هنر و تجربه: روزنامه سینما در شماره دوشنبه ۱۸ آبان خود گزارشی درباره اکران‌های عقب‌افتاده و فیلم‌ها و فیلم‌سازانی که از اکران با تاخیر فیلم‌های خود آسیب داده‌اند به چاپ رسانده‌ است. بخش قابل توجه‌ای از فیلم‌های اکران شده در هنر و تجربه هم آن‌هایی هستند که یک، دو یا حتی دیده شده یازده سال بعد از تولید به اکران رسیده‌اند. اکرانی محدود و با کمک تشکیل گروه هنر و تجربه.
مجید برزگر از فیلم‌سازانی است که با این مساله از نزدیک درگیر بوده است. فیلم اول او «فصل باران‌های موسمی» شش سال بعد از نمایش در جشنواره فجر هنوز اکران نشده است. با این حال اکران نشدن فیلم اول او نتوانست مانع دیده شدن فیلم و مطرح شدن نام برزگر بشود. در کنار گزارش روزنامه سینما، مجید برزگر هم یادداشتی درباره همین موضوع نوشته است که در زیر می‌توانید بخوانید:

«می‌توان از چند زاویه دید به موضوع تأخیر در اکران فیلم‌ها نگاه کرد اما قبل از هر چیز باید این نکته را مدنظر داشت که نمایش و اکران یک فیلم لزوماً به معنای دیده شدن آن نیســت، اگرچه ممکن اســت در چشم تماشــاگر این‌گونه به نظر برسد. ما چه در ایران چه در خــارج از آن، نمونه‌هایی را در تاریخ سینما شــاهد بوده‌ایم که اکران آن اتفاق نیفتاده اما فیلم‌ها دیده شــده‌اند. در یک نگاه کلی اما پرواضح است که عدم اکران به‌موقع یک فیلم ســینمایی در سرنوشت سازنده آن تأثیر منفی دارد، خود من هم در ردیف کسانی قرار می‌گیرم که فیلم اول‌شان هنوز به نمایش در نیامده اســت. بازگشت ســرمایه و همچنین بازخورد تماشاگران وسیعی که کســانی غیر از دست‌اندرکاران خود ســینما باشــند و در جایی به غیر از جشنواره‌ها و مجامع هنری فیلم را ببینند، دو نتیجه مهم اکران به‌موقع است و کسانی که حاصل زحمت‌شــان به تأخیر در اکران دچار می‌شــود، از این دو مورد مهم محروم می‌شوند.

فیلم «خشــت و آیینه» ابراهیم گلســتان را در نظر بگیرید. چه آن را دوســت داشته باشــیم و چه نــه، یکــی از فیلم‌های مهم تاریخ سینماســت ولی این اثــر تنها یک هفته روی پرده بود. اســناد می‌گویند این فیلم یک هفته در ســال ۴۴ اکران می‌شود و دیگر هیچ‌وقــت به نمایــش درنمی‌آید اما کمتر فرهیخته‌ای اســت که ســینما را دوســت بدارد و این فیلم را ندیده باشــد. چنین نمونه‌هایــی در ســینمای ایران و جهان کم نیســت. می‌خواهم بگویم لزوما اکران عمومی به معنای دیده شــدن فیلم نیســت اما در ادامه مسیر فیلم‌سازی تأثیر دارد. وقتی فیلم شما رنگ اکران را به خود می‌بیند، قطعاً مســیر را برای شما هموارتر می‌کند. شکست یا موفقیت اقتصادی یک فیلم نقش بســیار مهمی در ساخته شدن یا نشــدن فیلم بعدی دارد چراکه دریافت پیشنهادهای فیلم‌سازی به این امر وابسته است. بنابراین امر اکران به شکل خودبه‌خود، واجد امتیاز نیســت. مسائلی مثل مخاطب در سینما، ســینمای متکی به تماشاگر و… مســائل مهمی اســت و به همین دلیل ما نمی‌توانیم بگوییم یک فیلم می‌ســازیم و اکران شدن یا نشــدن آن برای‌مان اهمیت ندارد.

ســهل شدن شــرایط فیلم‌ســازی امروز، به‌واسطه ابزار و امکانات موجود باعث شده ما در سال، فیلم‌های تولیدی زیادی داشته باشیم. بخشی از این فیلم‌ها به شکل کاملا رسمی و با داشتن مجوزهای لازم و از طریق مجراهای رسمی مثل ســازمان سینمایی ساخته می‌شوند و بعضی دیگر از فیلم‌ها به شکل دیگری به تولید می‌رسد، مثلا گروهی در جایی دور از تهران مشــغول تولید یک اثر کوتاه می‌شوند درحالی‌که به هر دلیلی مجوز ســاخت خود را دریافــت نکرده‌اند. ممکن است زمان ساخت این فیلم طولانی شــود و اثر تبدیل به یک فیلــم بلند. وقتی تعداد قابل توجهی از فیلم‌ها به این شــکل تولید می‌شــوند شــاید اکران نشدن آنها تعجب‌برانگیز نباشد. خیلی از فیلم‌ها یا پروانه نمایش نمی‌گیرند یا موفق به کســب تمایل سینمادارها برای اکران نمی‌شــوند چــون در ارزیابی آنان این‌طور نتیجه گرفته می‌شود که آن اکران به دردسرهایش نمی‌ارزد. با این همه من فکر می‌کنم اگر فیلمی حتی در یک نوبت نمایش در جریان یک جشــنواره خودش را نشان بدهد، راه را برای فیلم‌ســاز خود به منظور تجربه‌های بعدی باز می‌کند. در پایان تأکید دارم بخــش عمده‌ای از اکران به شــرایط اقتصادی وابســته اســت و نه دیده شدن فیلم. همچنین کشــف استعداد جدید نیز به طور صددرصد مشروط به اکران به‌موقع نیست.»

برچسب‌ها: