بازگشت
۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸
گفت‌وگویی با کریستیانو بورتونه، کارگردان «قهوه»
سرمایه‌گذاران چینی در وهله اول به بازار خودشان علاقه دارند/با«قهوه» ساختار یک داستان چندلایه را آزمودیم
اخبار و رویدادها

هنروتجربه ترجمه مریم شاه‌پوری: فیلم «قهوه» به کارگردانی کریستیانو بورتونه (و محصول مشترک کشورهای ایتالیا، چین و بلژیک) از هشتم اردیبهشت در سینماهای «هنروتجربه» در حال اکران است.
درام «قهوه» آخرین فیلم کارنامه بورتونه است که این روزها مشغول پیش‌تولید فیلم جدیدش با عنوان «گوینده ناشناس» / The Secret Talker است؛ فیلم‌سازی که کارگردانی را با فیلم‌های کوتاه و از سال ۱۹۹۰ آغاز کرد و در سال ۱۹۹۴ اولین فیلم بلندش با نام «اوآزی» را ساخت. او تا کنون پنج فیلم بلند و چند مستند تحسین‌شده ساخته است از جمله فیلم‌های «سرخ مانند آسمان» (٢٠٠۶) و «ده قانون عاشق شدن» (۲۰۱۲) و مستندهای «گیاه ممنوع» (۲۰۰۲) و «L’odore Della Terra» (۲۰۱۱).
«سرخ مانند آسمان» تحسین‌شده‌ترین فیلم بورتونه است که در جشنواره‌های مختلفی شرکت کرده و جوایزی را هم به دست آورده است. این کارگردان که مدرس سینما هم هست، به عنوان داور هم با جشنواره کودک اصفهان همکاری داشته است. اما داستان «قهوه» حول سه شخصیت در مکان‌هایی متفاوت از جهان جریان دارد: در بلژیک که در جریان شورش‌هایی یک قهوه‌جوش گران‌قیمت از مغازه حامد دزدیده می‌شود؛ در ایتالیا که رنزوی جوان متخصص هنر لاته درگیر دزدی از یک کافی‌شاپ می‌شود؛ و در چین که یک مدیر موفق متوجه می‌شود که کارخانه‌اش در حال از بین بردن یک دره زیبا در استان یون‌نان است.
گفت‌وگویی را که در پیش رو دارید والِریو کاروسو برای سایت «سینیوروپا» انجام داده و در آن کریستیانو بورتونه درباره تولید مشترک با کشور چین و بازار سینمایی این کشور آسیایی سخن گفته است.

شما اولین فیلم تولید مشترک ایتالیا و چین را کارگردانی کردید؛ چه عواملی را در نظر گرفتید تا این پروژه موفق از کار درآید؟
چین قلمرو و بازار جدیدی است؛ و هنوز هیچ‌کس دقیقاً نمی‌داند قواعدش چیست. همان طور که شاهدش بودیم، حتی همکاری چین با هالیوود هم می‌تواند دستخوش فرازونشیب شود. تفاوت‌های فرهنگی ما بزرگ‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنیم و زبان فقط یکی از آن‌هاست. بنابراین یکی از مهم‌ترین موضوع‌ها این است که کاملاً صبور باشیم و شرایط را درک کنیم؛ و تلاش کنیم این موضوع را بپذیریم که ممکن است اتفاق‌ها با منطق ما همخوانی نداشته باشند و از نظر ما معقول نباشند. هدف رسیدن به تفاهم است؛ و توافقی که بین دو طرف ایجاد شود.می‌توانم بگویم که فیلم‌سازی در چین (یا هر فعالیت دیگری) در هنر مذاکره خلاصه می‌شود. بنابراین چنین همکاری‌ای هم می‌تواند یک چالش هنری باشد و هم دستیابی به چشم‌اندازهای تازه؛ در واقع همه چیز به ما برمی‌گردد و شیوه نگاه‌مان به این همکاری. اما این موضوع را می‌شود با قاطعیت گفت: چون قانونی وجود ندارد ما در حین همکاری آن‌ها را ایجاد می‌کنیم. به عنوان مثال، ما با فیلم «قهوه» ساختار یک داستان چندلایه را آزمودیم و آن را بررسی کردیم که یکی از لایه‌های داستان کاملاً چینی است و به زبان محلی و با بازیگران و دکورهای بومی. ما امید داشتیم که این تمهید بتواند تماشاگران چینی را بیش‌تر درگیر فیلم کند و آن‌ها فکر نکنند دوباره با یک فیلم کاملاً خارجی طرف هستند. اما وقتی حرف تولید مشترک به میان می‌آید امکان‌های بسیار زیادی مطرح می‌شوند. پس ما فقط باید روشنفکر و پذیرا باشیم و به کاوش بپردازیم.

فیلم‌سازی در چین (یا هر فعالیت دیگری) در هنر مذاکره خلاصه می‌شود. بنابراین چنین همکاری‌ای هم می‌تواند یک چالش هنری باشد و هم دستیابی به چشم‌اندازهای تازه؛ در واقع همه چیز به ما برمی‌گردد و شیوه نگاه‌مان به این همکاری

«قهوه» برای نمایش در جشنواره فیلم بِیچینگ (پکن) انتخاب شد. برای شما اتفاق مهمی بود؟
فیلم ما قرار بود در پایان همان ماه در سینماهای چین روی پرده برود. پس حضورش در این جشنواره کمک کرد که پخش‌کننده‌های بومی آن را به عنوان یک فیلم تولید مشترک معرفی کنند. حضور بازیگران چینی در کنار یک کارگردان اروپایی، شرکت در مراسم فرش قرمز، و مصاحبه کردن و عکس گرفتن با او برای رسانه‌های چینی خیلی جذاب است. چین کشور بسیار بزرگی است و به همین دلیل، بیش از هر جای دیگری، تبلیغات می‌تواند عنصری بنیادی از دیده شدن و موفقیت باشد.

فکر می‌کنید تهیه‌کننده‌های اروپایی چه‌طور می‌توانند بر شمار تولیدهای مشترک با چین بیفزایند؟
اول از همه، ما باید «درک کنیم». ما به عنوان مردمانی از اروپا اساساً از محیط حرفه‌ای خودمان شناخت داریم: مردم، روال‌های تولید از محتوا گرفته تا تأمین سرمایه و تبلیغات، و… در واقع تجربه طولانی‌مدت ما باعث می‌شود خودبه‌خود باور کنیم که شیوه کار ما همان «سیستم» مورد نظر است. به هر حال اگر می‌خواهیم به بازار چین نزدیک شویم، باید اول بپذیریم که آن‌چه در سرزمین خودمان تضمین‌شده است شاید آن‌جا اعتباری نداشته باشد و جواب ندهد. در واقع ما باید مجموعه اصول و قواعدمان را فراموش کنیم و دوباره از صفر شروع کنیم. در ضمن باید بفهمیم که چینی‌ها بیش‌تر درباره دنیای ما می‌دانند تا ما از دنیای آن‌ها. بعضی از ما هنوز تصور بسیار رمانتیکی از چین داریم و برخی نیز همچنان از پذیرفتن واقعیت این کشور سر باز می‌زنیم. به نظرم هر دو رویکرد اشتباه است. پس فهمیدن و درک کردن گام اول است به سوی مواجهه با یک واقعیت مسلم. به عنوان مثال باید این واقعیت را بپذیریم که اکثر تماشاگران این کشور آسیایی بسیار جوان هستند و به‌شدت خواهان فیلم‌های تجاری‌اند؛ اما این نکته را هم نباید فراموش کرد که توسعه سریع جامعه‌شان باعث شده است که درخواست روزافزونی هم برای فیلم‌های باکیفیت شکل بگیرد؛ و این جایی است که فیلم‌سازان اروپایی می‌توانند نقش مهمی را بازی کنند. نیاز به درک متقابل و ایجاد پیوندی میان جوامع فیلم‌سازی‌مان دلیل شکل‌گیری انجمن چینی-اروپایی «Bridging the Dragon» است؛ و اشتیاقی که پیرامونش وجود دارد نشان می‌دهد که این نیاز هر روز بیش‌تر از قبل در این صنعت احساس می‌شود.

فکر می‌کنید تولید مشترک با یک همتای چینی برای پخش در این کشور ضروری است؟
فیلم‌های خارجی می‌توانند در چین پخش و اکران شوند؛ اما واردات فیلم سهمیه سالانه دارد و اغلب نصیب فیلم‌های استودیویی کاملاً تجاری می‌َشوند. در سال‌های اخیر این سهمیه کمی افزایش پیدا کرده است اما همچنان محدودیت‌هایی وجود دارد. در این شرایط، یک تولید مشترک رسمی، به عنوان یک فیلم چینی در نظر گرفته می‌شود و خارج از سهمیه اکران می‌شود. اما جنبه منفی اصلی تولید مشترک این است که فیلم باید کاملاً تابع قوانین تعیین‌شده باشد از جمله تبعیت کامل از قوانین مربوط به سانسور محتوا. اما جدا از این تشریفات، فکر می‌کنم مزیت بزرگ همکاری با یک همتای چینی، امکان ساخت فیلمی است که برای بازار چین هم مناسب است. ساختن فیلمی با همکاری چینی‌ها به معنی علاقه‌مندی به روایت داستانی برای گروه عظیمی از تماشاگران است؛ تماشاگرانی که واقعاً مشتاق غافلگیرشدن با فیلم‌های جدید و جالب توجه‌اند. روی‌هم‌رفته امید به این‌که چین منبع تمام‌وکمالی برای سرمایه‌گذاری روی فیلم‌های اروپایی ما باشد، نامعقول است و به ناامیدی ختم می‌شود چون سرمایه‌گذاران چینی در وهله اول به بازار خودشان علاقه دارند.

  • سینیوروپا
دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

*

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.