هنر و تجربه: جشنواره بین المللی فیلم برلین از دیرباز بیش تر به سمت نمایش و تقدیر از فیلم های هنری گرایش داشته است. امسال نیز انبوهی از تولیدات جدید سینمای هنری با حضور کارگردانی هم چون ترنس مالیک، پیتر گرینوی، ویم وندرس و پابلو لارین در این رویداد فرهنگی هنری به نمایش در می آیند.در این دوره هم چنین قرار است جایزه خرس طلایی یک عمر دستاوردهای هنری به ویم وندرس، فیلم ساز برجسته آلمانی اهدا شود. وندرس، خالق آثاری نظیر «پاریس تگزاس» و «چنان دور، چنین نزدیک!» امسال با تازه ترین ساخته خود تحت عنوان «همه چیز رو به راه می شود» در جشنواره برلین حضور دارد.

شصت و پنجمین دوره جشنواره بین المللی فیلم برلین از فردا ۱۶ بهمن (۵ فوریه) آغاز به کار می کند و تا ۲۶ بهمن نیز ادامه دارد. به گفته برگزارکنندگان این جشنواره قرار است فیلم «هیچ کس شب را نمی خواهد» تازه ترین ساخته ایزابل کوشت کارگردان اسپانیایی به عنوان فیلم افتتاحیه به نمایش درآید. این فیلم تولید مشترک اسپانیا، فرانسه و بلغارستان است. داستان فیلم اوایل قرن بیستک در منطقه ای دورافتاده در گرینلند قطب شمال رخ می دهد و ماجراهای آن درباره فداکاری زنان و مردان شجاعی است که با بلندپروازی در مسیر عشق و افتخار گام برمی دارند. ژولیت بینوش، بازیگر فرانسوی برنده اسکار («بیمار انگلیسی»، «پنهان»)، رینکو کیکوچی، بازیگر ژاپنی («بابل») و گابریل برن («مظنونین همیشگی») در این درام بلند ایفای نقش کرده اند. دیتر کاسلیک دبیر جشنواره در این باره گفت: «ایزابل کوشت تصویری ژرف و باشکوه از دو زن که در شرایط بحرانی به سر می برند، به دست داده است.»
سال گذشته، فیلم «هتل بزرگ بوداپست» به کارگردانی وس اندرسن به عنوان فیلم افتتاحیه جشنواره برلین به نمایش درآمد. این فیلم در ۹ بخش از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی نامزد دریافت جایزه اسکار ۲۰۱۵ شده است.

در روز افتتاحیه هم چنین  دو فیلم تجاری موفق «۵۰ طیف خاکستری» به کارگردانی سام تیلور جانسن و «سیندرلا» تازه ترین تولید سینمایی دیزنی، روی پرده می روند. با این حال هیچ یک از این دو فیلم در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم برلین شرکت ندارند و قرار نیست برای دریافت خرس طلایی، جایزه اصلی جشنواره، با یکدیگر رقابت کنند.
قرار است ۲۳ فیلم در بخش مسابقه اصلی به نمایش درآید که در این میان ۱۹ فیلم مدعی جدی کسب جایزه اصلی جشنواره هستند. به گفته مسئولان، این جایزه شنبه ۲۵ بهمن (۱۴ فوریه) به برنده اصلی جشنواره شصت و پنجم اهدا می شود.
دیتر کاسلیک، دبیر جشنواره فیلم برلین، آثار بخش مسابقه اصلی جشنواره امسال را مثل همیشه آمیزه ای از مسایل مختلف اجتماعی و انسانی روز عنوان کرد و اظهار داشت: «این برنامه نمایشی است که ما در نظر داریم و وقتی به عناوین خبرهای روز نگاه می کنید می توانید ببینید که برنامه ما محوری ترین مناقشات سیاسی و اجتماعی روز را پوشش می دهد.»
در همین زمینه، فیلم «باشگاه» (The Club) به کارگردانی پابلو لارین فیلم ساز شیلیایی درباره چهار کشیش بدنام است که همگی در یک پناهگاه زندگی می کنند و با از راه رسیدن کشیش پنجم دچار مشکلاتی می شوند که ادامه ماجراهای داستان فیلم را شکل می دهد. این درام بلند سینمایی دوشنبه ۲۰ بهمن (۹ فوریه) در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم برلین روی پرده می رود.
ماگوژاتا شوموفسکا، فیلم ساز لهستانی با فیلم «بدن» (Body) در این جشنواره حضور دارد. داستان فیلم ماجرای یک بازرس پلیس را روایت می کند که به تنهایی از تنها دخترش نگهداری می کند. او ناچار است بین شرایط کاریش و مراقبت از دخترش که مبتلا به بی اشتهایی عصبی است، تعادل ایجاد کند.
نمایش چنین فیلم هایی موجب خاطرجمعی مخاطبان جشنواره فیلم برلین محسوب می شوند، زیرا نشان می دهند که جشنواره همچنان به اهداف بنیادینش وفادار مانده است. در عین حال، فیلمی مانند «سیندرلا» که تازه ترین تولید سینمایی شرکت «دیزنی» محسوب می شود با حضور کیت بلانشت (برنده ۲ جایزه اسکار برای فیلم های «یاسمین غمگین» و «هوانورد») درصدد جلب توجه در سطح بین المللی است. این فیلم را کنت برانا کارگردانی کرده و بلانشت در نقش نامادری سیندرلا ظاهر شده است.
کاسلیک تا این لحظه در برابر واکنش های منفی نسبت به اکران «۵۰ طیف خاکستری» بی تفاوت برخورد کرده است. این فیلم تجاری با اقتباس از رمانی با همین عنوان به قلم ای.ال. جیمز ساخته شده است. فروش جهانی این رمان در سال ۲۰۱۱ از مرز صد میلیون نسخه عبور کرد و به رکوردی قابل توجه دست پیدا کرد. بسیاری عقیده دارند چنین فیلمی تنها با هدف کسب درآمد بیش تر در جشنواره فیلم برلین به نمایش در می آید و از این بابت کاسلیک را مورد انتقاد و سرزنش قرار داده اند.
او در این باره اذعان داشت: «مگر عقل مان را از دست داده بودیم که از نمایش این فیلم در «زوپالاس» (یکی از سینماهایی که به تازگی در برلین بازسازی شده) چشم پوشی کنیم؟ میلیون ها نفر مشتاق تماشای این فیلم هستند. فیلم غوغا به پا خواهد کرد و به معنای واقعی کلمه به فروشی چشم گیر دست خواهد یافت.»
فیلم «سیندرلا» نیز در وضعیتی مشابه، نه تنها از امتیاز قدرتمند ستاره های سرشناس برخوردار است، بلکه به دلیل مضمون تاریخی و قصه پرطرفدارش بی شک مورد استقبال تماشاگران قرار خواهد گرفت. نسخه انیمیشن «سیندرلا» در ۱۹۵۱ در اولین دوره برلیناله روی پرده رفت و در بخش بهترین فیلم موزیکال جایزه خرس طلایی جشنواره را از آن خود ساخت.
جی وایسبرگ، منتقد سینمایی ساکن رم عقیده دارد: «نمی شود به صورت رژیمی تنها فیلم هایی را نمایش داد که به مضامینی نظیر فقر  می پردازند. باید فیلم هایی را نمایش داد که به شور و هیجان جشنواره می افزایند.» وایسبرگ در ادامه صحبت هایش می افزاید: «آیا قرار است سیندرلا چنین وظیفه ای را به انجام برساند؟ واقعا نمی دانم، اما دست کم باعث حضور ستاره ها بر فرش قرمز می شود و این بخش لازمه هر جشنواره ای است.»

برگزارکنندگان این دوره از جشنواره فیلم برلین هم چنین در نظر دارند در شصت و پنجمین دوره این جشنواره به فرانچسکو رزی، یکی از تأثیرگذارترین چهره های فیلم سازی ایتالیا بین دهه های ۱۹۵۰ تا ۱۹۹۰ ادای احترام کنند. کارگردان و فیلم نامه نویس ایتالیایی که چهره ای کلیدی در حوزه سینمای نئورئالیستی به شمار می رفت و الهام بخش سینماگران مطرحی همچون فرانسیس فوردکاپولا و مارتین اسکورسیزی بود، شنبه ۱۰ ژانویه در ۹۲ سالگی درگذشت. رزی در ۱۹۶۲ با ساخت «سالواتوره جولیانو» جایزه خرس نقره ای بهترین کارگردان جشنواره برلین را از آن خود ساخت. این فیلم درباره یک قانون شکن سیسیلی است که در سال های دهه ۱۹۴۰ زندگی می کند.
ریاست هیات داوراه این دوره از جشنواره را دارن آرنوفسکی، فیلم ساز امریکایی و کارگردانی آثاری همچون «نوح» و «قوی سیاه» برعهده دارد. از میان ۲۳ فیلمی بخش مسابقه اصلی، ۲۱ فیلم تولید بین المللی به شمار می روند و ۲ فیلم نیز متعلق به کارگردانان فیلم اولی است. آرونوفسکی و همکارانش برنده جایزه خرس طلایی (جایزه اصلی جشنواره) و جوایز خرس نقره ای جشنواره را انتخاب می کنند. جشنواره فیلم برلین، اولین و مهم ترین جشنواره فیلم اروپا محسوب می شود که هر سال در برلین؛ پایتخت آلمان برگزار می شود.

منابع: رویترز / یاهونیوز / اسکرین دیلی