بازگشت
۲۴ بهمن ۱۳۹۶
دو نگاه به سیمرغ «هنروتجربه»
اخبار و رویدادها
هنروتجربه: با پایان سی و ششمین جشنواره فیلم فجر و اعلام نام برگزیدگان این دوره از جشنواره، انتقادات و پیشنهادات درباره این جشنواره و ساز‌وکارش هم‎چنان ادامه دارد. در همین زمینه دو روزنامه شرق و آسمان آبی با انتشار یادداشت‎هایی بخصوص به سیمرغ هنروتجربه پرداخته‌اند.
حلوای فجر
مجید موثقی در روزنامه شرق در یادداشتی و به حذف بخش هنروتجربه در این جشنواره و ریسک‌پذیری اندک مدیران برای میدان دادن به فیلم‌سازان جوان اشاره کرده است. در این یادداشت می‌خوانیم: «پایان جشنواره فیلم فجر با آغاز نکته‌های تحلیلی و انتقادی زیادی همراه شد‌! امسال جشنواره با رویکرد جدیدی یکی از بخش‌های مهم و کلیدی خود به نام هنروتجربه را از جدول برنامه‌هایش حذف کرد! مشخص نیست که این تصمیم عجولانه بر اساس چه معیارهایی صورت گرفته است، جز آنکه حضور فیلم‌سازان پیشرو و مستقل را کم‌رنگ‌تر کند! درواقع طلوعِ سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر با غروب و فراموشی نسل فیلم‌سازان نویی همراه شد که با چنگ و دندان برای روشن نگاه‌داشتن چراغ سینمای ایران فیلم‌های جدیدی ساختند و چشم‌انتظار نمایش آثارشان در جشنواره بودند و در انتها به‌سادگی از گردونه رقابت کنار گذاشته شدند و این‌بار نیز حلوای فجر به کام چهره‌های تکراری شیرین شد! اینجاست که تفاوت جشنواره فجر ما نسبت به دیگران کاملا بارز و آشکار است! علت ممتازشدن جشنواره‌های بزرگ سینمایی مانند کن، ونیز، برلین و لوکارنو در بهادادن بیشتر به فیلم‌سازانی است که از نگاهی نو و متفاوت برخوردارند، حتی اگر این فیلم‌ها از کاستی‌های تکنیکی برخوردار باشند، اما چون دیدگاه آن‌ها بر اساس سینمای اندیشه استوار است، ریسک‌پذیری مدیران جشنواره‌ها را در کشف و نمایش این آثار بالا می‌برد، نه‌آنکه مانند جشنواره فجر ما گریزان از حضور نسل کارگردانان نو باشد!»

در این مطلب هم‌چنین به حضور فیلم‌های کوتاه در جشنواره سی‌و‌ششم اشاره شده‌ است:« البته باز جای شکر است که به فیلم‌سازان کوتاه فرصتی داده شد که آثارشان نمایش داده شوند که این مهم با پیگیری‌های شبانه‌روزی «انجمن فیلم کوتاه ایسفا» و فیلم‌سازان کوتاه به وجود آمد، اما حضور و‌ کمبود فیلم‌های مستند در یک جشنواره ملی در این دوره بسیار محسوس بود! درمجموع ریسک‌پذیری مدیران و برنامه‌ریزان جشنواره فیلم فجر در این دوره کافی نبود و همین یکی از عوامل افت کمی و‌ کیفی آثار جشنواره بود. این رویداد بزرگ هنری- سینمایی که ٣٦ دوره از برپایی آن گذشته است، هنوز یک مدیر ثابت و‌ آدرس سرراستی پیدا نکرده و همین تعدد سلیقه‌ها و دبیران متفاوت آن، این جشنواره را تبدیل به یک رویداد هنری متوسطی کرده که فروغ و پویایی گذشته خویش را ندارد. البته بخش نوپای بین‌الملل جشنواره فیلم فجر چندسالی است با هدفمندی بهتر و پیداکردن یک دبیر ثابت، رضا میرکریمی، از نظم و رشد بهتری برخوردار است.»

دیده نشدن فیلم «امیر» به کارگردانی نیما اقلیما هم از دیگر نکات مطرح شده در این یادداشت است: «جشنواره فجر امسال از طراوت و پویایی کمی برخوردار بود و هیات داوران فیلم‌های خوب و هوشمندانه‌ای مانند «امیر» از نیما اقلیما و «اتاق تاریک» ساخته روح‌الله حجازی را از قلم انداختند و درعوض فیلم‌های متوسط و گاه زنگ‌زده‌ای را مورد تقدیر قرار دادند که از لحاظ بار دراماتیکی از قوام خوبی برخوردار بودند! مشخص نیست که چرا هیات داوران این دوره مانند برنامه‌ریزان جشنواره از قدرت ریسک‌پذیری ضعیفی برخوردار بودند.»

«امیر» قربانی مصلحت‌اندیشی
روزنامه آسمان آبی هم در یادداشتی به حواشی اهدای دو سیمرغ هنروتجربه و فیلم اول اشاره دارد:«جشنواره فیلم فجر سرشار از اتفاقات عجیب و غریب است. اساسا گویا همین عجیب و غریب‌بودن است که آن را جذاب می‌کند. چنین وصفی از هر لحاظ می‌تواند مناسب سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر نیز باشد؛ جشنواره‌ای که درباره آیتم‌های عجیب و غریب آن می‌توان ساعت‌ها حرف زد و مطلب نوشت، اما آن‌چه در این جشنواره و در مراسم اختتامیه آن در میان هیاهوها تقریبا به حاشیه رفت اهدای دو سیمرغ ویژه بود: سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه «هنر و تجربه» و سیمرغ بلورین بهترین فیلم اول. دو سیمرغی که می‌توانستند نتیجه دو بخش مستقل در جشنواره و با هیات داورانی مجزا باشند، اما به‌دلیل سیاست‌های این دوره تنها به دادن سیمرغی از منظر نگاه همان هیات داوران بخش سودای سیمرغ اکتفا شد. درباره دو سیمرغی که در جشنواره‌های سال‌های گذشته به شکل‌های متفاوتی اهدا می‌شد، می‌توان به چند نکته اشاره کرد. هیات داوران جشنواره سی‌وششم سیمرغ بهترین فیلم از نگاه هنروتجربه را به فیلم «مغزهای کوچک زنگ‌زده» ساخته هومن سیدی داد و سیمرغ بهترین فیلم اول را هم به «خجالت نکش» رضا مقصودی اهدا کرد. ابتدا باید سراغ سیمرغ دوم رفت. هیات انتخاب در مصلحت‌اندیشی‌های این دوره تنها سه فیلم اول را برای حضور در مسابقه سودای سیمرغ انتخاب کرد. از همان ابتدا می‌شد حدس زد نباید برای «مصادره» مهران احمدی جایگاهی قائل بود و به این ترتیب، فیلم‌های «امیر» ساخته نیما اقلیما و «خجالت نکش» باقی می‌ماند؛ فیلم‌هایی که از قضای قرعه نیز در پردیس ملت، سینمای اصحاب رسانه، پشت‌سرهم اکران شد و به نظر می‌رسید سیمرغ بهترین فیلم اول به یکی از آن‌ها تعلق بگیرد. در شرایطی که «امیر» نیما اقلیما به‌دلیل بازی‌ها، موضوع و فرم ساخت یکی از خاص‌ترین فیلم‌های سال‌های اخیر بود و می‌توانست بهترین فیلم اول شود، اما هیئت داوران ترجیح داد فیلم «خجالت نکش» را انتخاب کنند. حتی در شرایطی که فیلم «مصادره» نیز می‌توانست از لحاظ داستان و نوع شخصیت‌پردازی‌ه ایش این سیمرغ را دریافت کند، اما بازهم هیات داوران ترجیح داد جایزه را به «خجالت نکش» بدهد.
احتمالا بهترین توجیه برای دادن جایزه به فیلم مقصودی موضوع آن و حمایت از فرزندآوری در جامعه باشد؛ زیرا که از ایده گرفته تا بازی‌های آن نه‌تنها نمی‌توان گفت با فیلمی متوسط روبه‌رو هستیم که یکی از بدترین فیلم‌های جشنواره را شاهد بودیم، اما درباره سیمرغ هنر و تجربه می‌توان گفت که هیات داوران احتمالا درک اشتباهی از سینما‌ی «هنر و تجربه» داشته‌اند. با نگاهی به پنج فیلم به‌نمایش‌درآمده در جشنواره – بدون فیلم‌های کوتاه – تنها گزینه‌ای که شاید بتواند به فیلم‌های «هنر و تجربه» نزدیک و از سینمای بدنه دور شود، با اختلاف فیلم «امیر» است؛ فیلمی که همه آیتم‌های فیلم‌های هنر و تجربه را دارا بود و در مصلحت‌اندیشی‌های رایج به فیلم سیدی داده شد تا ندادن سیمرغ بهترین به «مغز‌های کوچک زنگ‌زده» توجیه شود، در حالی که به نظر نمی‌آید سیدی اصلا چنین دغدغه‌ای نداشته و فیلمش را به گونه‌ای طراحی کرده که اتفاقا در جریان سینمای بدنه قرار بگیرد.»

دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*