بازگشت
۱۲ تیر ۱۳۹۷
گاسپار نوئه فیلم های تاریخ سینما را زیر سوال می برد
شیفته «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» است اما مجذوب استنلی کوبریک نیست!
اخبار و رویدادها

هنر و تجربه، رضا حسینی: شاید پذیرفتنی باشد که گاسپار نوئه بلاک‌باستری مانند «بلک پنتر» را دوست نداشته باشد، اما جالب است که او گاه فیلم‌های تحسین‌شده تاریخ سینما را هم زیر سؤال می‌برد!

این فیلم‌ساز جنجالی که امسال در جشنواره کن با «اوج» مورد توجه قرار گرفت، به عنوان مثال شاهکار استنلی کوبریک یعنی «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» را بیش از هر فیلم‌ساز دیگری تماشا کرده است. او به گفته خودش حدود پنجاه بار این فیلم را دیده است و بزرگ‌ترین مجموعه از پوسترهای آن در سراسر جهان را دارد؛ و خیلی ساده و خودمانی این شاهکار تاریخ سینما را «فیلم» صدا می‌زند.

نوئه در گفت‌وگویی تازه می‌گوید اولین بار که «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» را تماشا کرد، در بوئنوس آیرس بود و حدوداً هفت‌ساله. اولین تجربه تماشای این فیلم به او کمک کرد تا متوجه شود یک سفر توهمی چه‌طور می‌تواند باشد، زندگی چه‌گونه شکل می‌گیرد و این‌که منشأ آن چیست.» (با این حرف‌ها بهتر می‌شود این قانون نانوشته را باور کرد که گاهی وقت‌ها نباید حرف‌های فیلم‌سازان را جدی گرفت چون به‌روشنی معلوم می‌شود که چه‌قدر در خاطرات زندگی خودشان دست می‌برند و آن‌ها را با آب‌وتاب روایت می‌کنند!)

به هر حال خود نوئه، کاوش درگیرکننده‌ مشابهی را در «وارد خلأ شو» تجربه کرده است. او درباره «۲۰۰۱» چنین توضیح داده است: «شگفت‌انگیز و باورنکردنی است که کسی توانسته است چنین فیلمی را پیش از ظهور جلوه‌های رایانه‌ای خلق کند. در آن دوران مردم هنوز به سینما باور داشتند؛ و این فیلم تجسم مطلق و نهایی قدرت فکر بر هر چیز مادی – و حتی فناوری – است.»

اما نوئه درباره هدف و موضوع اصلی مورد اشاره این شاهکار علمی‌خیالی می‌گوید: «فیلم به همان اندازه‌ای که به دنیای خارج می‌پردازد درباره جهان درون است. ما یک‌سوم و حتی شاید بیش‌تر زندگی‌مان را در خواب سپری می‌کنیم. پس هم با زندگی خودآگاه و هم ناخودآگاه طرفیم و برای من، یک‌سوم پایانی «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» با ناخودآگاه سروکار دارد؛ و درباره ناخودآگاه بی‌کران و بزرگی است که به اندازه فضای میان کهکشان‌ها وسعت دارد.»

با تمام این حرف‌ها و ستایش بی‌اندازه‌ای که گاسپار نوئه برای این شاهکار کوبریک قائل است، او می‌گوید که روی‌هم‌رفته مجذوب آثار کوبریک نیست و به عنوان نمونه فیلمی مثل «دکتر استرنج‌لاو» را فقط یک بار دیده است: «فقط «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» در کارنامه کوبریک برجسته است و فاصله‌ای بامعنی با بقیه آثارش دارد.» اما جالب است که وقتی درباره فلسفه فیلم‌های خودش در قیاس با کوبریک و سینمایش از نوئه سؤال می‌شود، او با فروتنی جواب داده یا به عبارت دیگر، به خودش هم رحم نکرده است: «من در قیاس با این غول بزرگ، یک کوتوله‌ام… شما نمی‌توانید دست به چنین قیاسی بزنید. کوبریک فیلمی ساخته است که می‌توانید از خودتان بپرسید چه‌طور کسی چنین اثر پیشگامانه و جادویی را در آن زمان خلق کرده است. «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» یک اثر هنری تمام‌عیار است.»

  • ایندی‌وایر
دیــدگاه ها و نــظرات

دیدگاه شما

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>