود. مستندهای زیادی درباره مارادونا و فوتبالیست‌های دیگری ساخته شده است که زندگی ورزشی آن شخصیت‌ها را پوشش می‌دهند و به زندگی شخصی آن‌ها نمی‌پردازد. مستند «فرشاد آقای گل» درباره شخصیتی بی‌حاشیه است. هر مستندسازی به دنبال فراز وفرود در روایت فیلم‌اش است اما من نمی‌توانستم به عمد به حاشیه‌های غیرواقعی درباره او دامن بزنم.»

این مستندساز درباره منابع آرشیوی این مستند توضیح داد: «ما برای پنج ثانیه از این فیلم هزینه زیادی پرداختیم و منابع آرشیوی زیادی خریداری کردیم. حدود ۹۵ درصد تصاویر فیلم را از جاهای مختلف خریداری کردیم و پنج درصد باقی‌مانده را از صداوسیما خریداری کردیم. فریم به فریم تصاویر رتوش شده است و خیلی از این تصاویر در منابع آرشیوی داخل کشور نیست. اگر وارد گفت‌وگوهای محلی با آشنایان می‌شدیم و دوربین را در محله او می‌بردیم کار آسان‌تری برایم محسوب‌ می‌شد اما روش دیگری را انتخاب کردم.»

این کارگردان اضافه کرد: «برای ساخت این فیلم بالغ بر ۲۶ ساعت راش داشتم. با علی پروین ۴۵ دقیقه صحبت کردم اما ۴۲ دقیقه آن به لحاظ تاریخی مشکل داشت. حتی خود فرشاد پیوس اولین بازی‌اش را یادش نمی‌آمد . ما تصاویر مختلف را به آن‌ها نشان می‌دادیم تا یادشان بیاید و خاطرات و موضوعات تداعی شود. روزنامه‌ها و مطبوعات آن سال‌ها چندان به فوتبالیت‌ها نمی‌پرداختند بلکه تاکید آن‌ها روی مسائل فنی بود. ما با ۲۱ نفر برای این فیلم صحبت کردیم که در فیلم حاضر هستند.»

صادقی درباره عدم استفاده از نریشن در این مستند بیان کرد: «اگر علی پروین به موضوعی درباره فوتبال یا فرشاد پیوس اشاره کند، برای مخاطب باورپذیرتر است تا این که راوی فیلم آن را بازگو کند. علاوه بر این ۲۱ نفر ما با افراد دیگری هم حرف زدیم که صحبت‌هایشان پایه تاریخی درستی نداشت. این سال‌ها آن‌قدر گرد و غبار تاریخی گرفته که آن‌ها موضوعات را به خاطر نمی‌آوردند. مثلا برای ماجرای استعفای ۱۵ نفر که بعدا یکی از آن‌ها استعفای خودش را پس گرفت می‌شود یک مستند جداگانه ساخت. ما روایت‌های مختلفی از این موضوع شنیدیم.»

این کارگردان در پیان صحبت‌هایش درباره نسخف کامل‌تر این مستند هم توضیح داد:«ما با افراد زیادی که هرکدام اسطوره هستند یا یلی در فوتبال حساب می‌شوند صحبت کردیم. ممکن است بعضی از آن‌ها سایه هم را با تیر بزنند اما حاضر نیستند آن را جلو دوربین بگویند و حرف دیگری به دوربین می‌گویند. من نمی‌توانستم وارد موضوعاتی شودم که برای آن سندی در دست ندارم. وقتی این مستند پخش شود باید پاسخگو بودم و کار دشوارتر می‌شد. ما نسخه کامل‌تر فیلم را برای فوتبالیست‌ها گذاشتیم  محمد پنجعلی و حتی پژمان جمشیدی که از این دوره خاطره نداشت ا ز دیدن این صحنه ها بغض کردند.»

عکس:یاسمن ظهورطلب

دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>