هنروتجربه-مریم محمدی:سینما سوره اصفهان دوشنبه ۱۳ اردیبهشت ماه، در هوایی بهاری میزبان فیلم «۲۱ اینچ» به کارگردانی ابوذر صفاریان و تهیه کنندگی فاطمه غفاری بود.

بعد از نمایش فیلم جلسه نقد و بررسی آن رأس ساعت ۱۹ با حضور کارگردان و تهیه کننده و مجری مراسم در حضور تماشاگران فیلم برگزار شد.
در ابتدای جلسه سید مهدی سجادزاده مجری برنامه از ابوذر صفاریان پرسید:« اگر امروز بعد از ۱۵ سال وقفه در نمایش فیلم بازهم به عقب برگردیم آیا این فیلم را می سازید و اگر ساختید چه تغییری در آن می‌دهید؟»

کارگردان «۲۱‌اینچ» بلافاصله سوال مجری را با سوال جواب داد:« با این فیلم مشکلی داشتی ؟ خسته شدی؟» مجری برنامه هم بدون تعارف جواب داد:« بله، به‌نظرم فیلم شما قابلیت یک فیلم کوتاه سی دقیقه‌ای را دارد نه فیلم بلندو از اواسط فیلم به این طرف بیننده خسته می‌شود.»
ابوذر صفاریان در جواب صحبت‌های مجری این بار پاسخ داد:« اگر به ۱۵ سال قبل برمی‌گشتم این فیلم را نمی‌ساختم اما اگر یادم نبود که به قبل برگشته‌ام، آن را می‌ساختم. می‌دانید در این کشور کلا از خطوط خارج شدن رسم نیست، برای همین است که اگر فیلمی مثل فیلم من متفاوت باشد، دچار بازخوردهای متفاوتی می‌شود.»
در ادامه جلسه تهیه کننده«۲۱ اینچ» هدفش از ساخت این فیلم را حمایت از نیروهای جوان و مستعد اعلام کرد و توضیح داد:«در آن مقطع این فیلم را مستعد دیدم و با هدف به‌وجود آوردن فرصت برای جوان‌ها این فیلم را تهیه کردم. البته اگر الان می‌خواستم این کار را بکنم، با توجه به این‌که توقعم خیلی بالاتر رفته به نکات دیگری هم مانند جنبه‌های اقتصادی کار فکر می‌کردم. فیلم پانزده سال نمایش داده نشد و این هنروتجربه بود که بستر مناسب برای نشان دادن فیلم ایجاد کرد.»
کارگردان ۲۱ اینچ در بخش دیگری از این نشست، به ارائه توضیحاتی درباره داستان فیلمش پرداخت:« فیلم داستان یک گروگان‌گیری است اما دراصل داستان این فیلم بیشتر فلسفه‌پردازی است و در واقع قصه را در لفافه گفتم که هرکسی نتواند بفهمد. هرکسی که استعاره بلد باشد، فیلم را می‌فهمد حتی شعر و موزیک آخر فیلم هم پیام فیلم را نشان می‌دهند و حتی تصویر آخر که یک ابر می‌بینیم.»

12 اینچ-نقد اصفهان

ابوذر صفاریان با اشاره به اینکه ایده اصلی فیلم مفهوم سینما، رسانه و ارتباط است، عنوان کرد:«برایم مفهوم برقراری ارتباط و موقعیت‌سازی مهم بود، از آن موقعیت بیرون آمدن هم همین‌طور. ساختار روایی فیلم هم اهمیت خاصی داشت. در حقیقت برای خودم نسبتی بین اجتماع، ارتباط و فیلم تعریف کرده بودم.»
او با بیان اینکه از ساختن این فیلم بی‌نهایت راضی است، افزود:«یک نوجوان باید عقده‌هایی را که در ذهنش است، تجربه کند. بعد از ساخت این فیلم خیلی از سوالاتم برطرف شد. دیگر کارگردان‌های بزرگ برای من ارزشی نداشتند، کسانی که باید سال‌ها به دنبال‌شان می دویدم تا به آن‌ها برسم. البته بعد از ساخت این فیلم، دچار خلاء شدم.اما کم کم ذهنم را منظم کردم و الان می‌خواهم فیلم بعدی‌ام را بسازم.»

صفاریان در جواب یکی از حضار که علت وقفه ۱۵ ساله ساخت تا نمایش فیلمش را پرسید، گفت:« مشکل من نیشخند بود. آن‌ها به فیلم من خندیدند و گفتند مطمئنید که این فیلم است؟ به نظر آن‌ها ۲۱ اینچ فیلم نبود. سعی می‌کردند مرا از سرباز کنند. مشکل فیلم متفاوت بودن بود.»

تهیه کننده ۲۱ اینچ در تأیید حرف‌های کارگردان و با اشاره به اینکه فیلم یک جور بدشانسی آورد، توضیح داد:«طی این سال‌ها تلاش‌هایی برای پخش فیلم کردیم. هدف من نمایش فیلم در سینما بود با توجه به این‌که این فیلم اولین فیلم مستقل دیجیتال ایران است، شاید شرایط سخت‌تر هم بود. اگرچه اعتقاد دارم،هر چیزی زمان خاص خودش را دارد و زمان نمایش ۲۱ اینچ الان و در سینمای هنروتجربه است.»

21 اینچ

بحث بعدی که ابوذر صفاریان دراین جلسه مطرح کرد، پیرامون شخصیت‌های فیلمش بود:«شخصیت‌های این فیلم درواقع همان سه نفر اصلی هستند که با هم بحث می‌کنند، ما یک نویسنده، یک آدم مذهبی و یک آدم چاپلوس داریم که بیشتر با هم حرف می‌زنند وهمین‌ها شخصیت‌های اصلی هستند.»
کارگردان ۲۱ اینچ در ادامه با اشاره به این‌که دغدغه اصلی‌اش دراین فیلم چیدن آدم‌ها، دوربین‌ها و موقعیت‌ها است، توضیح داد:« چند بار قبل از ساخت فیلم، محیطی مانند فیلم را برای خودم بازسازی کردم و دیدم در یک چنین شرایطی معمولا چند نفر اصلی هستند که بیشتر با هم تعامل برقرار می‌کنند و بقیه با شرایط کنار می‌آیند. پس قرارداد و چارچوبم را مدیوم گذاشتم و مدیوم همان ذات و جهان‌مان است. درواقع موقعیت اصلی اسیر بودن در فضا از نظر ذهنی و فلسفی است، باید بگویم فیلم یک موقعیت گذار را نشان‌مان می دهد.»

ابوذر صفاریان برای جمع‌بندی حرف‌هایش گفت:« باور کنید جاهای جدید و فرصت‌های جدید در دنیا هست اگر از اول از پدیده‌ای غریبه بدمان می‌آید و با آن مخالفت می‌کنیم،باید بدانیم شاید شرایط و سلیقه‌مان عوض شود. مثلا آن زمان فیلم ۳۵میلی‌متری،سلطان بود ولی من و چند نفر دیگر مثل محمد شیروانی با ساخت فیلم دیجیتال خواستیم میان‌بر بزنیم. شاید ما بدشانسی آوردیم، اما به‌هرحال دیجیتال جای سلطان را گرفت و حالا سلیقه‌ها عوض شده‏‌است. کاش بتوانیم تحمل‌مان را بیشتر کنیم تا رشد کنیم، شاید قصه زندگی‌مان عوض شد.»

جلسه با صحبت‌های فاطمه غفاری و یادی از مرحوم بهروز جلیلی بازیگر این فیلم و نقل خاطراتی از شهر اصفهان به پایان رسید.

عکس: دامون درخشانی