بازگشت
۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۷
برگزاری نشست نقد و بررسی «کوپال» در خانه هنرمندان
کاظم ملایی:ساختار فیلم اجازه روایت غیرخطی را نمی‎داد/ جواد طوسی:عناصر گروتسک با نگاهی روانشناسانه در فیلم دیده می‌شود
اخبار و رویدادها

هنروتجربه- کامبیز حضرتی: نشست نقد و بررسی فیلم «کوپال» ساخته کاظم ملایی روز یک‌شنبه ۲۳ اردیبهشت‌ماه در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست علاوه بر کاظم ملایی، مجید گرجیان مدیر فیلم‌برداری و پوریا رحیمی سام بازیگر «کوپال»و جواد طوسی منتقد سینما حضور داشتند.

جواد طوسی نشست را با یاد لوون هفتوان آغاز کرد: «شخصیت اصلی «کوپال» بازیگری انعطاف‌پذیر است که بازیگر شاخص سینمای هنری به حساب می‌آید. سنگ بنای این شیوه کاری‌ او با فیلم «پرویز» مجیدبرزگر گذاشته شد. کاراکتر کوپال عامدانه می‌گوید من نماینده عقلانیت هستم. عقلانیتی که در نهایت شخصیت اصلی را قربانی خود می‌کند. در «کوپال» با شخصیت‌پردازی فیلم مشکلی ندارم. بخصوص با اجرای لوون هفتوان و مواجهه پردست انداز او که کم‌کم گرفتار زندان خودش می‌شود اما مواجهه او با دنیای پیرامون و بده بستان او با اشیا و اطرافش اهمیت دارد و این موضوع باعث افتادن ریتم فیلم می‌شود.»

او اضافه کرد: «تلویزیون در فیلم پیش‌زمینه وضعیت بعدی را نشان می‌دهد. مثلا در صحنه‌ای تبعیدناخواسته صدراعظم آلمان را می‌بینیم که پیش از گرفتاری کوپال کدگذاری می‌کند. یا بیرق سیاهی در لانگ شات دیده می‌شود که انگار شناسه کوپال است. در این فیلم با نگاهی روانشناسانه و به تبع شرایط جامعه ما، عناصر گروتسک دیده می‌شود. این عناصر گروتسک نشان می‌دهد که این وجه در جامعه به طور کلی وجود دارد.»

او درباره فضا و ساختار فیلم اشاره داشت:«بار مفهومی فیلم فی‌نفسه خوب است اما در دنیایی که عناصر سینمایی آن عامدانه مینی‌مال می‌شود و در شرایطی که تماشاچی ما بدعادت شده است ،گاهی کمبود اطلاعات و نشانه‌های داستانی به جدول متقاطع کلمات و مفاهیم بدل می‌شود. مثلا جای آن داشت که با رفت و برگشت‌های بیشتر موقعیت‌های عاطفی کاراکتر پررنگ‌تر شود.»

این منتقد درباره هنروتجربه عنوان کرد: «سینمای مستقل ما نیازمند سوبسید فرهنگی و فرهنگ‌سازی است. فرهنگ‌سازی در مورد اقتصاد و چرخه آن اهمیت دارد. می‌بینیم که باوجود برنامه‌ریزی برای سانس‌های مستقل هنروتجربه از سوی سالن‌دارها اتفاقات دیگری می‌افتد. آن‌ها حق وتو دارند و بخشی از این سانس‌ها را حذف و با کمدی و طنز جایگزین می‌کنند. باید کنترلی وجود داشته باشد تا از بضاعت اندک این فیلم‌ها کم نشود و عدالت فرهنگی لحاظ شود. تا حداقل شرایط اکران و بازگشت نسبی سرمایه در این سینما وجود داشته باشد.»

 ملایی: کوپال جزو گونه فیلم‌های بقا است
کاظم ملایی در این نشست درباره ساخته شدن این فیلم عنوان کرد: «کوپال جزو فیلم‌های گونه بقا به حساب می‌آید. قرار بود قصه دیگری را را بسازم اما چون تعدد لوکشین و بازیگر داشت بعد از گذشت یک سال‌ونیم موفق به ساخت آن نشدم و نتوانستم سرمایه‌گذار پیدا کنم. در «کوپال» خودم را به یک بازیگر و لوکیشن محدود کردم تا اگر تهیه‌کننده نیافتم خودم آن را بسازم که در نهایت هم همین اتفاق افتاد.»

او ادامه داد:«من برای این فیلم کلیشه‌های فیلم بقا را درآوردم که در آن‌ها مجادله انسان وطبیعت و خروج از از شرایط طبیعی مثلا خروج از جنگل یا کویر مطرح است. مثلا این الگو در فیلم «لورنس عربستان» وجود دارد. وقتی به شخصیت شکارکش کوپال رسیدم فکر کردم در چه شرایطی می‌توانم این شخصیت را گرفتار و تنبیه کنم. ابتدا در حمام و توالت گیر می‌افتاد اما چون یک فیلم فرانسوی دیدم که در آن اتفاق مشابهی می‌افتاد آن را به آشپزخانه یعنی حریم زن منتقل کردم. نگه داشتن مخاطب در یک فیلم بلند آن هم در آشپزخانه کار راحتی نبود. در نهایت به کارگاه تاکسیدرمی رسیدم که با وجود درب ضدسرقت و عناصر بصری جذابیت بیشتری داشت. کوپال عبا وجود شرایط امنیتی و تدابیرش در قله امن خودش گرفتار می‌شود. گرفتار شدن او در قلب خانه خودش معاصرگونه است و نسبتی با مدرنیته دارد.»

این کارگردان درباره شیوه فیلم‌سازی‌اش بیان کرد: «جدا از دوربین اصلی ما از دوربین مداربسته و دوربین گوپرویی که به سگ کوپال بسته بودیم، استفاده کردیم. راز قصه را از دوربینی که به هایکو یعنی سگ کوپال بستیم، نشان می‌دهیم. عنصر فعال دیگر دنیای داستان تلویزیون است که به عنوان بمباران تبلیغات و شعار به هجو فضای فیلم کمک می‌کند. دوست داشتم فضای گروتسک فیلم در بیاید و برای همین از تلویزیون به این شکل استفاده کردم.»

او درباره روایت فیلم بیان کرد: «تمام ماجراهای پرده اول فیلم تلاش می‌کند تا گرفتاری کوپال را مقدمه‌چینی کند. در ذهنم بود که کوپال برندی را برای خود طراحی کرده که در تمام خانه‌اش حضور دارد. این برند بازتاب خودشیفتگی خود کوپال است. من به خودشیفتگی این کاراکتر نیاز داشتم چون قانون درام می‌گوید که شخصیت باید نقطه‌ضعف داشته باشد. نقطه‌ضعف کوپال خودشیفتگی و غرورش بود که او را از شکارگر به شکارکش بدل کرد.»

ملایی افزود: «در عناصر فیلم‌نامه برای منفی در منفی نشدن صحنه‌ها به فضاهای مثبت نیاز داریم. در کوپال لحظات جدی و گرفتارکننده زیادی وجود داشت. نیاز بود که شخصیت‌های فرعی نمکی داشته باشند تا غذای اصلی که تاحدی تلخ است، شیرینی خاصی پیدا کند. در فیلم‌نامه از این هماهنگی و هارمونی ناگزیر هستیم. به همین دلیل از لهجه یا قدکوتاه برای شخصیت کاشیکار استفاده کردم.»

او  عنوان کرد: «این فیلم فاصله‌ای از واقعیت دارد. در طول نشست‌های هنروتجربه در روزهای اخیر به آن فانتزی، علمی-تخیلی یا تجربی گفته‌اند که هیچکدام‌شان درست نیست. این تضاد به دلیل فاصله گرفتن از واقعیت است. لحن فیلم را  نباید با ژانر آن اشتباه بگیریم.»

ملایی ادامه داد: «در کوپال سراغ روایت شاه‌پیرنگی رفتم چون با آن آشنا هستم. ساختن فیلم ضدپیرنگ یا مینی‌مال جذاب است اما چون پشتوانه آن را نداشتم از این کار پرهیز کردم. ساختار فیلم این اجازه را نمی‌داد که زمان فیلم را غیرخطی کنم. حضور فلاش بک‌ها برای تبدیل داستان به روایت غیرخطی نیست بلکه در امتداد روایت اصلی فیلم است.»

این کارگردان درباره شرایط اکران «کوپال» اشاره داشت: «هنروتجربه علی‌رغم تمام محدودیت‌ها و کم وکسری‌هایی که پیش رو دارد تمام تلاشش را برای این فیلم انجام داد. مشکل این فیلم‌ها عدم‌تبلیغات کافی است. ما تمام تلاش‌مان را برای تبلیغات کردیم و هنروتجربه هم از آن حمایت می‌کند. ما در حال حاضر سوگلی فروش هنروتجربه هستیم اما تعداد سالن‌های هنروتجربه به تعداد انگشتان یک دست هم نمی‌رسد و اکران در شهرستان‌ها سخت است. امیدوارم فیلم‌سازان با تبلیغات به فروش فیلم خودشان کمک کنند و مردم و هنروتجربه  هم در حد بضاعت از آن حمایت کنند.»

گرجیان: فیلم‌نامه با وسواس نوشته شده است
مجید گرجیان نیز در این نشست بیان کرد: «آشنایی من با کاظم ملایی مربوط به حدود ۲۰ سال قبل و دوران دانشجویی او در دانشگاه سوره است. ما دوستان مشترک زیادی داشتیم و من فیلم‌های کوتاه و تجربیات او را دیده بودم. زمانی که فیلم‌نامه «کوپال» را به من داد دیدم با وسواس نوشته شده و پر از جزئیات است. کار کردن این فیلم برای من جذاب بود. مطمئن بودم مسیر سختی را به عنوان فیلم‌بردار در این کار دارم. نمی‌دانم چقدر از این جزییات وسواس فیلم‌نامه در فیلم هویداست و درآمده است. این فیلم توسط خود کاظم تهیه شد و هیچ ارگانی پشت آن نیست.»

این مدیر فیلم‌برداری اشاره داشت: «من و کاظم ملایی به رنگ‌پریدگی یا کنتراست تصاویر فکر نکردیم. جای محمد اکبری طراح صحنه و لباس فیلم در این نشست خالی است که با همکاری همدیگر و با کار جمعی به این ایده‌های اجرایی رسیدیم. طراحی صحنه فیلم شبیه بیگ پروداکشن به نظر می‌آید.»

او اضافه کرد: «من در فیلم‌نامه فرو می‌روم و در کار غور می‌کنم و آن را کار خودم به حساب می‌آورم. طبیعتا نگاه خودم را به فیلم‌نامه دارم و پیشنهاداتی را ارائه می‌دهم. در فیلم مینی‌مالی چون «کوپال» در راستای فیلم پیشنهاداتی داشتم و حتی ممکن است در جاهایی زور فیلم‌بردار بر کارگردان بچربد و درجاهایی نچربد. سکانس استخر و انفجار را در فیلم دوست دارم اما فضای داخلی کارگاه برای من جذاب بود. اگر امکانات بیشتری داشتیم در فضای کلی فیلم تصاویر بهتری را می‌دیدیم. فیلم‌برداری دوماه با احتساب یک روز تعطیلی در سبزوار انجام شد.»

رحیمی سام: «کوپال» فیلمی مستقل و جسور است
پوریا رحیمی سام بازیگر فیلم در این نشست یادآور شد: «من شناخت خوبی از کاظم ملایی داشتم. او جزو نسل فیلم‌سازان خلاقی است که آثارشان در هنروتجربه به اکران رسیده است. اهمیت حضور در این فیلم جدا از حضور در سینما برای من به عنوان بازیگر خوشایند است. جای لوون هفتوان بزرگوار و فقید در این نشست خالی است.»

او درباره این فیلم عنوان کرد: «کوپال فیلمی مستقل و جسور است. در این اثر قرار است تیرگی زیادی نشان داده شود. کاراکتر من در فیلم‌نامه بسیار دقیق نوشته شده و در همان جا به لهجه اصفهانی آن اشاره شده بود. می‌توانم بگویم جزئیات زیادی در فیلم‌نامه نوشته شده بود. من لهجه‌ها را می‌شناسم و حتی مشاور لهجه هستم. اما لهجه اصفهانی برای من اضطراب‌آور بود چون کاربرد زیادی دارد.»

عکس:یاسمن ظهورطلب

دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>