هنر و تجربه: علیرضا داودنژاد در برنامه زنده شبکه خبر «شهر فرنگ»  با حمیدرضا مدقق درباره مسائل و مشکلات سینمای ایران گفتگو کرد. در این برنامه که «سینما از نگاهی دیگر» نام داشت، داودنژاد گفت بعضی می‌خواهند تمام مشکلات سینما در بیست سال اخیر را گردن مدیریت فعلی سینما بیاندازند.

در این برنامه حمیدرضا مدقق سوالاتی در چهار حوزه مربوط به تولید، پخش، نمایش و مخاطبان سینمای ایران از داودنژاد پرسید. در حوزه تولید سوال اصلی مجری برنامه درباره «رانت‌خواری» بود. داودنژاد در پاسخ گفت تولید به سرمایه نیاز دارد و سوال این است که این سرمایه از کجا باید بیاید؟ علیرضا داودنژاد این سرمایه را از سه منبع دولتی، مردم و سرمایه حاصل از گردش پول در جشنواره‌ها دانست. او اضافه کرد: «معمولا گفته می‌شود مردم از فیلم‌هایی استقبال می‌کنند که رو به تمنیات سطحی مخاطب بیاورند. بنابراین سینمایی که برای تامین سرمایه به فروش مردمی تکیه می‌کند، رفتن به سمت ابتذال و سطحی‌نگری است. در حالی که این یک دروغ بزرگ است.»

داودنژاد در ادامه گفت: «مردم زمانی به سمت تمنیات سطحی در فیلم‌ها رو می‌آورند که سینما پاسخگوی تمنیات اصلی آن‌ها نباشد و دغدغه‌های جدی آن‌ها در فیلم‌ها مطرح نباشد. وقتی بین سینما و زندگی عادی فاصله بیفتد و  سینما حق نداشته باشد از زندگی واقعی جامعه و نقاط کور و مبهم و معضلات الهام بگیرد، سینما سمت کلیشه‌هایی که از سینمای خارجی دیده می‌رود. سینما به جای الهام گرفتن از زندگی، سراغ فیلم‌های خارجی می‌رود. ابتذال از تقلید می‌آید.»

داودنژاد تمام مشکلات اقتصادی سینما را مربوط به این دانست که هزینه تولید از مردم تامین نمی‌شود. «وقتی پولت را از مردم نگیری، آن وقت است که از تلویزیون می‌خواهی هزینه‌ات را تامین کند. به دولت می‌‌گویی تو بیا. هرکدام از این‌ها وقتی آمدند مناسبات تولید خودشان را هم همراه می‌آورند. در حالی که اگر بازار سینما از طریق تکیه به مردم جلو می‌رفت دخل و خرج و دستمزدها هم مطابق با درآمد این سینما تنظیم می‌شد. فساد و رانت‌خواری در فضایی که فضای طبیعی سینما نیست ایجاد می‌شود. در حالی که اگر امنیت بازار را داشته باشیم و موظف به پاسخگویی به سفارش مردم باشیم همه چیز خود به خود تنظیم می‌شود.»

مردم زمانی به سمت تمنیات سطحی در فیلم‌ها رو می‌آورند که سینما پاسخگوی تمنیات اصلی آن‌ها نباشد . وقتی بین سینما و زندگی عادی فاصله بیفتد و  سینما حق نداشته باشد از زندگی واقعی جامعه و نقاط کور و مبهم و معضلات الهام بگیرد، سینما سمت کلیشه‌هایی که از سینمای خارجی دیده می‌رود. سینما به جای الهام گرفتن از زندگی، سراغ فیلم‌های خارجی می‌رود. ابتذال از تقلید می‌آید

حمیدرضا مدقق در ارتباط با حوزه نمایش از داودنژاد پرسید آیا او به وجود مافیا در سینمای ایران اعتقاد دارد؟ کارگردان «روغن مار» که در گذشته از عبارت رقابت گلادیاتوری در حوزه نمایش استفاده کرده بود، در پاسخ گفت: «وقتی زیست‌ محیط سینما امن نیست و به قاعده نیست، انواع و اقسام این مشکلات پیش می‌آید. من وقتی بتوانم بروم با این نهاد و آن سازمان لابی کنم و سالن بگیرم، طبیعتاً این کار را می‌کنم. این منازعه بی‌رحمانه بین صاحبین فیلم در این بازار ناامن در جریان است و آن‌ها که بتوانند دست به دست هم بدهند و گلیم خود را از آب بیرون بکشند حتما این کار را می‌کنند. وقتی صد سینما دست دولت است این رانت‌خواری‌ها طبیعی است. من خودم سال‌ها این حرف‌ها را می‌زدم اما به این نتیجه رسیدم که مساله اصلی ناامن بودن زیست‌محیط این سینما است.»

داودنژاد در پاسخ به سوالی دیگر که چرا بین شخصیت‌های سینمایی که اهالی فرهنگ محسوب می‌شوند این همه درگیری کلامی و کشمکش وجود دارد گفت :«مگر این همه اختلاف نظر و بحث و تنش بین شخصیت‌های سیاسی نیست؟»

حمیدرضا مدقق از داودنژاد پرسید چرا در حالی که در خوش‌بینانه‌ترین حالت پرفروش‌ترین فیلم‌های ما در تهران زیر یک میلیون نفر مخاطب دارند، این حجم بالا از تولید وجود دارد؟ داودنژاد دلیل اول این دانست که بخشی از پول‌هایی که به سمت سینما می‌آیند، مقصودشان یک فعالیت اقتصادی به صرفه نیست. «دلیل دوم اما عشق به سینماست. مثل یک تب واگیردار است و خیلی‌ها حاضرند وارد شوند و پول بگذارند . وقتی درصد عمده‌ای از سینما زیان می‌دهد، پس سینما یک عده‌ای فدایی دارد. این شور و عشق خوب است که باشد و سینما زنده بماند.»

با این وجود وقتی از داودنژاد خواسته شد با توجه به این وضعیتی که در سینما وجود دارد، توصیه‌ای به جوانان علاقمند به سینما کند او گفت کسی که علاقمند به سینما است باید به این حرف‌ها توجهی نکند و سعی کند فیلمش را به بهترین شکلی بسازد و خودش را برای سختی‌های زیاد آماده کند و پیرو عشقش باشد.

برچسب‌ها: