هنروتجربه- الهام نداف: کارگردانی مستند «اهالی خیابان یک طرفه» معتقد است وظیفه مستندساز نگرانی درباره حضور نداشتن مخاطب در سالن های سینما نیست، اگر بخواهیم روی کشاندن مخاطب عام به سالن‌های سینما برای دیدن آثار مستند تمرکز کنیم، ارزش سینمای مستند را تقلیل می‌دهیم.
مهدی باقری با مستند «اهالی خیابان یک طرفه» در بخش مستند سی‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد و با ۱۰ مستندساز دیگر این بخش، رقابت می‌کند.
او حضور در بخش مستند در جشنواره فیلم فجر را از ضرورت‌های این جشنواره سینمایی می‌داند:«به همان دلیلی که در رقابت‌های سینمایی چون «کن» و «اسکار» و در جشنواره‌های ملی سینمایی بیشتر کشورها، بخشی به سینمای مستند اختصاص پیدا می‌کند، مستند و انیمیشن نیز باید بخش جدا ناشدنی جشنواره فیلم فجر باشند.»
باقری بخشی از سنگ اندازی‌های صورت گرفته مبنی بر حذف آثار مستند از جشنواره فجر را از سوی برخی فیلم‌سازان کوتاه دانست : «عده‌ای از دوستان در حوزه فیلم کوتاه به جای تثبیت جایگاه فیلم کوتاه در جشنواره فجر، تلاش می‌کنند مستند را هم حذف کنند. فیلم‌های مستند ما بخشی از از تولیدات سالانه سینماست و قابلیت اکران نیز دارد پس دلیلی برای بحث و جنجال در این مورد پیش از شروع جشنواره، باقی نمی‌ماند. متاسفانه این بحث ها سبب تضعیف سینمای مستند می‌شود و ما در تمام رویدادهای سینمایی حتی جشن خانه سینما نیز با این مسائل روبه رو هستیم.»

2
این مستندساز نادیده گرفتن سینمای مستند را آسیب به فرهنگ جامعه می‌داند: «اتفاقا دولت‌های مجبور هستند به سینمای مستند و انیمیشن یارانه بدهند و سالن‌ها را برای این آثار پر کنند. البته مشکل از مدیرانی که سکان جشنواره فیلم فجر را در دست گرفته‌اند، نیست. عده‌ای می‌خواهند چهره مستند را تخریب کنند و به سازمان سینمایی و مسئولان بالاتر بقبولانند که سینمای مستند بحران زاست اما در نهایت موفق نمی‌شوند چون ضرورت حضور و نمایش مستند در جامعه اثبات شده است.»
باقری در خصوص مخاطبان سینمای مستند، یادآور شد: «وظیفه مستندساز نگرانی درباره حضور نداشتن مخاطب در سالن‌های سینما نیست. اگر بخواهیم روی کشاندن مخاطب عام به سالن های سینما برای دیدن آثار مستند تمرکز کنیم، ارزش سینمای مستند را تقلیل می‌دهیم. مستند جایگاه و تماشاچی خودش را دارد و قرار نیست بر همه مردم جامعه تاثیر بگذارد.»
وی همچنین افزود: «قرار نیست در جشنواره فیلم فجر مخاطب را با سینمای مستند آشتی دهیم. جشنواره فیلم فجر خط فرهنگ را جهت می دهد و توجه مخاطب را به انواع دیگر سینما جلب می کند تا بداند به جز فیلم های ارائه شده در سوپر مارکت ها، انواع دیگری از فیلم های سینمایی نیز وجود دارند.»
کارگردان مستند «اهالی خیابان یک طرفه» با بیان اینکه سیاستگذاری مناسبی در خصوص آثار مستند فجر صورت نگرفته، گفت: «میان داوری جشنواره فیلم فجر و سینماحقیقت باید تفاوت هایی وجود داشته باشد. ترکیب هیات داوران این دوره از جشنواره فیلم فجر نزدیک به هیات داوران جشنواره هشتم سینما حقیقت است. این باعث می شود که خروجی جشنواره فیلم فجر تفاوتی با جشنواره سینماحقیقت نداشته باشد. درواقع داوری آثار باید بر اساس سیاست های جشنواره باشد نه سلیقه داوران.»
باقری در پایان گفت: «دبیران در هر دوره باید خط مشی بخش‌های مختلف از جمله مستند را مشخص کنند و نگاهی که به سینمای مستند در جشنواره فیلم فجر می‌شود، با نگاهی که در سینماحقیقت وجود دارد، متفاوت باشد. توجه نکردن به این مساله سبب می‌شود مستندهای منتخب جشنواره فیلم فجر، سینماحقیقت و جشن خانه سینما به یکدیگر نزدیک باشند.»
«اهالی خیابان یکطرفه» به کارگردانی مهدی باقری اولین بار در جشنواره هشتم سینماحقیقت روی پرده رفت و بر روی یک خیابان و چگونگی زندگی در آن و تاریخش تمرکز دارد.
خیابان سی تیر یا قوام السلطنه سابق که جمعیتی متشکل از ارامنه، کلیمیان، زرتشتیان و مسلمان‌ها داشته و مهمترین انشعاب از خیابان نادری است.
این کارگردان در «اهالی خیابان یک‌طرفه» تنوع دینی و زندگی جاری در گذشته خیابان سی تیر را از طریق هشت شخصیت متفاوت به تصویر کشیده است. این شخصیت ها لوون هفتوان بازیگر ارمنی تئاتر و سینما که در این خیابان در یک کتاب‌فروشی کار می‌کرده است، یک مترجم (فرهاد خردمند)، یک شیرینی‌فروش (ماریتا هاشم‌زاده)، یک کاشی‌کار (سعید خاک‌نگار)، یک نوازنده‌ی پیانو (آرا داویدیان)، آقای عکاس(واهه طرپانچیان)، خانم معمار( ترانه یلدا) و یک ساکن قدیمی محل (شاهن بازیل) هستند.
این مستند در نهمین جشن انجمن منتقدان در سال ۹۴ موفق به کسب تندیس بهترین پژوهش و بهترین فیلم مستند نیمه بلند شد.سال گذشته در جشنواره سینما حقیقت نیز موفق به کسب جایزه بهترین کارگردانی در بخش شهر شده بود.
مستند اهالی خیابان یکطرفه ( جلد دوم ) با مدت زمان ۷۲ دقیقه و با فیلمبرداری رضا تیموری ،صدابرداری حسن شبانکاره و احمدرضا طایی، تدوین فرحناز شریفی و مهدی باقری، صداگذاری مهرشاد ملکوتی و تهیه شده در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی است.
«اهالی خیابان یک طرفه» دوشنبه ساعت ۱۴:۳۰ در کاخ جشنواره (برج میلاد) به نمایش درمی‌آید.

اهالی خیابان یک طرفه