هنر و تجربه: نسخه‌ای مرمت شده از فیلم «باد صبا» ساخته آلبر لاموریس در جشنواره جهانی فیلم فجر به نمایش درمی‌آید.

«باد صبا» اگرچه فیلمی است که بارها در مناسبت‌های مختلف از تلویزیون پخش شده یا در نمایش‌های خانگی دیده شده است، اما نسخه‌ای که در این سال‌ها دیده شده است کیفیتی پایین و رنگ و رو رفته داشت. تا جایی که در آخرین نمایش آن در حاشیه جشنواره نهال، منوچهر انور، مترجم و گوینده این فیلم اعتقاد داشت فیلمی که آن‌ها ساخته‌اند با تصویر رنگ و رورفته‌ای که روی پرده افتاده به کل متفاوت بوده است. حالا در جشنواره جهانی فیلم فجر نسخه مرمت شده این فیلم تاریخی به نمایش درمی‌آید. تماشای «باد صبا» روی پرده و با رنگ‌های اصلاح شده و نور بیشتر، می‌تواند تجربه سینمایی منحصر به فردی باشد.

این فیلم در طول این سال‌ها دچار آسیب‌هایی شده بود که با توجه به ارزش‌های درخشان بصری فیلم، فیلمخانه ملی ایران از حدود دو سال قبل احیا و مرمت دیجیتال آن را آغاز کرد و طبق تاکید لادن طاهری (مدیر فیلمخانه ملی ایران) تلاش بسیاری شده تا با بهره‌گیری از دانش و امکانات عصر دیجیتال، آسیب‌های وارد شده به فیلم «باد صبا» تا حد امکان اصلاح و رفع شود.

«باد صبا» در سال ۱۳۴۸ ساخته شد. بیش از ۸۰ درصد نماهای فیلم نماهایی هوایی است که از بالگرد فیلم‌برداری شده است. آلبر لاموریس که پیش از «باد صبا» فیلم دیگری با همین تکنیک فیلم‌برداری هوایی درباره کاخ ورسای ساخته بود، به دعوت وزارت فرهنگ و هنر وقت به ایران دعوت شد تا فیلمی با همین سبک از ایران بسازد. فیلمی که او ساخت، گوشه و کنار ایران را کمی پیش از شهری شدن بیشتر کشور نشان می‌دهد و فیلمی لطیف و شاعرانه است که از زبان باد صبا که در نسخه انگلیسی فیلم باد عاشقان نامیده می‌شود روایت شده است. مسئولان دولتی وقت از فیلم لاموریس راضی نبودند چون به اعتقاد آن‌ها تصویری روستایی و عقب‌مانده از کشور ارائه داده بود و اثری از پیشرفت‌های صنعتی ایران در آن نبود. لاموریس دوباره به ایران آمد تا نماهای جدیدی فیلمبرداری و به فیلم اضافه کند اما بالگرد حامل او و فیلمبردارش در دریاچه سد کرج به کابل‌های مخصوص تمرین تکاوران ارتش برخورد کرد و سقوط کرد و لاموریس و فیلمبردارش هردو کشته شدند.

«باد صبا» پس از مرگ لاموریس براساس دست‌نوشته‌های او تدوین شد و در سال ۱۹۷۸ یعنی ۹ سال بعد از فیلم‌برداری آن نامزد اسکار در بخش مستند شد. منوچهر انور نویسنده گفتار متن فیلم به فارسی و همچنین گوینده آن بوده است. لاموریس برای انتخاب مکان‌های فیلمبرداری از مشاوره با گروهی از صاحب نظران ایرانی و نیز پرفسور چلکوفسکی، ایران‌شناس برجسته، بهره جست و موسیقی متن «باد صبا» انتخابی از آثار موسیقی سنتی حسین دهلوی است.

نمایی از «باد صبا» پیش از مرمت:

باد صبا پیش از مرمت

نمایی از «باد صبا» پس از مرمت:

باد صبا پس از مرمت