هنر و تجربه – امیر محقق: وقتی پائولو سورنتینو در هشتاد و ششمین دوره مراسم اسکار، جایزه بهترین فیلم خارجی زبان را برای «زیبایی بزرگ» دریافت می‌کرد از کارگردانانی هم‌چون فدریکو فلینی و مارتین اسکورسیزی به عنوان فیلم‌سازانی نام برد که تحت تأثیر آن‌هاست. سورنتینو در فیلم جدیدش «جوانی» با بازی مایکل کین و هاروی کایتل، که اولین بار در جشنواره کن به نمایش درآمد، شاید همچنان تحت تأثیر آن دو کارگردان بزرگ باشد اما منبع الهامش از جای دیگری بوده است: یک خبر کوتاه. مایکل کین در فیلم نقش رهبر ارکستر سالخورده‌ای را بازی می‌کند که در تعطیلات با دوست کارگردان همسنش به سر می‌برد که از سوی ملکه الیزابت دوم پیشنهاد نواختن موسیقی در تولد شاهزاده را دریافت می‌کند و او که در چالش با زندگی گذشته خود است در گیر و دار پذیرفتن یا رد این پیشنهاد قرار دارد. عجیب است که فیلمی با حضور دو بازیگر کهنسال در نقش‌های اصلی نام «جوانی» داشته باشد اما سورنتینو با دستمایه قرار دادن همین موضوع، در فیلم به مسائلی همچون سالخوردگی، زیبایی، میراث و البته جوانی پرداخته است. آخرین ساخته سینمایی کارگردان ایتالیایی از چهارم دسامبر در اکران محدود در آمریکا به نمایش درآمده است.

برای «جوانی» از چه چیز الهام گرفتید که باعث شد فیلم‌نامه‌اش را بنویسید؟
اولین بار از یک خبری که در روزنامه خواندم، الهام گرفتم. خبری که در آن ریکاردو موتی، آهنگساز ایتالیایی تصمیم گرفت تا دعوت ملکه الیزابت را برای نواختن موسیقی به خاطر مخالفت با او رد کند. این تکه خبر برایم جالب بود و نقطه آغاز خوبی برای یک فیلم بود.

دست به کشف و شهود زدن در مورد سن و جوانی از کجا می‌آید؟
مهم‌ترین تمی که در ذهنم داشتم در مورد افزایش سن آدم‌ها بود. این‌که دو آدم مسن چطور می‌توانند به این سوال که «آینده من چیست؟» جواب دهند. این سوال به یک وسواس فکری در ذهنم تبدیل شده بود. سعی کردم با این فیلم جوابش را پیدا کنم.

جوابی هم پیدا کردید؟
نه. یک جواب طعنه‌آمیز این است که جواب درست را پیدا نکردم. این‌که آینده زمانی درست و در جای خود است که بتوانی آزاد باشی. اگر آزادی را درک کنی زندگی‌ات آینده دارد. در این بین، برای رسیدن به درک از جوانی، مهم‌ترین خصیصه برای من، آزادی است.  به همین دلیل از یک نگاه می‌توان گفت که حتی اگر ۸۰ سال هم داشته باشی اگر اعتقاد داشته باشی که فردا آزادی داری، پس نوعی جوانی در درونت وجود دارد.

از رابطه‌ با موسیقی به عنوان یک کارگردان برایمان بگویید. قطعات فیلم را چگونه انتخاب کرده‌اید؟
موسیقی بهترین وسیله برای فراهم کردن احساسات درون فیلم است؛ من هم در فیلم‌هایم سعی می‌کنم تا احساس مخاطبم را درگیر کنم. اینکه چطور از آن استفاده می‌کنم به صحنه‌ها و لحظه‌ای دارد که در فیلم هست.

جوانی

یکبار گفته بودید که آدم نمی‌داند یک رهبر ارکستر دارد کارش را خوب انجام می‌دهد یا نه چون نمی‌فهمیم که آیا موزیسین‌ها دارند درست کار می‌کنند یا خیر. به نظر شما مردم در مورد کارگردان‌ها هم همین سردرگمی را دارند؟
بله قبول دارم. برای کسانی که فیلم‌سازی نمی‌کنند سخت است که تشخیص دهند ما چه می‌کنیم. ما کارگردانان هم حکم رهبر ارکستر را داریم. همه چیز را با هم جور می‌کنیم تا یک فیلم ساخته شود.

پس با شخصیتی که مایکل کین نقشش را بازی می‌کند همذات‌پنداری می‌کنید؟
خیلی زیاد.

خیلی جاها از زبان بازیگران فیلم اظهارات ناامیدانه و بدبینانه‌ای در مورد صنعت سینما بیرون می‌آید. آیا ناامیدی کاراکترهای فیلم از واقعیتی در زندگی خود شما بیرون می‌آید؟
 فکر نمی‌کنم که کاراکترهای فیلم بدبین باشند. بیشتر کاراکترهایم مانند ما کارگردانان و بازیگران کارشان مشاهده کردن است. ابزارشان هم همین است.

با فیلم «زیبایی بزرگ»، فصل جوایز آمریکا و بریتانیا را تجربه کردید و حالا کم‌کم داریم به فصل جوایز دیگری نزدیک می‌شویم. تجربه شما از این زمان سال چگونه بوده است؟
تجربه جالب و در عین حال خسته‌کننده‌ای است. بردن یک جایزه بزرگ مزد کار سخت را می‌دهد. از این جهت تجربه جالبی است که این فرصت را پیدا می‌کنی تا با دیگران ارتباط بگیری و بدانی که فیلمت را چه کسانی دیده‌اند.

در اثر بعدی‌، سراغ یک سریال تلویزیونی با نام «پاپ جوان» رفته‌اید(برای شبکه اچ‌بی‌او). چه شد که پس از سال‌ها فیلم‌سازی سینمایی، تصمیم گرفتید به تلویزیون بیایید؟
چون تلویزیون فرصت نوشتن زیاد را می‌دهد و من نوشتن را خیلی دوست دارم. به نظرم تلویزیون، فرزند زیباروی ادبیات و سینماست. این شانسی بود که به سرعت قبولش کردم.

در «جوانی» کاراکتر جین فوندا در مورد اینکه آینده متعلق به تلویزیون است حرف می‌زند. این اعتقاد خود شماست؟
نه اینکه نظر من باشد اما اعتقاد دارم آینده ظرفیت کافی برای نگه داشتن تلویزیون و سینما کنار هم را دارد.

و تجریه انتقال به این مدیوم چگونه بوده است؟
انتقال ساده‌ای بود. در تلویزیون، اتفاقات و حوزه‌های مشابه با فیلم سینمایی به وفور وجود دارد.

منبع: ایندی وایر