در شرایطی که سینمای حرفه ای ایران از لحاظ فرم و مفهوم با مشکلات اقتصادی سینماگران را به شکلی سخت تربیت می کند مستند مثل یک هوای تازه و بی پروا است و جوهر سینمای مستند همین بی پروا بودن است و این مهم مستندساز را یک گام جلوتر نسبت به فیلمساز داستانی قرار می دهد.
باور نمی کنم مستندسازی داشته باشیم که دغدغه نداشته باشد و این وجه تمایز میان مستند و داستانی است.
مستند ساز نمی تواند بی سواد باشد زیرا برای یک سکانس از کار مستند نیاز به پژوهش و تحقیق فراوان وجود دارد و مستندسازی نوعی کارگری فرهنگی است.
مستند نشان می دهد همه چیز در سینما وجود ندارد و مستندهایی که من تاکنون مشاهده کردم می توانند نقطه آغاز جدیدی را برای مخاطب به وجود آورد.
در بخش هملت در کهریزک در فیلم مستند کهریزک چهار نگاه :فضای فانتزی و شور زندگی امیر یوسفی در این بخش بیشتر چشم نواز است و شاید هر مخاطبی این بخش از این مستند را بیشتر می پسندد. اپیزود هملت در کهریزک به کارگردانی امیر یوسفی از دیگر بخش های این مستند بهتر ساخته شده است.
مستندساز باید برای کار استراتژی مشخصی داشته باشد؛ پیروز کلانتری در اپیزود آفتاب پاییزی علاوه بر سوژه های متنوعی که دارد دارای ساختار ویژه است و به عنوان یک تئوری به آن رسیده است و این شیوه یکی از راه های رسیدن به رشد از لحاظ فیلمسازی تلقی می شود اما یوسفی در اپیزود هملت در کهریزک به دنبال یک ایده گشته که از سینمای داستانی جان گرفته و اقتباسی بسیار زیبا از هملت است.
ساختار بازیگوش و روحیه سرخوش در بخش هملت در کهریزک به کار کمک کرده است.
اپیزود اتاق ۲۰۲ به کارگردانی بنی اعتماد نیز به تغییر نگاه خیلی کمک می کند روشنگری بنی اعتماد و شیطنت بهمن کیارستمی در بخش پایانی در مجموع این اپیزودها را به اثری تبدیل کرده که به ما برای شناخت بیشتر کهریزک کمک می کند و نشان می دهد فیلمسازان به هدف خود رسیده اند.
اپیزود هملت در کهریزک خیلی نزدیک به زبان عامه جامعه است و مخاطب در این بخش به دلیل نوع کارگردانی مرز بین حقیقت و تخیل را درک می کند.
فیلم کهریزک چهار نگاه در مجموع اثری متحد است و آدم هایی که در هر اپیزود حضور دارند معرف نوع نگاه و سلیقه فیلمساز هستند و به عبارتی روح واحدی در چهار بخش از یک اثر سینمایی روایت می شود.
مستند ساز خوب الزاما باید آدم خوبی باشد و آن صداقتی که درباره آن صحبت می کند در کار به نمایش بگذارد و آلوده شدن و در گیر شدن با موضوع فیلم که آن هم به یک دغدغه تبدیل می کند و این اثر می تواند مخاطب را تحت تاثیر قرار دهد.
*این یادداشت بر اساس اظهارات سعید قطبی زاده در نشست نقد و بررسی فیلم «کهریزک در چهار نگاه» در سال ۹۱در سالن مرکز سینمای مستند تنظیم شده است .