هنروتجربه- مرسده محمدی: سالن سینما سوره اصفهان اولین دوشنبه آبان ماه میزبان فیلم «چاله» ساخته علی کریم بود.سید مهدی سجادزاده مجری برنامه این جلسه را با معرفی علی کریم آغاز کرد .

سپس علی کریم درباره سابقه فیلم سازی‌اش گفت:«دیپلم ریاضی دارم و دلم می‌خواست معماری بخوانم اما با بازیگری و دستیاری در تئاتر کارم را شروع کردم و بعد هم چند سالی دستیار آقای میرباقری بودم تا این‌که در کارگاه آموزش فیلم‌سازی فرش شاگرد زنده یاد کیارستمی‌شدم و متوجه شدم به این نوع سینما علاقه مندم.»

او در ادامه دلیل اکران نشدن فیلمش به مدت هشت سال را این طور توضیح داد:«چاله پشت خط اکران فیلم‌هایی از این دست ماند، فیلم‌هایی که تجاری و سرگرم کننده نیستند. می‌توانم بگویم فیلم محل اکران نداشت البته در فرنگ هم این نوع فیلم‌ها محل اکران ندارند. به نظرم مهم ترین دستآورد هنری این سال‌ها، هنر و تجربه است که باعث شد فیلم‌هایی از این نوع محل اکران پیدا کنند و از این بابت خوشحالم. البته ناراحت می‌شوم، تماشاچی این فیلم‌ها تعدادشان کم است اما معتقدم چاله مخاطب‌ خودش را دارد.»

سید مهدی سجادزاده با طرح این پرسش که چگونه فیلم «چاله» در مدت ۱۵ روز ساخته شده است، بحث را ادامه داد. علی کریم در پاسخ عنوان کرد:«ما دور‌خوانی‌های زیادی داشتیم، یعنی پیش تولید خوب و کاملی داشتیم و کل فیلم را هم استوری بورد زده بودیم، برای همین تولید فیلم خیلی خوب پیش رفت. از مزایای دستیاری در پروداکشن‌های عظیمی‌مانند سریال مختار این است که شما اداره یک فیلم را یاد می‌گیرید. دورخوانی‌ها و مدل کار با بازیگران همان چیزی است که در پروژه‌های آقای میرباقری یاد گرفتم و همین شد که ما با پیش تولید خوب توانستیم فیلم «چاله» را پانزده روزه تصویربرداری کنیم.»

در بخش دیگری از این نشست علی کریم به توضیح درباره موضوع فیلم پرداخت:« چاله فیلمی‌است در مورد تأثیر زلزله، که البته در آن با نگاهی متفاوت به زلزله نگاه کردم. نگاهم این بود که زلزله فاجعه‌ای است که در یک لحظه رخ می‌دهد اما اثرات عمیقی دارد که اگر مراقبش نباشیم، خود منجر به فاجعه دیگری می‌شود. در فجایعی چون زلزله ، جنگ و …گروهی آسیب مستقیم می‌بینند مثلا ً زیرآوار می‌مانند، گروهی از موقعیت پیش آمده سوء استفاده می‌کنند مثل غلام‌رضا در فیلم چاله و یک گروه هم قصد کمک دارند مثل گروه موسیقی در این فیلم که می‌خواهند کمک کنند.»

در ادامه علی کریم در پاسخ به این پرسش که آیا بعد از هشت سال قصد نداشته فیلم را تدوین مجدد کند،توضیح داد:«بعد از هشت سال وقتی فیلم لود می‌شود و تکه تکه سرهم می‌شود و دوباره آن را می‌بینی همین که لود شده خدا را باید شکر گفت. از آن گذشته با خودم فکر کردم اگر آن را تدوین مجدد بکنم، دیگر فیلمی‌ نیست که مشخصات سی سالگی‌ام را دارد و غیر از این هم بعد از هشت سال واقعا دیگر انگیزه‌ای برای این کار باقی نمی‌ماند.»

کارگردان «چاله» هم‌چنین درباره نوع سینمایی که این فیلم روایت‌گر آن است، گفت:«چاله فیلمی دگر اندیش است و جهان خاص خودش را دارد. مثلا در همان قسمت اول فیلم می‌فهمیم چاله را خود غلام‌رضا کنده است. در این فیلم‌ها معما و پنهان کاری که باعث ایجاد جذابیت می‌شود، وجود ندارد. من هم تمام تلاشم این بوده که شخصیت‌های این فیلم قصه‌های عجیب و غریب و پرفراز و نشیب نداشته باشند تا باعث جذابیت برای مخاطب نشود. مدل روایت و قصه پردازی در این فیلم‌ها با بقیه فیلم‌ها متفاوت است. در حال تلاش برای تجربه کردن این نوع سینما هستم، نوعی که با سینمای سهراب شهید ثالث و کیارستمی‌ در ایران معنی پیدا کرده‌است.»

علی کریم سپس در تشریح شخصیت غلام‌رضا با بازی مصطفی طاری عنوان کرد:«کاراکترها را طوری انتخاب کردم که به رشد شخصیت غلام رضا کمک کنند، او هم با هرکدام از این‌ها یک طور رفتار می‌کند. به نظرم غلام‌رضا آدم خیلی ترسناکی است.در واقع ما آدمی‌ که دارد قربانی می‌گیرد را طوری نشان می‌دهیم که حتی می‌توان با او رفیق شد. نتیجه عمل او فرزندکشی است. پلان‌های طولانی مدت این فیلم روزمرگی‌های غلام‌رضا را نشان می‌دهد که هدفش تجربه همان سینمای دگراندیش است.»

او  در ادامه درباره روایت فیلم «چاله» توضیح داد:«روایت این فیلم یک دایره است، ما در دو کیلومتر یک جاده این قصه را تعریف می‌کنیم و دوباره می‌چرخیم و به همان جا می‌رسیم، در نهایت هم یک جایی از این دایره خارج می‌شویم.»

علی کریم در پایان در پاسخ به این پرسش که آیا قصد ساخت فیلم جدیدی را دارد؟گفت:« راستش این طور فیلم ساختن یعنی دانستن این‌که فیلمت مخاطب کمی‌دارد، قمار بزرگی است. از طرفی کارهای جدید را تجربه کردن کار فرهیختگان است، کار کسانی که جویای چیزهای نو هستند. دیگر انگیزه‌ای برایم باقی نمانده‌است. فکر می‌کنم زنده یاد کیارستمی‌ آدم بزرگی بود که سال‌ها این نوع سینما را تجربه کرد و ثابت قدم ماند، به هرحال تلاش می‌کنم تا فیلم دیگری بسازم.»

عکس : دامون درخشانی