هنروتجربه – مرسده محمدی: سینما سوره اصفهان ، دوشنبه پنجم مهرماه میزبان فیلم سینمایی «گِشِر» بود. جلسه با حضور وحید وکیلی فر کارگردان فیلم و سید مهدی سجادزاده مجری برنامه برگزار شد .

در ابتدای جلسه وحید وکیلی‌فر به نحوه نمایش فیلمش در سالن سوره اعتراض کرد: «این فیلم درکل چهاردیالوگ دارد،اما اگر کل فیلم دیالوگ داشت چه می‌شد؟ زیرنویس فیلم روی زمین پخش می‌شود.البته کیفیت نمایش فیلم خوب بود اما زیرنویس فیلم به دلیل بستن قاب از بین رفته‌است و این به فیلم ضربه می‌زند. در سینما فرهنگ تهران هم فیلم با کیفیت خوبی به نمایش درنیامد امیدوارم این ایراد برطرف شود.»

مجری برنامه نیز با عذرخواهی از این اتفاق، جلسه را با این پرسش که فیلم چه زمانی ساخته شده‌است ادامه داد، در پاسخ وحید وکیلی فر توضیح داد:«اول بگویم چون اولین حضوربین‌المللی فیلم در سال ۲۰۱۰ بود، من هم زمان ساخت فیلم را ۸۹ قید کرده‌‌ام، اما ایده اصلی در سال ۸۵ و سفری که برای ساخت مستند صنعتی به عسلویه رفته بودم شکل گرفت و فیلم در سال ۸۷ هم فیلم ساخته شد.»

او در ادامه با اشاره به امکانات کم در مورد شرایط ساخت فیلمش عنوان کرد:« دوربین دیجیتال واقعا به کمک ما آمد.پولی نداشتم و فقط یک جایزه فیلم‌نامه برده بودم که با همان بخشی از هزینه فیلم را تأمین کردیم، بقیه را هم آقای محمد رسول اف دادند. ما با یک دوربین z 1  و یک سه پایه و چند چراغ قوه و باتری وپرایدی که داشتیم، فیلم را شروع کردیم. فیلم‌برداری بیست روز طول کشید و گروهی هم که در ساخت فیلم کمک‌مان کردند، دستمزد خیلی کمی گرفتند . سیاهی لشکرهای فیلم‌ هم همان کارگرهای منطقه بودند.»

گشر-نشست اصفهان

وحید وکیلی فر دربخش دیگری از این جلسه در پاسخ به یکی از حضار که ازنحوه کارکردن با نابازیگرهای فیلم پرسیده بود، گفت: «قبل از ساخت فیلم ، مرکز گسترش از من خواست با سوپراستارها این فیلم را بسازم اما قبول نکردم چون معتقدم وقتی بازیگرهای تئاتری یا در مجموع  بازیگران حرفه‌ای، نقشی را قبول می‌کنند، شروع به تحلیل شخصیت می‌کنند و این یعنی این‌که به همه چیز فکر می‌کنند . در حالی‌ که این را نمی‌خواستم  بلکه می‌خواستم آن لحظه را زندگی کنند . برای همین وقتی با نابازیگر کار می‌کنی، تحلیل را از او می‌گیری و وقتی مثل من پلان‌هایت طولانی باشد ( گرفتن هر پلانم ده ، پانزده دقیقه زمان می‌برد) از یک جایی به بعد بازیگر یادش می‌رود که دوربین و آن ده نفر پشتش وجود دارند و او در صحنه است. نابازیگر آن صحنه را واقعا ً زندگی می‌کند و حضورش در صحنه واقعی است. سه شخصیت اصلی فیلم به جز جهان که حسین فرضی زاده نقشش را بازی می‌کند، نابازیگر هستند. نظام در جزیره هرمزگان راننده است و قباد هم از فامیل‌های من در کرمانشاه است . بقیه هم که کارگرانی هستند که همان‌جا کار می‌کنند و ما برای بیست روز آرامش‌شان را گرفته بودیم.»

در ادامه کارگردان فیلم «گشر» به توضیح سینمای انتزاعی پرداخت:«برای من سینما یک انتزاع کامل است، در «گشر» بارقه‌هایی از آن را می‌بینیم  و در «تابور» گام‌هایی جلوتر رفته‌ام. فرم و انتزاع رابطه بی‌واسطه یک اثر با تماشاگر است. ایده‌ من این بود که چطور می‌شود در دل زندگی واقعی این آدم‌ها، به انتزاع رسید و نزدیک به فرم شد. خیلی‌ها معتقدند الان جهان سریع شده و این فیلم‌ها برعکس جریان زندگی امروزهستند، برای همین از این فیلم‌ها خوششان نمی‌آید. اما دستور زبان این سینما سال‌ها قبل اختراع شده و تاریخچه طولانی‌ای دارد. فیلم‌سازان بزرگی چون اوزو، تارکوفسکی، جیم جارموش و در ایران سهراب شهید ثالث، عباس کیارستمی‌، امیرنادری و … بارها این نوع فیلم را تجربه کرده‌اند و همیشه هم با نقدهای تند و بد منتقدان روبه‌رو شده اند. یکی از مشکلات ما امروز این است که مردم حال و حوصله دیدن فیلم‌های تاریخ سینما را ندارند. من با ساخت این فیلم‌ها به دنبال این هستم که بگویم از فرم هم می‌توان لذت برد.»

نکته دیگری که در این نشست مطرح شد، پیرامون قصه فیلم بود که وحید وکیلی فر درباره آن توضیح داد:« قصه راجع به کارگرهایی است که در یک روزمرگی صرف به این مکان پناه آورده‌اند. قرار نیست اتفاقی بیافتد، بزرگ‌ترین لحظات زندگی این افراد همان چیزهای عادی در زندگی ماست. قصه، همان لحظاتی است که این آدم‌ها در آن به سر می‌برند، قرار نیست قصه خاصی باشد. این آدم‌ها با گذشته‌شان زندگی می‌کنند، شاید یک ثانیه برای آن‌ها خیلی طولانی باشد.«گشر» یک فیلم ضد قصه نیست بلکه پراز خرده قصه است.»

در ادامه کارگردان در پاسخ به پرسشی درباره عدم همذات پنداری مخاطب با شخصیت‌های فیلمش عنوان کرد:« من به دنبال نزدیک شدن به کاراکترها نیستم، پس بیننده هم به شخصیت‌ها نزدیک نمی‌شود. این فیلم یک سیکل است از سرگذشت لحظه به لحظه آدم‌ها، قرار نیست رستگاری‌ای برای این شخصیت‌ها اتفاق بیافتد. این هم نوعی فیلم است، یک نوع از سینما.»

در پایان وحید وکیلی‌فر در مورد «گشر» تاکید کرد:« تمام این فیلم می‌خواهد یک «آن» از شخصیت رسم کند، شخصیت‌هایی که در سکوت و سکون زندگی می‌کنند و انگار هیچ اتفاقی برایشان نمی‌افتد.»

عکس:دامون درخشانی