هنروتجربه: جشنواره تصویر سال از سال گذشته بخشی را برای تجلیل از هنرمندانی که به قول سیف الله صمدیان به تصویر در ایران آبرو بخشیده اند، به برنامه های این جشن اضافه کرد. سال گذشته اکبر عالمی به خاطر فعالیت هایش در جهت بهبود کیفیت تصویر در ایران مورد تقدیر اهالی تصویر قرار گرفت و امسال قرعه به نام عکاس قدیمی و فیلمبردار شاخص سینمای ایران محمود کلاری افتاد تا در مراسمی که شامگاه یکشنبه (نهم اسفند) در خانه هنرمندان برگزار شد، هنرمندان حاضر «در ستایش تصویر محمود کلاری» سخن بگویند.

در ابتدای این مراسم گزیده ای از عکس های محمود کلاری طی۳۰ سال گذشته برای حاضران به نمایش درآمد و پس از آن سیف الله صمدیان دبیر جشن تصویر سال و جشنواره فیلم تصویر درباره چرایی انتخاب محمود کلاری صحبت کرد:« شاید برخی بپرسند که چرا امروز و چرا تجلیل از محمود کلاری و شاید برخی تصور کنند به این دلیل که با هم رفقیم که البته درست هم می گویند، من شش برادر خونی دارم و یک برادر کاری و حرفه ای که او محمود کلاری است.»
صمدیان با اشاره به تأثیرگذاری محمود کلاری در زمینه عکاسی و فیلمبرداری ایران یادآور شد: «کلاری علاوه بر این که بر عکاسی ایران تاثیر مثبتی گذاشت بلکه در دوران فتوژورنالیستی خود با نگاه بومی به ایران، در خارج از کشور نیز عکاسی کرد و البته به جز عکاسی، در سینما نیز اولین کارش را با فیلمبرداری فیلم «جاده های سبز» شروع کرد که برای آن جایزه سیمرغ هم دریافت کرد و تا امروز این مرد ۷۶ فیلم سینمایی را فیلمبرداری کرده است که اغلب این فیلم ها نیز متعلق به فیلم سازان نو فیلم بودند. حضور امثال کلاری در عرصه کیفیت بخشی به تصویر ایران و جهانی کردن این اتفاق غنیمت بزرگی است.»

در ادامه مراسم، تصاویری از مراسم تقدیر از محمود کلاری در انجمن فیلم برداران فرانسه به نمایش درآمد و پس از آن اکبر عالمی به روی صحنه دعوت شد تا از محمودکلاری بگوید:« کلاری همین است که می بینید، قلبی دارد مثل قناری و ظاهر و باطنش یکسان است.نقاشی با نور و عکاسی، جادوی عجیبی است و محمود کلاری نقاشی است که با نور نقاشی می کند.

بخش دیگری از این مراسم به خواندن پیام علیرضا زرین دست به مناسبت بزرگداشت محمود کلاری برای حاضران اختصاص داشت و پس از آن با نمایش تصاویری از  فیلم های «خانه ای روی آب» و «خون بازی» صحبت های بهمن فرمان آرا، رخشان بنی اعتماد و رضا کیانیان درباره محمود کلاری برای حاضران پخش شد.

فرمان آرا،  کلاری را فیلم برداری توصیف کرد که:«نه تنها  این ایده ها را اجرا می کند بلکه راه حل های بسیار خوبی هم پیشنهاد می دهد.» و درباره همکاری او در فیلم خانه ای روی آب گفت:« اکنون که پس از سال ها به این فیلم نگاه می کنم، می بینم که یکی از بهترین کارهایی است که با هم کار کردیم، همان طور که فیلم «بوی کافور عطر یاس» بدون محمود امکان پذیر نبود و به او اعتماد داشتم. هر کارگردانی که با کلاری کار می کند، می داند که در کارهای دسته جمعی، او بیش از سهم خود کار می کند.»

رخشان بنی اعتماد هم  کار کردن با کلاری را ارزشمند و فراموش نشدنی عنوان کرد:«این که فیلمبردار با تجربه ای را در کنار خود داشته باشی که انرژی و ظرفیت بحث ها و تجربیات تازه را در خود داشته باشد وهم سو با فیلم ساز، مقید به تمام قراردادها و تصمیمات درباره ویژگی های بصری فیلم باقی بماند، برای من ارزشمند است. برای من ارزش این همکاری در فیلم «خون بازی» با حضور محمود کلاری ارزش به جای مانده است.»

رضا کیانیان هم ضمن تعریف چند خاطره از همکاری با کلاری بخشی از اعتماد به نفس خود در سینما را مدیون او دانست.

جشن تصویر سال

در ادامه مراسم نوبت به شهرام مکری کارگردان فیلم «ماهی و گربه» رسید تا از همکاری با محمود کلاری بگوید. او در ابتدا خاطره ای از نحوه آشنایی شان  تعریف کرد:«اولین بار محمود کلاری را در جشنواره  فیلم پوسان دیدم که متوجه شدم او علاوه بر ایران در خارج از ایران نیز یک سوپراستار است و در بازگشت از این جشنواره در فرودگاه دوبی او را دیدم که یک باره از من خواست که برای خرید ساعت همراهش بروم و من تا مدت ها پز می دادم که محمود کلاری ساعتش را با نظر من خریده است، اما زمان ساخت فیلم «ماهی و گربه» اصلا تصور نمی کردم بتوانم با کلاری کار کنم به خصوص که دیگر معروف تر از گذشته شده و جایزه اسکار هم گرفته بود اما با اعتماد به نفسی که مانی حقیقی به من داد، جرأت کردم و با او تماس گرفتم و او دو روز بعد از ورودش به ایران سر لوکیشن ما بود.  این آرزوی هر جوان فیلم سازی است که کلاری فیلم برداری کارشان را بپذیرد. شما ۷۶ ثانیه به نیت ۷۶ فیلمی که او فیلم برداری کرده است، برایش کف زدید و یک ثانیه آن برای فیلم من بود که از این بابت خوشحالم.»

 داریوش مهرجویی که کلاری هشت فیلم اورا فیلم برداری کرده، در مراسم حضور نداشت اما او نیز با پیامی تصویری از این همکاری گفت:« من هشت فیلم با محمود کلاری ساختم که هر کدام یک خاطره دلچسب وخوب برای من داشته است. چون کلاری یکی از خصیصه هایش این است که همیشه از ایده و نگاه های جدید استقبال می کند، با شعف پیش می آید و روح خلاقیت خود را به کار می اندازد، چیزی که برای یک کارگردان واقعاً ایده آل است.»

محمد رحمانیان کارگردان تئاتر که به قول خودش تجربه مشترکی با کلاری نداشته، هنرمند دیگری بود که پشت تریبون این مراسم قرار گرفت:« من از حوزه تئاتر می آیم بنابراین نه تجربه مشترکی با کلاری داشتم و نه خاطره ای که اشکی به چشمم بیاورد. اما کلاری همواره در زندگی ما حضور داشته است و افتخار می کنم که هر بار او را به دیدن نمایشی دعوت کردم، با روی باز آمده و اگر دوست نداشت چیزی نمی گفت و اگر دوست داشت، تشویقم می کرد که این باعث افتخار من است.»
این کارگردان تئاتر با بیان این که یک محمود کلاری جوان همیشه در کنار کلاری حضور داشته است، افزود: «این کلاری جوان همراه او نشسته و به دقت فیلم دیده است. اگر با فرمان آرا کار کرده، حتما فیلم درخشان «شازده احتجاب» را با فیلمبرداری نعمت حقیقی یا فیلم «سایه های بلند باد» را با فیلمبرداری علیرضا زرین دست دیده است و زمانی که با فرمان آرا کار می کند، این دقت ها را در فیلمبرداری اش دوباره سازی می کند و سعی می کند به مکاشفه ای جدید در فیلم بعدی اش برسد. این مکاشفه همزمان میان فیلم بردار و سینماگر همیشه در آثار محمود کلاری وجود داشته است.
رحمانیان به عکس های محمود کلاری با موضوع انقلاب نیز اشاره ای کرد: «وقتی عکس های کلاری را از انقلاب دیدم یاد عکس های بهمن جلالی از جنگ افتادم که هیچ حماسه ای ندارد و به جز حزن و اندوه و خرابی چیز دیگری در این عکس ها نیست، در عکس های کلاری هم با موضوع جنگ ستایشی از خشونت نیست و این بزرگ ترین ودیعه کلاری است که آرزو می کنم او هیچ گاه جهان گسترده عکاسی را رها نکند و همچنان با عکس های جذاب و نگاهی که در عکاسی دارد، ما را سرافراز و سیراب کند.»

و پس از تمام این خاطره گویی ها وتوصیف ها، نوبت محمود کلاری بود که در میان تشویق حاضران در سالن که همه به احترام  او ایستاده بودند، پشت تریبون برود و  صحبت هایش را با قدردانی از سیف الله صمدیان برای برگزاری این مراسم آغاز کند:«وقتی آدم به سن و سال بالای ۶۰ می رسد، حضور دوستان قدیمی اش را صرف نظر از هر نوع مناسبات و روابط، غنیمت و خیلی ارزشمند می یابد به شکلی که دلهره و ترس از دست رفتنشان پدیدار می شود. من و صمد (سیف الله صمدیان) از روزگاری که هم را شناختیم، شاید چهل سال قبل، همیشه با هم بودیم. سفرهای متعددی با هم رفتیم، گفتیم و خندیدیم و بسیار فیلم دیدیم. ما بسیاری از فیلمسازان خارجی را در شروع کارشان با هم شناختیم. صمدیان، خلوص و صمیمیت و جان و روحی دارد که خیلی دوست داشتنی است. او همین است که هست و در جهان ما کمتر آدم هایی هستند که شبیه خودشان باشند اما صمدیان از آن تبار است که حس خوبی را به آدم منتقل می کند.»

کلاری در ادامه با اشاره به این نکته که: «هر کاری که متفاوت باشد، من را قلقلک می دهد و ذهنم را درگیر می کند.» تاکید کرد:« من بهتر از دیگر فیلم برداران سینمای ایران نیستم، شاید دلیل موفقیت هایم خوش شانسی و جدی نگرفتن فیلم برداری سینما در عین اهمیت دادن به آن باشد. در واقع  من همیشه در حرفه ام نوعی بازیگوشی دارم چون به نظرم سینما  برایم یک محمل بازیگوشی است. هنوز هم هر جا زمینه بازیگوشی فراهم است، خودم را به سمت آن می کشم.کاری که می کنم برایم مهم است و فرقی نمی کند آن کار چیست. در کارنامه من فیلم هایی با سطوح متفاوت وجود دارد که همه آنها برای من مهم است چرا که وظیفه ای را به من داده که قرار است به غیر از انجام وظیفه، متفاوت هم باشد تا چیزی را به آن اضافه کند.»
او هم چنین درباره صحبت های حاضرین در این مراسم گفت:«اگر درصدی از حرف های شما را بتوانم بپذیرم، نمی دانم با غرور حاصل از آن چه کنم. من رحمانیان را اگر چه تئاتری نیستم اما دورا دور دوست دارم. مانی حقیقی که پسر من است و او را به اندازه پسرانم دوست دارم، همچنین رابطه ای که با شهرام ساختیم، اتفاق عجیب و غربیبی بود. یک تجربه برای من به وجود آورد که از او سپاسگزارم چرا که بخشی از خاطرات زندگی حرفه ای من را شکل داد.»
کلاری در بخش پایانی صحبت هایش به در ارتباظ با  همکاری مشترک خود با کوهیار پسرش یادآور شد: «کار جدیدی هم با کوهیار انجام داده ام که برای خودم خیلی نو بود و در پاریس هم برای آن ها جالب بود که پدر و پسری کاری را با یک دوربین که هر ۲۵ دقیقه دست به دست می شد، ببینند.»

این مراسم با اهدای لوح تقدیر جشن تصویر سال به محمود کلاری با حضور اکبر عالمی و سیف الله صمدیان پایان گرفت. همچنین هدایایی از سوی حجت الله ایوبی رییس سازمان سینمایی به محمود کلاری اهدا شد.