هنروتجربه- ایثار قنواتی: علیرضا علویان یکی از پرکارترین صداگذارهای فیلم‌های بخش هنروتجربه است. او صداگذاری را با فیلم «سالاد فصل» فریدون جیرانی از سال ۸۳ شروع کرد و اولین جایزه‌ بین‌المللی صداگذاری سینمای ایران را برای فیلم کوتاه «آن سوی بن‌بست» از جشنواره‌ فیلم کوتاه کالیفرنیا دریافت کرده است. علویان سیمرغ بلورین بهترین صداگذاری را برای فیلم‌های «آناهیتا» (۱۳۸۸) و«چ» (۱۳۹۲) از آن خود کرده است. حالا او چند هفته‌ای است که فیلم سینمایی «بهمن»، به کارگردانی مرتضی فرشباف، را در گروه هنروتجربه در حال اکران دارد. صداگذاری فیلم‌های «من از سپیده صبح بیزارم»،«یحیی سکوت نکرد»، «گس» و «روغن مار»که از چندی پیش در گروه هنروتجربه درحال اکران هستند نیز برعهده علویان بوده‌است.

صداگذاری در فیلم بهمن اهمیت زیادی دارد. توهمی که هما (فاطمه معتمدآریا) بین خواب و بیداری و رویای دریا می‌بیند، باعث شده تا در این فیلم مدام صداهای مختلفی بشنویم. درباره‌ ایده‌هایی که برای این سکانس‌ها داشتید، با مرتضی فرشباف صحبت کرده بودید؟
بله، قبل از شروع فیلم‌برداری با صحبت‌هایی که با مرتضی فرشباف درباره‌ فیلم‌نامه داشتیم، به ایده‌هایی رسیده بودیم. البته یک سری از ایده‌ها قبل از شروع فیلم‌برداری شکل گرفته بود و ایده‌هایی هم سر صحنه مطرح ‌شده بود. اما بخش مهمی از این ایده‌ها مربوط به زمان صداگذاری بود و در آن زمان شکل گرفت و اجرا شد.

به طور خاص به چه ایده‌هایی فکر کرده بودید و برای‌ اجرای‌شان برنامه‌ داشتید؟
صدای خواب و رویایی که هما می‌بیند و بعد تبدیل به دریا می‌شود. این‌ها در فیلم‌نامه بود و من تلاش کردم صدا به ایده‌ کارگردان نزدیک شود. سکانس‌های دیگری که می‌شود گفت در صداگذاری درآمد و جزو سکانس‌های عجیب و غریب بود، سکانس توفانی است که هما در مسیر رفتن به بیمارستان در آن گیر می‌کند. یا سکانسی که قرص جوشان درون لیوان آب، تبدیل به دریا می‌شود. این‌ها سکانس‌هایی بودند که هم برای خودم جذابیت داشتند و هم بعدا بازخورد‌های زیادی از اطرافیان درباره‌ آن‌ها گرفتم.

علیرضا علویان

می‌توانیم این طور بگوییم که صدا در بهمن تبدیل به یکی از شخصیت‌های فیلم شده است.
واقعیت هم همین است. به نظرم بهمن به طور کلی از نظر باند صوتی، صدا، صداگذاری و موسیقی، جزو فیلم‌هایی است که می‌شود روی‌شان بحث کرد. در این فیلم صدا، به این عنوان که فقط جزوی از فیلم است، وجود ندارد. باند صوتی‌ای که برای این فیلم درنظر گرفته شده به شکل عنصری است که برای خودش کارکتر دارد. کاراکتری که به نظرم کاملا در خدمت فیلم و هدف کارگردان بوده است.

به نظر شما که تجربه‌ اکران فیلم‌هایی که صداگذاری کردید در بخش هنروتجربه زیاد است، تفاوتی بین صداگذاری برای این نوع فیلم‌ها و فیلم‌هایی که جزو بدنه‌ اصلی سینما به حساب می‌آیند، وجود دارد؟
این طور نیست که بگویم اتفاقی را به طور خاص برای این فیلم تجربه کردیم. چون همان طور که گفتم ایده‌ها از قبل طراحی شده بود و ایده‌های جدید هم چندان ناآشنا با تجربه‌های قبلی من نبودند. حالا در اجرا تفاوت‌هایی وجود داشت، مانند همان سکانس‌هایی که اشاره کردم.

از این که فیلم بهمن در گروه هنروتجربه اکران شده رضایت دارید و اصلا این شکل از اکران را به نفع سینمای ایران می‌دانید؟
من شخصا ترجیح می‌دادم فیلمی مانند بهمن در گروه هنروتجربه اکران نشود. به دلیل این که باید سئانس‌های بیشتری به این فیلم اختصاص داده می‌شد. من «روغن مار» را هم صداگذاری کردم. فیلمی به کارگردانی علیرضا داودنژاد که هرچند کارگردان صاحب سبکی ولی اکرانش به لحاظ تجربه‌ای که او با موبایل انجام داده، درست است. فیلم شهرام مکری و امثال او هم می‌شود گفت که اکران‌شان در بخش هنروتجربه تصمیم درستی بوده است. اما فیلم بهمن می‌توانست در گروه اکران فیلم‌های دیگر سینمایی قرار بگیرد.

به هر حال این گروه به اکران فیلم‌هایی کمک می‌کندکه احتمال اکران‌شان باتوجه به برنامه‌اکران فشرده‌ سال وجود ندارد و به لحاظ فرم و محتوا نیز  به اهداف این گروه نزدیک است و بهمن هم از همین دسته از فیلم‌ها است که به نظر نمی‌رسید بتواند نوبت اکران در بخش‌های دیگر بگیرد.
حرف شما کاملا درست است و اگر این فیلم‌ها در هنر و تجربه اکران نمی‌شد، امکان اکرانش در گروه‌های دیگر وجود نداشت. امسال فیلم‌هایی مانند من از سپیده‌ صبح بیزارم» و «گس» را داشتم که چند سالی اکران نمی‌شدند و اگر هنروتجربه وجود نداشت، این فیلم‌ها هم به هیچ‌وجه اکران نمی‌شدند. ولی این که ما فیلم بسازیم و هر جا اکران نشد بدهیم به بخش هنروتجربه این مشکل است و گروه هنروتجربه به نظرم جایگاهش را از دست می‌دهد. از طرف دیگر فکر می‌کنم با زیاد شدن فیلم‌های این گروه ممکن است هم‌چنان مشکل اکران سرجای خودش باقی بماند و فیلم‌هایی که نوبت اکران به‌ آن‌ها نمی‌رسد هم‌چنان در سینما وجود خواهند داشت.