هنروتجربه: «چهارشنبه» به کارگردانی سروش محمدزاده در بخش «هنروتجربه» سی‌وچهارمین جشنواره فیلم فجر نمایش در آمد و محمدزاده تندیس ویژه کارگردانی این بخش را از آن خود کرد.

در این فیلم شهاب حسینی، نسیم ادبی، آرمان درویش و هستی مهدوی حضور دارند. «چهارشنبه» در اکران نوروزی بخش هنروتجربه به نمایش درآمده است.خبرگزاری مهر به همین بهانه با سروش محمدزاده و نسیم ادبی و آرمان درویش  میزگردی برگزار کرده است.

در خلاصه داستان این فیلم آمده است: دو سال قبل در مراسم نامزدی اکرم پدر او طی یک درگیری توسط یکی از اقوام نزدیک داماد کشته می‌شود و مدتی بعد از آن هم قاتل به قصاص محکوم می‌شود. اکرم به همراه خانواده‌اش یعنی خواهر و دو برادرش بایستی برای تایید درخواست قصاصشان به دادسرا بروند اما گویا مشکلی پیش آمده است که اکرم و خواهرش را مردد کرده است. آنها موضوع را به سلیم هم می‌گویند اما ترجیح می‌دهند برادر کوچکتر طاهر چیزی از قضیه نداند. سلیم به او می گوید که بهتر است رضایت بدهند و بجای اعدام تقاضای دیه کنند ولی طاهر بر می‌آشوبد و اعلام می‌کند به هیچ وجه رضایت نمی دهد…

بخش ‌هایی از این میزگرد چنین است.

*این روزها خیلی از کارگردانان به دنبال ساخت فیلم های آپارتمانی هستند و سراغ فیلم‌های خیابانی که پردردسر هستند نمی‌روند. چطور شد برای اولین تجربه سینمایی‌تان سراغ چنین فیلمی که بخش اعظم آن در خیابان می‌گذرد رفتید؟

محمدزاده: حتی یادم نمی‌آید چرا چنین ریسکی برای ساخت این فیلم انجام دادیم. فکر می کنم وقتی یک کارگردان در حال ساخت فیلم است نمی‌داند چه کاری انجام می‌دهد. حتی به این مسأله هم فکر نکرده بودیم که شهاب حسینی از جمله بازیگران شناخته شده در کشور است و ممکن است کار در خیابان بسیار سخت باشد. البته گریم این بازیگر بسیار متفاوت بود و کمتر کسی شهاب حسینی را در خیابان می شناخت اما زمانی که مردم این بازیگر را می شناختند مشکلات ما تازه شروع می شد.زمانی که می خواستیم فیلم را شروع کنیم اصلا به سختی آن فکر نمی‌کردم اما امروز بعد از تمام شدن فیلم و نمایش آن به این فکر می‌کنم که همه تیم در کنار هم به خوبی کار و از یکدیگر حمایت کردند. بازیگران به قدری فیلم‌نامه را خوب خوانده بودند که حتی یک بار هم با بازیگران چالشی درباره فیلم‌نامه نداشتیم و همه در مسیر فیلم‌نامه بودند. هر چند ما با مشکلات زیادی در زمینه بودجه روبرو بودیم اما در طول ساخت با همراهی عوامل فیلم با مشکلات فیلم به خوبی مواجه شدیم…..

آقای محمدزاده سپردن نقش اول به فردی که اولین تجربه‌اش را رقم می‌زند برای شما که اولین تجربه سینمایی‌تان را می‌ساختید یک ریسک نبود؟

محمدزاده: واقعیت این است که در همان جلسه اول به آرمان درویش اعتماد کردیم و تصمیم گرفتیم تا این نقش را به او بدهیم. پیش از هرچیز معتقد بودیم که باورپذیر بودن چنین داستانی بستگی به این دارد که مخاطب کاراکتر اصلی را باور کند، در چنین شرایطی اگر بازیگر مورد نظر شناخته شده نباشد و اولین حضور او جلوی دوربین باشد، مخاطب می‌تواند بهتر آن را باور کند؛ چراکه مخاطب هیچ پیش زمینه‌ای نسبت به بازیگر ندارد و خوشبختانه بعد از تمام شدن فیلم به این نتیجه رسیدیم که ایده‌ای که دنبال می کردیم کاملا درست است.

ادبی: زمانی که ما با هم برای حضور در این فیلم صحبت کردیم، هیچ کدام از بازیگران مشخص نبودند و حتی حضور شهاب حسینی نیز در این پروژه مطرح نبود. در آن زمان وقتی متوجه شدم که نقش اصلی چهارشنبه قرار است توسط فردی بازی شود که هیچ تجربه ای در این زمینه ندارد، بسیار استقبال کردم زیرا معتقدم سینمای ایران نیازمند نیروهای جوان است که تجربه های جدیدی را در سینما رقم بزنند. مانند این‌که در این دوره از جشنواره فیلم فجر سعید روستایی در اولین تجربه خود در سینمای بلند داستانی با «ابد و یک روز» توانست بیشترین جایزه ها را به خود اختصاص دهد.

ما باید در سینما بنا را بر اعتماد بگذاریم. در حال حاضر افراد با استعدادی پشت درهای بسته قرار دارند که می توانند از جمله بازیگران درجه یک سینما باشند. باید به این گروه اعتماد کرد و کار را به دست آنها سپرد. مهمترین نکته بازی آرمان درویش در این فیلم، این بود که نقش خود را به سمت کلیشه نبرد. ما نیازمند نیروهای جوان و تازه نفس هستیم. نباید فراموش کرد که کسانی که تبدیل به سوپر استار شده اند، افرادی هستند که زمانی یک نفر به آنها اعتماد کرد و مسئولیت بازی در یک فیلم را به آنها سپرد.

محمدزاده: بازی آرمان درویش در جشنواره فیلم فجر به خوبی دیده شد و مورد توجه منتقدان قرار گرفت و این مساله نشان می دهد که سیستم سینما به سمتی رفته است بازیگران جوان پا به عرصه می گذارند و مورد توجه قرار می گیرند.

*در «چهارشنبه» خانواده ای را می ببینیم که در شرایط سختی مقابل یکدیگر قرار می گیرند، خانواده ای که هیچ پیش زمینه ای از آنها برای مخاطب وجود ندارد و همین مساله سبب می شود تا مخاطب نتواند برداشت درستی از شخصیت ها داشته باشد.

محمدزاده: داستان این اثر در سه روز روایت می شود در نتیجه نمی‌توان توقع داشت که به همه آن چیزی که در این خانواده وجود دارد پرداخته شود. اگر قرار بود این‌گونه سراغ مسایل و پیشینه یک خانواده برویم فیلم تبدیل به یک اثر باسمه‌ای می‌شد و ممکن بود مخاطب فکر کند که همه چیز در این فیلم چیده شده تا همه چیز را مستقیم در اختیار او قرار دهیم.

در واقع ما می خواستیم سه روز از بحران یک خانواده را نشان دهیم که از دل آن بحران دریافت هایی را از اعضای خانواده داشته باشیم. به عنوان مثال در یکی از درگیری‌هایی که بین اعضای خانواده صورت می‌گیرد، متوجه می شویم که خواهر بزرگ با بازی نسیم ادبی به دلیل بچه‌دار نشدن، همسرش او را طلاق داده است و گذشته این شخصیت برای مخاطب توضیح داده می‌شود. همچنین در طول سه روز داستان متوجه می‌شویم که طیبه خواهری است که می خواهد همه چیز را مدیریت و خانواده را حفظ کند و حریم خانواده برای او بسیار با اهمیت است.اگر می‌خواستیم وارد انگیزه های طاهر با بازی آرمان درویش برای قصاص قاتل شویم باید بسیاری از انگیزه‌های شخصی طاهر را به تصویر می کشیدیم که این امر مساله ما در این اثر نبود. ما می‌خواستیم به این مساله اشاره کنیم که اگر اتفاقی این چنین برای هر یک از بینندگان فیلم رخ دهد آنها چه تصمیمی می‌گیرند.

عمده ایراداتی که کارشناسان و منتقدان نسبت به این فیلم گرفته‌اند، این است که چرا ما انگیزه‌های طاهر برای اصرار در قصاص قاتل پدرش را نشان نمی‌دهیم. حرف ما این است که چه انگیزه‌ای بالاتر از این که طاهر پدر خود را از دست داده است. بی شک اگر فردی پدرش به قتل رسیده باشد، می‌داند که همین مهم‌ترین و بیشترین انگیزه برای اصرار در اعدام قاتل است. اگر برادر و خواهر بزرگ تر به دلیل مصلحت اندیشی خانواده از اعدام بگذرند و دیه را بگیرند، به دلیل سن و سال و عقل و بینش این افراد است اما کاراکتر طاهر به دلیل خصوصیات اخلاقی که برای او در فیلمنامه چیده شده است، دلش نمی خواهد از خون پدرش بگذرد. شاید اگر چند روز طول می کشید و او نمی‌توانست پول جور کند خسته می‌شد، اما در فیلمنامه چنین فرصتی به او داده نمی‌شود. در واقع این اصرار حاصل یک آتش درونی است که در درون این جوان شعله ور شده است و قبل از اینکه این شعله خاموش شود، همه چیز از بین می رود.

درویش: در ابتدای فیلم به این مساله اشاره می شود که همه خانواده می خواهند که قاتل قصاص شود، اما بعد از این‌که متوجه می شوند خواهر کوچکتر حامله شده است به دلیل سن و سال و عقلانیتی که دارند رضایت می دهند، اما برادر کوچکتر به دلیل اقتضای سنی و کل شق بودن اصرار در اقصاص دارد. من که خود نقش طاهر را بازی می کردم فکر می کردم که این شخصیت به دلیل کوچک‌تر بودن، پدر خود را جور دیگری دوست داشته است. شاید چنین چیزی در فیلم دیده نمی‌شود اما مهم این است چنین مساله‌ای را مخاطب حس کند.