هنر و تجربه: منظره شهری زیر آتش سنگین دشمن و مردی که زیر این آتش باید زن باردارش را به بیمارستان برساند، «کیمیا» ساخته احمدرضا درویش را به یاد می‌آورد.

«کیمیا» چهارمین ساخته احمدرضا درویش بعد از «آخرین پرواز»، «ابلیس» و «آذرخش» از خرمشهر در روزهای اولیه جنگ ایران و عراق آغاز می‌شود. رضا (با بازی خسرو شکیبایی) مردی خرمشهری است که همسرش باردار است و باید مورد عمل جراحی قرار گیرد. رضا زیر بمباران شدید عراقی‌ها او را به بیمارستان می رساند ولی خودش به اسارت دشمن در می‌آید. همسر رضا حین عمل جراحی می‌میرد و شکوه جراح بیمارستان (با بازی بیتا فرهی)، فرزند رضا را نجات می‌دهد. پس از گذشت نه سال، وقتی رضا از اسارت آزاد می‌شود، پی می‌برد که همه اعضای خانواده‌اش را از دست داده است. حال او در جست‌وجوی تنها بازمانده خود، فرزندش است. کیمیا، فرزند رضا، نزد شکوه و برادرش (با بازی رضاکیانیان) در مشهد زندگی می‌کند.

هیجان و تعلیق و استرس نیمه اول فیلم در تضاد با سکون و سکوت حاکم بر فیلم در نیمه دوم قرار دارد. در نیمه اول بازی برونگرای مرحوم خسرو شکیبایی در هماهنگی با انفجارهای متعدد پیرامونش است و در نیمه دوم رضا بعد از بازگشت از ده سال اسارت، کندی و رخوت ناشی از سال‌ها دوری و گذر عمر را با کندی زندگی در شرایط بعد از جنگ با هم در خودش دارد و جنس بازی شکیبایی در این نیمه کاملا متفاوت است.

انفجارهای متعدد و جلوه‌های ویژه فراوان فیلم، با توجه به فیلم‌برداری با نگاتیو، کار تولید فیلم را مشکل کرده بود. با این حال کارگردانی صحنه‌های جنگی بیست دقیقه ابتدایی فیلم هنوز در خور توجه است و نمونه‌ای مثال‌زدنی از آفرینش تعلیق به وسیله میزانسن و تدوین است.

اولین نمایش کیمیا در جشنواره سیزدهم فجر بود و با موفقیت زیادی روبرو شد.  فیلم سه سیمرغ بلورین در رشته‌های بهترین جلوه‌های ویژه، بهترین صدابرداری و بهترین بازیگر نقش اول مرد برای خسرو شکیبایی به ارمغان آورد و برنده جایزه ویژه هیات داوران شد. کیمیا همچنین نامزد سیمرغ بلورین برای بهترین کارگردانی (احمدرضا درویش)، بهترین بازیگر نقش اول زن (بیتا فرهی)، بهترین بازیگر نقش دوم مرد (رضا کیانیان)، بهترین فیلم‌برداری (محمود کلاری)، بهترین موسیقی متن (احمد پژمان)،  بهترین تدوین (عباس گنجوی)، بهترین صداگذاری، بهترین صحنه‌آرایی و بهترین پوستر شد.

پوستر فیلم کیما
در هنگام فیلم‌برداری کیمیا طی حادثه‌ای دست خسرو شکیبایی می‌شکند. احمدرضا درویش در این باره گفته است: «در ابتدای فیلم‌برداری این اثر در آبادان، در یکی از پلان‌ها مرحوم خسروشکیبایی از موتور افتاد و دستش شکست و در آبادان دستش را گچ گرفتند و گفتند تا ۳ هفته نباید باز شود. این اتفاق و متوقف شدن فیلمبرداری اثر تا ۳ هفته باعث می‌شد روند کار از فرم خود خارج شود و عوامل از هم دور شوند. خسرو شکیبایی این مساله را به سادگی حل کرد و آقای درویش هم با سعه صدر آن را پذیرفت. مرحوم شکیبایی گفت چطور است که در طول فیلم دست من شکسته باشد و با همین شرایط بازی کنم؟ و می‌بینید که خسرو شکیبایی در تمام فیلم کیمیا با دستی که واقعا شکسته است بازی می کند.»

تهیه‌کننده کیمیا «هارون یشایایی» است. این تهیه‌کننده پرکار دهه‌های شصت و هفتاد در نشست سینما نوستالژی فرهنگسرای اندیشه درباره کیمیا گفته است: «در ۲۰ دقیقه ابتدایی فیلم، خشونت جنگ، به خوبی دیده می‌شود. فیلم در مورد جنگ تحمیلی است و تعقیب و گریز جنگ است، اما یک گلوله هم در این اثر شلیک نمی‌شود. این هنرمندی آقای درویش و گروه تولید اثر است.»

سه سال بعد از کیمیا،احمدرضا درویش فیلم «سرزمین خورشید» را ساخت که به نوعی تکمیل کننده کارش در «کیمیا» بود. او در ۱۳۷۸ «متولد ماه مهر» و در ۱۳۸۲ فیلم «دوئل» را ساخت و از آن سال به بعد درگیر پروژه سنگین «رستاخیز» بود که این روزها همچنان درگیر حواشی مربوط به اکرانش است.

برچسب‌ها: