هنروتجربه: در شرایطی که فیلم‌های ارسالی به دفتر دبیرخانه فجر، یک‌به‌یک در حال تکمیل مراحل پایانی پس تولید هستند، رسانه‌های چاپی و مجازی هر روز به معرفی تعدادی از این آثار می‌پردازند. در میان این اخبار روز که در حال حاضر پر بازدیدترین خبرها را به خود اختصاص می‌دهند، برخی اخبار مرتبط با گروه هنروتجربه را مرور می کنیم

فیلم‌سینمایی «مات»، ساخته صبا کاظمی از جمله آثاری است که در گروه سینمایی هنروتجربه روی پرده رفته و اثری داستان‌گو با روایتی مستندگونه است که در قالب یک فیلم اجتماعی مطرح شده است. روزنامه وقایع اتفاقیه به همین بهانه با صبا کاظمی، کارگردان فیلم‌سینمایی «مات» گفت‌وگویی درباره کم و کیف ساخت این اثر سینمایی داشته است.

این کارگردان در بخش‌هایی از صحبت‌های خود، به چگونگی شکل‌گیری ایده ساخت این فیلم، نگاه منصفانه در روایت هر یک از کاراکترها و نکات قابل‌توجه دیگری درباره فیلم «مات» اشاره کرده است.او در همین راستا می‌گوید: «برای من همیشه سؤال بود که آدم‌ها در مواجهه با موقعیت‌های مختلف، چه واکنشی از خود نشان می‌دهند. قطعا با قرارگرفتن در موقعیتی که منفعت شخصی در آن وجود دارد، اخلاق بیش‌ از پیش مطرح می‌شود و این موقعیت و واکنشی که کاراکترهای فیلم نشان می‌دادند، برای من مهم بود چون گاهی رفتارها خیلی انسانی بود و گاهی هم خوی انسانی افراد از بین می‌رود و انسانیت دچار تزلزل می‌شود. زمانی که فیلمنامه را می‌نوشتم، از آدم‌ها در موقعیت‌های مختلف سؤال می‌کردم که اگر خانه‌ای که خریدید به افراد دیگر هم فروخته شده بود، چه واکنشی نشان می‌دادید؟»

او در بخش دیگری از این گفت‌و‌گو به استفاده از عنصر مهاجرت به معنای مدینه فاضله اشاره کرده : «از جهت فرم کاری باید به ساختار روایی فکر می‌کردم و مهاجرت را زیر متن داستان تعریف کردم و برای اینکه از جهت تکنیکی هم اشکالی ایجاد نکند، در دیالوگ سرباز اداره آگاهی می‌شنویم در توضیح این مالباختگی افراد می‌گوید که این کلاهبرداری‌ها بیشتر از کسانی بوده که در شهرستان‌ها زندگی می‌کردند. درواقع، این کلاهبرداری متعلق به افرادی بود که کمتر می‌توانستند به تهران بیایند و به خانه سر بزنند. در حقیقت، ساختار فیلم از جهت تکنیکی این اجازه را نمی‌داد.»

کاظمی در پایان اکران فیلمش در گروه هنروتجربه را مثبت ارزیابی کرده و می‌گوید: «وضعیت اکران فیلم‌ها در نگاه کلی، خوب نیست اما به‌دلیل استقبالی که از این فیلم شده است، گروه اجرایی «هنر و تجربه»، سانس‌های بیشتری را به آن اختصاص داده و از این جهت خوشحال هستم. اساسا از تشکیل گروه هنر و تجربه بسیار خرسندم زیرا کورسوی امید برای جوانی است که می‌خواهد فیلم بسازد و این کورسو یا به عبارت بهتر راه نجات، بزرگ‌ترین دستاورد سینمایی دولت یازدهم است.»

از دیگر اخبار مرتبط با گروه هنروتجربه که روز شنبه ۱۱دی در فیلم نت‌نیوز دیده می‌شد، گفت‌و‌گوی این سایت خبری با بابک بهرام‌بیگی کارگردان فیلم «یک روز طولانی» بود که این روزها در گروه هنروتجربه اکران شده است.

بهرام‌بیگی در بخشی از این گفت‌وگو درباره‌ موضوع فیلم «یک روز طولانی» و پیامی که این فیلم برای بیننده دارد، گفته است: «همیشه معتقد بودم اگر فرم یک فیلم درست و صحیح عمل کند یعنی همه‌ اجزای فیلم از فیلمنامه گرفته تا دکوپاژ، فیلم‌برداری، تدوین، صدا و… در کنار هم به یک وحدت و یکپارچگی برسند، هر بیننده‌ای از زاویه‌ نگاه خودش می‌تواند یک تاویل و یا یک پیام از فیلم برداشت کند. من هم با این نگاه مثل یک تماشاگر می‌توانم بگویم «یک روز طولانی» درباره‌ آدمی است که در دوراهی اخلاقی قرار گرفته و گذشت زمان و تغییرات جامعه باعث شده که در انتخاب سردرگم بماند، چون مفهوم خوبی و بدی، اخلاقی و غیر اخلاقی و خیر و شر دیگر قابل تشخیص نیست ولی او تلاش دارد در این شرایط منفعل نباشد.»

او درباره چگونگی شکل‌گیری فیلمنامه فیلم بیان کرده است: «فیلمنامه را با همکاری و همراهی یکی از دوستانم (پیام ناصر) که نویسنده است و رمان «سارق چیزهای بی‌ارزش» و یک مجموعه داستان کوتاه به نام «بهت‌زدگی» در نشر مرکز از او چاپ شده، نوشتیم و ما سعی کردیم یک قصه مینیمال را با پرهیز از هر نوع کلیشه تعریف کنیم. در فیلمنامه نهایی روایت را از دید یک کاراکتر یعنی شاهین با بازی رضا بهبودی نوشتیم و این یعنی هیچ‌گاه از تدوین موازی نمی‌توانستیم استفاده کنیم و کار زمانی سخت‌تر می‌شد که نمی‌خواستیم هیچ اطلاعاتی درباره شخصیت‌ها و ماجرا از قبل و بعد از زمان روایت فیلم ارائه بدهیم و گویی هم چیز باید به شکل حال استمراری بیان می‌شد.»

او ضمن بیان اینکه این نوع از روایت برای ما نوعی تجربه‌گرایی بود، می‌گوید: «شاید در کل فیلم سبک روایت خودش را نشان ندهد که البته این می‌تواند به شکلی نشانه‌ خوبی برای انتخاب این شیوه‌ قصه‌گویی باشد. ما در هنگام نوشتن فیلمنامه تمام تلاشمان را کردیم که روایت به شکل دقیق و حساب شده پیش برود که البته امیدوارم در عمل هم این اتفاق افتاده باشد و بتواند تماشاگر را با خودش همراه کند.»

بهرام‌بیگی همچنین درباره فیلم‌برداری و قاب‌بندی فیلم توضیح می‌دهد: «قبل از این فیلم، من تجربه‌ همکاری در یک فیلم مستند و یک فیلم کوتاه را با رضا تیموری داشتم و همچنین در چند فیلم مستند به عنوان تدوینگر با او کار کرده بودم. تیموری خیلی خلاق و باهوش است و علاوه بر سینما، به ادبیات و نقاشی هم اشراف دارد و جوایز فیلمبرداری زیادی از جشنواره‌های خارجی و داخلی کسب کرده است. وقتی با او کار می‌کنی همه چیز به شکل شگفت‌انگیزی به سمت هنرمندانه شدن پیش می‌رود و او همیشه ایده‌های خوبی پیشنهاد می‌دهد که فیلم را به سمت تعالی هدایت می‌کند. چیزی که در فیلمبرداری این فیلم برای من جالب بود، تجربه‌ نوعی ترکیب‌بندی بود؛ نوعی از ترکیب‌بندی که با شکل کلاسیک کمی فاصله دارد ولی دارای تعادل و زبان بصری خودش است و این ویژگی را هم دارد که این تفاوت خودش را به رخ نمی‌کشد. همچنین برای هر کاراکتر فیلم بر اساس خصوصیات شخصیت در قصه ترکیب‌بندی‌های مختلفی را ارائه می‌دهد.»

او در پایان درباره اکران فیلم در گروه هنروتجربه بیان کرد: «ما از همان ابتدا امیدوار بودیم بتوانیم «یک روز طولانی» را در همین گروه نمایش بدهیم و بر همین اساس فیلم ساخته شد. هنروتجربه قطعا یک امکان خوب و دوست‌داشتنی برای فیلم‌هایی مثل فیلم ما است که بتوانند به صورت مستقل ساخته شوند. در دو سال گذشته فیلم‌های خیلی خوب و خلاقانه‌ای را در این گروه دیدم و امیدوارم روز به روز به کمیت تماشاگران و کیفیت آثارش اضافه شود؛ زیرا هنروتجربه با تداومش می‌تواند چراغ راه سینمای ایران باشد.»

 •