هنروتجربه- قاسم فتحی:جلسه نقد و بررسی فیلم«دو» عصر روز شنبه با حضور سهیلا گلستانی(کارگردان) و مهتاب نصیرپور(بازیگر) در سالن شماره پنج سینما هویزه مشهد برگزار شد.

برخورد حرفه‌ای پرستویی
سهیلا گلستانی در ابتدای جلسه درباره روند ساخت اولین فیلم بلند خود صحبت کرد:« اینکه چرا تصمیم گرفتم فیلم بلند بسازم خب ناگهانی اتفاق افتاد. قبل از این من در کنار کار بازیگری فیلم کوتاه می‌ساختم. البته به این معنا نیست که هر کسی فیلم کوتاه می‌سازد بعدش حتما هدفش ساخت فیلم بلند باشد ولی خب من در نهایت به این نتیجه رسیدم که فیلم بلند بسازم.»
در ادامه مهدی رضایی مجری و کارشناس جلسه از نقش پرویز پرستویی در ساخته شدن« دو» پرسید که گلستانی درباره آن توضیح داد: «از آنجایی که کار گروهی در کشور ما معنی ندارد، طبیعتا برخی فکر می‌کنند به خاطر یک سری روابط شخصی ایشان آمده‌اند و تهیه‌کننده فیلم من شدند. در صورتی که اصلا ربطی ندارد، جز اینکه ما همکار هستیم و حالا بعد از همکاری در چندین فیلم ذهنیت همدیگر را می‌شناسیم. ایشان خیلی حرفه‌ای در این کار حضور پیدا کردند.»
گلستانی سپس درباره چگونگی شکل‌گیری ایده این فیلم عنوان کرد:«ایده این فیلم با نگاهی به یکی از داستان‌های «برنارد مالامود» ساخته شده و نه اقتباس. من چندین بار به دوستان هم تاکید کردم که ما اقتباس نکردیم بلکه فیلم با نگاهی به یکی از داستان‌های این نویسنده آمریکایی ساخته شده‌است. زمانی که فیلم من به مرحله تولید رسید آقای امیرمهدی حقیقت مجموعه داستانی از ایشان ترجمه و روانه بازار کرد. من هم تا قبل از آن جسته و گریخته داستان‌هایی از این نویسنده خوانده بودم. داستان درباره همزیستی اجباری یک خدمتکار با صاحب‌خانه است.»

از بازی زیرپوستی خوشم نمی‌آید
جلسه با صحبت‌های مهتاب نصیرپور بازیگر فیلم«دو» ادامه پیدا کرد. او درباره چرایی همراهی‌اش با این فیلم گفت:« من بعد از وقفه‌ای که سال ۸۸ برایم پیش آمده بود فیلم‌نامه را خواندم و خوشم آمد. البته به صورت طبیعی دوست داشتم  با کارگران هم درباره فیلم‌نامه صحبت کنم. به هر حال ملاک یک بازیگر برای انتخاب نقش در کنار فیلم‌نامه، سابقه کارگردان هم هست. ولی من راستش خیلی راحت به کارگردانان جوان اعتماد می‌کنم و از این اعتمادم هم پشیمان نیستم و برعکس خیلی هم راضیم. خانم گلستانی در این کار بسیار به جزئیات و ریزه‌کارهایِ فیلم اهمیت می‌داد و درباره‌اش با ما صحبت می‌کرد. در برخی جاها هم با هم توافق نداشتیم ولی در کل روند خوبی طی شد.»

دو -مشهد - گلستانی- نصیرپور, (1)

نصیرپور هم‌چنین پیرامون شیوه بازی‌اش در این فیلم تاکید کرد:«خب خاستگاه من از تئاتر می‌آید و این را خوب می‌دانم که شکلی از بازی را دوست دارم که بیرونی باشد. من واقعا از بازی زیرپوستی خوشم نمی‌آید. البته منظورم از بازی زیرپوستی آن شکلی از بازی است که این روزها در سینمای ایران رواج پیدا کرده‌است.  من دوست دارم احساساتم را در هنگام بازی نشان بدهم. ولی اعتقاد دارم بازیگر باید خودش را در اختیار را کارگردان قرار دهد. چرا که او جهانی را برای خودش ساخته و منِ بازیگر باید تمام تلاشم را برای ورود به این جهان انجام بدهم.»

ودرباره روش کارگردانی سهیلا گلستانی افزود:«خانم گلستانی می‌خواستند ما خیلی بیرونی بازی نکنیم. برای همین کاملا ما را کنترل می‌کردند. به جز آن سکانس‌های دعوا و درگیری باقی صحنه‌ها به همین طریق پیش رفت. برخی سکانس‌ها بود که می‌توانست وجود نداشته باشند ولی کارگردان سعی کرده بود تا می‌تواند غلوّها و برون‌ریزی‌ها را حذف کند و به جایش سکانس‌های بدون کنش و ساده را اجرا کند. خب این باعث می‌شد که به طور مدام به بازی در این لحظه‌ها فکر کنم که حالا باید چگونه اجرا شود.اما خدا را شکر با هدایت خانم گلستانی این اتفاق برای من به خوبی افتاد.این روش برای من یک تجربه و چالش جدیدی بود. من هم همیشه تجربه‌های تازه را دوست داشتم.»

صحبت از تاثیرپذیری در جهان امروز بی‌معنا است
در بخش دیگری از این جلسه گلستانی در پاسخ به این سوال که تحت تاثیر چه کارگردان و چه نوع سینمایی قرار دارد، یادآور شد: «واقعا به طور مشخص نمی‌توانم از فلان سکانس یا فلان کارگردان نام ببرم. از طرف دیگر هم نمی‌توانم علاقه خودم را به سینمای مدرن اروپا و آن سبک و سیاق فیلم‌سازی پنهان کنم. این فیلم حاصل مجموعه‌ای از چیزهایی است که از فیلم‌های مختلف و مورد علاقه‌ام دیده‌ام و تحت تاثیرش قرار گرفته‌ام. این سوال را همکارانم هم از من می‌پرسند ولی وقتی ما در دنیایی زندگی می‌کنیم که این همه داده و اطلاعات به ما هجوم می‌آورد، دیگر صحبت از اینکه دقیقا تحت تاثیر چه کسی هستی، توجیه‌پذیر نیست. من هیچ وقت ذهنم را در قرنطینه نگه نمی‌دارم.

گلستانی در ادامه این جلسه به توضیح درباره شکل و شمایل روایت فیلمِ« دو» پرداخت:« شکل روایت این فیلم بر مبنای حادثه نیست بلکه روایت و تاثیر حادثه است. در واقع دوست داشتم مخاطب را در این حوادث دخیل کنم. کاملا با انتخاب قبلی بخشی از سکانس‌های دعوا حذف شده‌اند به این خاطر که فکر کردم صحنه‌های دعوا را تماشاگر بارها در جاهای مختلف و در فیلم‌های متفاوت دیده و بگذاریم خودش آن لحظه را در ذهنش بسازد. من تمام سعی‌ام را کردم تا تماشاگر هر کجا و به شکل و شمایلی که خواست به کاراکترها نزدیک شود و  درباره آن‌ها حدسی بزند،ذهنیت او را  به نحوی به هم بزنم و بگویم این‌گونه که فکری می‌کنید، نیست. در واقع اسم فیلم هم بر همین موضوع دلالت دارد؛ اینکه شاید دو نفر بتوانند تا حدودی به‌هم نزدیک شوند اما هیچ موقع به «یکِ» واحد تبدیل نمی‌شوند.

دو -مشهد - گلستانی- نصیرپور, (5)

هر صحنه‌ای بیش از ۳۵برداشت داشت
گلستانی هم‌چنین به سختی‌های نورپردازی و فیلم‌برداری این فیلم اشاره کرد:« هر صحنه ما حدود ۳۰الی۳۵برداشت یا حتی بالاتر داشت. درباره این مورد باید بگویم که نه در همه فیلم‌ها بلکه در آثاری که فضا و اتمسفر کار اقتضا می‌کند، برداشت زیاد باعث خلق مجدد و یک آفرینش جدید می‌شود. این را فقط منِ کارگردان هنگام تدوین متوجه می‌شوم. آقای پرستویی و خانم نصیرپور هم با سعه صدر و در نهایت حرفه‌ای‌گری با من همکاری می‌کردند.»

نصیرپور در تکمیل صحبت‌های گلستانی درباره تعدد برداشت‌ها افزود:« اینکه می‌گوییم شکل کار، فقط مربوط به بازیگری نمی‌شود، بلکه بخش فنی کار را شامل می‌شود. مثلا ما پلان‌های بلندی داشتیم که باید نورپردازی درستی می‌داشت. مثلا صحنه‌ای داشتیم که باید از آشپزخانه می‌رفتیم توی اتاق و بعد دوباره می‌رفتیم توی اتاق دیگر و چیزی حدود سه دقیقه بود. خب این مسیر باید توسط فیلم‌بردار و نورپرداز به دقت به لحاظ فنی اجرا می‌شد و همین کار را سخت می‌کرد.»

عکس: محمد جواد آبجوشک