هنر و تجربه: نشست مشترک مدرسه ملی سینمای ایران و باشگاه فیلم‌نامه‌نویسان با حضور علیرضا داودنژاد و کامبوزیا پرتوی برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی مدرسه ملی سینما، «دنیای فیلم‌نامه: روایت و ساختار» عنوان نخستین فعالیت مشترک مدرسه ملی سینمای ایران و باشگاه فیلم‌نامه‌نویسان سینمای ایران بود که پنجشنبه ۲۸ آبان‌ماه با حضور کامبوزیا پرتوی و علیرضا داود‌نژاد در موزه سینما برگزار شد. این نخستین نشست از دور دوم فعالیت‌های مدرسه ملی سینمای ایران بود که به منظور تاثیر بر جریان فیلم‌نامه‏‌نویسی و پویا‌تر کردن این حوزه و رفع برخی از مشکلات فنی و تخصصی آن صورت گرفت.

داودنژاد:سینمای تجربی درکنار سینمای حرفه‌ای معنا می‌یابد
در نخستین بخش این نشست علیرضا داودنژاد ضمن اشاره به تجربه خود در ساخت فیلم «روغن مار» در مورد مفهوم «سینمای تجربی» و مولفه‌های فیلم‌سازی، همچون فیلم‌نامه، تدوین، دکوپاژ، میزانسن و فیلم‌برداری در فیلم‌سازی تجربی توضیحاتی داد.
داودنژاد گفت: «در فیلم «روغن مار» به هیچ وجه تدوین، دکوپاژ، فیلم‌نامه، فیلم‌بردار و صدابردار حذف نشده‌اند، بلکه به ترتیبی که معمول است مورد استفاده قرار نگرفته‌اند و همه این موارد را  موقع تصویربرداری انجام داده‌ام. اگر مطابق کلیشه‌های رایج کار نمی‌کنیم به این معنا نیست که موارد را نمی‌دانیم و برای مثال در ساخت این فیلم طراحی صحنه، یا فیلم‌نامه نداشته‌ایم.»
او در ادامه در پاسخ به این پرسش که شناخت سینما و نکاتی که درمورد فیلم «روغن مار» مطرح شد تا چه حد می‌تواند به یک فیلم‌نامه‌نویس کمک کند، توضیح داد: «به نظر من یک فیلم‌نامه‌نویس تنها زمانی که این گونه موارد را بداند و به آن‌ها آگاه باشد، فیلم‌نامه‌نویس است، در غیر این صورت تنها یک قصه‌گوست؛ فیلم‌نامه‌نویس باید معنا و مفهوم قاب، پلان، مونتاژ، میزانسن، لحن، تفاوت ریتم و تمپو را بداند، در غیراین صورت فیلم‌نامه‌ای می‌‏نویسد که قادر به پاسخگویی به نیازهای سینما نخواهد بود.»
کارگردان فیلم نیاز، در ادامه درباره جایگاه سینمای تجربی و ارتباط آن با سینمای حرفه‌ای افزود: «من برای سینمای رایج و دارای تماشاگر انبوه احترام بسیاری قائل هستم و اگر هم کار تجربی انجام می‌‏دهم برای خدمت به‌ همان سینمای کلیشه و رایج است. من می‌بینم که در شخصیت‌پردازی، لحن، دیالوگ‏ نویسی، میزانسن به تکرار رسیده‌ام، بنابراین به دنبال راهی دیگر و نو می‌گردم و این جستجو در ادامه همان تجربیات من است؛ سینمای تجربی درکنار سینمای حرفه‌ای معنا می‌یابد. یعنی سینمای حرفه‌ای کلیشه‌ها را انتخاب می‌کند و شروع به مصرف آن‌ها می‌کند، تا آن‌جا که خاصیت خود را از دست بدهند. بعد از سینمای تجربی کلیشه‌های تازه تحویل می‌گیرد. پس این دو باید در کنار هم باشند.»
داوودنژاد در پایان بخش اول این نشست، به پرسش‌های حاضران در باره ماهیت و شکل مولفه‌های فیلم‌نامه در سینمای تجاری و تفاوت آن با فیلم‌نامه در سینمای حرفه‌ای پاسخ داد.

پرتوی: فیلم‌نامه نویس بیشتر از قلم و کاغذ به مطالعه احتیاج دارد
بخش دوم این نشست به گفته‌های کامپوزیا پرتوی اختصاص داشت. در این بخش، کامبوزیا پرتوی به طور خاص در مورد روایت و اهمیت آن در فیلم‌نامه‌نویسی صحبت کرد. به گفته او یافتن روایت برای فیلم‌نامه دشوار‌ترین و یکی از مهم‌ترین مراحل فیلم‌نامه نویسی است و چگونگی گفتن حرف خود به گونه‌ای که تهیه‌کننده، بازیگر، سایر عوامل و مخاطب بپسندند، بسیار حائز اهمیت است. پرتوی در ادامه به بیان چگونگی یافتن روایت فیلم‌نامه «محمدرسول الله» پرداخت.پرتوی بیان کرد: «در مورد این فیلم قصد داشتیم روال معمول فیلم‌های دیگر را به کار نگیریم، چون روایت شخصی بود که برای ما یک شخصیت ویژه داشت، پس دیدیم بهترین روایت برای چنین فیلمی که قصه‌گو نیست، استفاده از روایت به شیوۀ قرآنی است.»
پرتوی در پاسخ به پرسشی درباره تفاوت مولفه‌های فیلم‌نامه در ساختار کلاسیک با مولفه‌های فیلم‌نامه در ساختار تجربی، توضیح داد:«ما در مورد هر فیلم یک هدف داریم که باید در پایان فیلم به آن دست یابیم، بسته به این هدف است که نوع روایت را انتخاب می‌کنیم. فکر می‌کنم سینمای تجربی یک تجربه است و باید آنقدر جستجو کنیم تا روایت مناسب آن فیلم تجربی را پیدا کنیم. ضمناً هر حرف تازه‌ای که یک روایت تازه هم پیدا کند خودش یک کار تجربی است، در غیر این صورت هرگز شعر نو یا نقاشی‌های مدرن نداشتیم.»
این فیلم‌نامه‌نویس همچنین در مورد نیاز فیلم‌نامه‌نویس به مطالعه کردن گفت: «یک فیلم‌نامه‌نویس بیشتر از این‌که به قلم و کاغذ نیاز داشته باشد، نیازمند مطالعۀ رمان و نمایش‌نامه و فیلم‌نامه است.»
دور دوم فعالیت‌های باشگاه فیلم‏‌نامه‏‌نویسان سینمای ایران با همکاری علمی مدرسه ملی سینما، تا پایان سال جاری ادامه دارد. این نشست‌ها آخرین پنجشنبه هر ماه، از ساعت ۱۰ در موزه سینمای ایران واقع در باغ فردوس برگزار می‌شود.

برچسب‌ها: