هنرو تجربه- رضا حسینی: فیلم مستقل «کفش‌های کتانی» (Kicks) به کارگردانی جاستین تیپینگ درباره نوجوانی است که تصمیم می‌گیرد ،کفش‌های کتانی برندش را، که از او دزدیده شده‌اند، پس بگیرد. این فیلم پس از اولین نمایشش در جشنواره فیلم تریبکای امسال مورد استقبال تماشاگران جشنواره‌ای و منتقدان قرار گرفت و نقدهای مثبتی بر آن نوشته شد. «کفش‌های کتانی» در حال حاضر امتیاز کل ۷۸ از صد را در «راتن تومیتوز» دارد و در سایت معتبر «متاکریتیک» هم امتیاز میانگین ۶۹ از صد بر اساس نظر سیزده منتقد برای آن حاصل شده است؛ و در این میان مثلاً استیون هولدن، منتقد قدیمی و پرسابقه‌ «نیویورک تایمز»، نقدی ستایش‌آمیز بر فیلم نوشته است.

اما نکته‌ عجیب درباره «کفش‌های کتانی» این است که امتیازدهی ۱۱۴۳ کاربر در سایت «آی‌ام‌دی‌بی»، امتیاز میانگین چهار و هفت‌دهم از ده را برای فیلم در پی داشته است! این اتفاق باعث شد تا مقاله‌ی تازه‌ای در نشریه‌ی «وایرد» با این تیتر منتشر شود: «رأی‌دهندگان “آی‌ام‌دی‌بی پیش از اکران فیلم‌های مستقل آن‌ها را می‌کوبند» و در آن این موضوع بررسی شود که چرا فیلم‌های مستقلی نظیر «کفش‌های کتانی» پیش از آغاز نمایش عمومی‌شان، مشتی نقد منفی دریافت می‌کنند و برخی کاربران این طور در موردشان ابراز تنفر می‌کنند. در این خصوص براین رَفتِری نوشته است: «بخشی از این امتیازها از سوی رأی‌دهندگانی است که هیچ اطلاعات خاصی از خودشان در این سایت ارائه نداده‌اند و در واقع بدون هویت به شمار می‌روند؛ و البته برای فیلم‌سازان بسیار شک‌برانگیزند.»

دیوید کاپلن در مقام تهیه‌کننده‌ «کفش‌های کتانی» هم این طور اظهار نظر کرده است: «علاقه‌ای به بافتن تئوری توطئه ندارم اما وقتی با چنین اتفاق‌هایی روبه‌رو می‌شوید، می‌خواهید بدانید قضیه چیست و به چرایی آن پی ببرید. وقتی این امتیازها در سایت ثبت می‌شوند، چند نفر با دیدن‌شان مشتاق تماشای فیلم ما در اولین هفته‌ نمایش یا هفته‌های بعدی اکران می‌شوند؟ ارزیابی میزان خسارت چنین حرکت‌هایی واقعاً کار دشواری است.»

«کفش‌های کتانی» تنها فیلمی نیست که در سایت «آی‌ام‌دی‌بی» چنین رفتاری با آن می‌شود و به خاطر امتیازهای پایین و منفی، به‌نوعی از دور بازی خارج می‌شود. «دیگر آدم‌ها» و «اهریمن» دو فیلم مستقل دیگری هستند که مورد توجه منتقدان قرار گرفته‌اند ولی ناگهان امتیازشان به‌واسطه‌ بیش از هزار رأی جدید، پایین‌تر از متوسط شد. رفتری در این باره می‌گوید:« شاید واقعاً تماشاگران از دیدن فیلم لذت نبرده‌اند اما این موضوع از آن‌جایی عجیب و غیرعادی به نظر می‌رسد که همه‌ آن‌ها تقریباً در یک بازه‌ زمانی کوتاه‌مدت به این نتیجه می‌رسند و در پی هم امتیازهای‌شان را ثبت می‌کنند. معمولاً هفته‌ها و گاهی ماه‌ها طول می‌کشد تا فیلم‌های کوچک‌تر به چنین شمار بالایی از رأی و نظر کاربران “آی‌ام‌دی‌بی” دست یابند. به عنوان نمونه فیلم موفق «درنگ نکن» (مایک بیربیگلیا) که ۲۲ ماه ژوییه روی پرده رفت و سه‌ونیم میلیون دلار هم در گیشه فروخت، تا امروز فقط کمی بیش از ۱۳۰۰ کاربر را به ابراز نظر و دادن امتیاز واداشته است؛ یا مثلاً «مردان کوچک» به کارگردانی آیرا سَکز که از پنجم اوت روانه‌ سینماها شده است (و امتیازش در «متاکریتیک» ۸۶ از صد است و تازه بازیگران شناخته‌شده‌ای مانند گرگ کینیئر، آلفرد مولینا، جنیفر ال و پالینا گارسیا در آن بازی کرده‌اند) تازه در سایت آی‌ام‌دی‌بی به بیش از پانصد رأی رسیده است!»

در این شرایط این سؤال مطرح می‌شود که آیا واقعاً کسانی دست به کار می‌شوند تا فیلمی را تخریب کنند و «پایین» بکشند؟ «روح‌شکن‌ها» (Ghostbusters) به کارگردانی پل فیگ، پیش از آغاز نمایش عمومی‌اش با انبوهی از امتیازهای پایین مواجه شد و طبق آن‌چه در مقاله‌ی بالا آمده است، فیلم هنوز اکران‌نشده‌ «تولد یک ملت» (که ابتدا در زمره‌ نویدبخش‌ترین فیلم‌های سال از آن یاد می‌شد) به خاطر جنجال اخلاقی بازیگر و کارگردان جوانش، نیت پارکر، که البته دست‌آخر در دادگاه تبرئه شد، کلی امتیاز «یک از ده» از کاربران «ناراحت و اخلاق‌مدار» دریافت کرد تا پیش از اکران، با رأی ۱۷۶۵ کاربر امتیاز میانگین چهار و نه‌دهم از ده را به دست بیاورد!

کاپلن در پایان حرف‌هایش گفت: «واقعاً نمی‌توانم بگویم چرا ممکن است کسی ما را شایسته‌ چنین رفتاری بداند. هیچ انگیزه‌ روشنی به ذهنم نمی‌رسد. شاید گروهی دست به این کار زده‌اند که هدف‌شان فقط سرگرمی است و این‌که در نهایت کاری کرده باشند! شاید فیلم‌سازانی هستند که به هر دلیلی در گذشته از من دلخور شده‌اند؛ یا شاید هم کسانی هستند که در زندگی شخصی‌شان با کارگردان جوان فیلم به مشکل خورده‌اند و حالا می‌خواهند به‌نوعی تلافی کرده باشند. به هر حال این حرکت ناخوشایند به‌واسطه‌ هر یک از این انگیزه‌ها هم که صورت گرفته باشد، قابل‌توجیه نیست و کار درستی به نظر نمی‌رسد.»

لیز کالواریو، ایندی‌وایر

برچسب‌ها: