هنروتجربه: جشنواره برلین در حاشیه برگزاری شصت‌وهفتمین دوره، برای پانزدهمین بار کمپ استعداد‌های این جشنواره را برپا می‌کند. امسال چهار سینماگر جوان ایرانی به این برنامه دعوت شده‌اند.

محمد حدادی در کمپ فیلم‌برداران، فاطمه احمدی در کمپ کارگردانان، فرشته پرنیان در کمپ تدوین‌گران و سرانجام علی منصوری در کمپ تهیه‌کنندگان چهار ایرانی هستند که در این برنامه حضور می‌یابند. آن‌ها در بین ۲۵۰ استعدادی فرار گرفته‌اند که از بین ۲۷۱۱ نفر از ۱۲۷ کشور  انتخاب شده‌اند.

کمپ استعدادهای برلین در شش روز از ۱۱ تا ۱۷ فوریه (۲۳ تا ۲۸ بهمن‌ماه) در چهار کمپ تخصصی با عنوان «تشویق: در برابر همه عجایب» برگزار می‌شود. کسانی که برای شرکت در این برنامه انتخاب می‌شوند، طی شش روز در زمان برگزاری جشنواره برلین، می‌توانند در کارگاه‌های آموزشی، گردش‌ها، کلاس‌های خصوصی یا آموزش جمعی، بحث‌های گروهی با افراد شاخص فیلم‌ساز در مورد مسائل جاری حرفه‌های مختلف در حوزه ساخت فیلم و … شرکت کنند. ملاقات با فیلم‌سازان نامدار و دیدن فیلم‌های جشنواره نیز از دیگر امتیازات شرکت در این برنامه است.

ترکیب کمپ استعدادها امسال به این شکل است که ۱۰۶ نفر در بخش کارگردانی، ۴۹ نفر در تولید و تهیه‌کنندگی، ۱۷ نفر فیلم‌برداری، ۱۴ نفر تدوین، ۱۰ نفر در بخش فروش و توزیع، ۸ نفر نقد فیلم و باقی در بخش‌های فیلم‌نامه‌نویسی، طراحی صدا و امور فنی پذیرفته شده‌اند. همچنین ۴۰ شرکت‌کننده با پروژه‌های خود به این بخش آمده‌اند.

فاطمه احمدی فیلم‌ساز که در زمینه ساخت فیلم کوتاه فعالیت می‌کند و از مدرسه فیلم لندن فارغ‌التحصیل شده‌است، یکی از چهار ایرانی شرکت‌کننده در این برنامه است. فاطمه احمدی در پاسخ به سوال سایت هنروتجربه در مورد چگونگی راه پیدا کردنش به کمپ استعدادهای برلین می‌گوید: «جشنواره‌ فیلم برلین مثل خیلی از جشنواره‌های مهم دیگر برای خودش یک بخش آموزشی دارد که همزمان با نمایش فیلم‌ها رخ می‌دهد. به این ترتیب که عده‌ای را از کشورهای مختلف جهان انتخاب و دعوت به حضور در فضای جشنواره و شرکت در کارگاه‌های آموزشی می‌کند و قصد جشنواره تسهیل راه موفقیت این آدم‌هاست. بنابراین پاسخ این است که بله! باید ثبت نام کرد و متقاضی شرکت در این کارگاه‌ها شد. فرم ثبت نام آنلاین و رایگان است و پرسش‌ها هم عمدتا خواستار اطلاعاتی درباره‌ شما و علائق شما و نمونه‌ کارهای شماست. لینک فیلم‌هایی را که پیش‌تر در مقام کارگردان، بازیگر، آهنگساز و … کار کرده‌اید باید آپلود کنید. نهایتا نتیجه بعد از سه ماه اعلام می‌شود.»

اهمیت این کمپ‌ها، در وصل کردن آدم‌ها با مهارت‌های مختلف به یکدیگر و روزآمد کردن دانش این نیروی تازه نفس است. شما می‌توانید با سلیقه‌ غالب جوانان در هر کجای جهان آشنا شوید و این باعث می‌شود فکر کنید به این که امضای من چیست و زبان سینمایی من کدام است و اصلا حرف حسابم میان این جمعیت چیست

احمدی در خصوص ملاک‌های جشنواره برلین یا همان‌طور که در خود جشنواره مصطلح است برلیناله، برای انتخاب مدعوین توضیح می‏‌دهد: «این که ملاک دقیقا چه چیز یا چیزهایی است را به سختی می‌توان دریافت. متاسفانه قبولی آسان نیست. مثلا امسال در دعوتنامه‌شان نوشته شده که شما از بین ۲۷۰۰ نفر از ۱۲۷ کشور جهان انتخاب شده‌اید. حدس من این است که کسانی را انتخاب می‌کنند که کارنامه‌شان نشان می‌دهد همین حالا هم در مسیر موفقیت هستند و حضورش در کمپ می‌تواند برایشان سکوی پرش خوبی باشد.»

از فاطمه احمدی پرسیدیم آیا پیش از این هم سابقه شرکت در برنامه‌های آموزشی بین‌المللی در کنار جشنواره‌ها داشته است و این دوره‌های آموزشی برای او چه ثمره‌ای داشته‌اند؟ این کارگردان جوان می‌گوید:« فارغ التحصیل مدرسه‌ فیلم لندن هستم و مدرسه، کارگاه‌های آموزشی بین‌المللی متعددی برگزار می‌کند که در بعضی‌ از آن‌ها شرکت کرده‌ام اما در مورد کارگاه‌هایی که جشنواره‌ها متولی‌اش باشند، فقط چند جلسه‌ در کارگاه «درهای باز» جشنواره  لوکارنو در کنار شرکت‌کنندگان بودم، آن هم به واسطه نمایش فیلمم در همان بخش. به هر حال اهمیت این کمپ‌ها، در وصل کردن آدم‌ها با مهارت‌های مختلف به یکدیگر و روزآمد کردن دانش این نیروی تازه نفس است. شما می‌توانید با سلیقه‌ غالب جوانان در هر کجای جهان آشنا شوید و این باعث می‌شود فکر کنید به این که امضای من چیست و زبان سینمایی من کدام است و اصلا حرف حسابم میان این جمعیت چیست.»

فاطمه احمدی هم‌چنین در صحبت‌هایش از کمپ استعداهای ریکیاویک ایسلند مثال می‌زند که از شرکت‌کنندگان آن بوده‌است: «از دیگر کمپ‌هایی که تاکنون شرکت کرده‌ام، کمپ استعدادهای ریکیاویک ایسلند است که پاییز امسال برگزار شد. ریکیاویک، واضح است که از بهترین‌ها نیست، ولی برای من فواید خودش را داشت از جمله شناخت تعداد زیادی فیلم‌ساز، فیلم‌نامه نویس، آهنگساز و تهیه کننده‌ جوان و مستعد از کانادا و آمریکا و حتی امکان همکاری با آن‌ها. البته این کمپ فاقد گونه‌گونی و تنوعی بود که شما در جشنواره‌های درجه‌ اول جهان می‌بینید. برای نمونه کسی از آسیا در کمپ نبود و همه اروپایی و آمریکایی بودند. مهمانان و سخنرانان هم عمدتا از اروپای مرکزی بودند. دارن آرنوفسکی از مهمان‌های ویژه بود. البته تجربه‌ خوبی بود اما جنبه توریستی ماجرا به جنبه‌ آموزشی‌اش می‌چربید که این نقطه‌ قوتی نیست. »

چهار ایرانی در بین ۲۵۰ شرکت‌کننده. عدد زیادی است یا عدد کمی است؟ احمدی که یکی از چهار شرکت‌کننده ایرانی در این کمپ است و یکی از دو شرکت‌کننده ایرانی ساکن خارج از کشور، درباره حضور ایرانی‌ها در برنامه‌های آموزشی بین‌المللی و دلایل حضور کم آن‌ها می‌گوید: «حضور ایرانی‌ها، به نسبت استعداد و اعتباری که در سینمای جهان دارند،به طورقطع کم است ولی نسبت به کشورهایی مثل ترکیه، کره جنوبی یا حتی هند هیچ بد نیست. بخصوص تا جایی که می‌دانم، کمک هزینه و تسهیلاتی برای حمایت از سفر سینماگران ایرانی وجود ندارد. در حالی که وقتی شما نماینده سینمایی یک کشور هستید، به حمایت آن کشور برای حضور آبرومند و بی‌دردسر در کشور مقصد نیاز دارید.»

در ایران، چه در دانشگاه‌ها و چه در کلاس‌های خصوصی، کمتر به دانشجوی هنر آموزش می‌دهیم که چه طور وقتی کارش را ساخت راهی برای عرضه‌اش پیدا کند. چه طور ته این جاده را ببیند

این فیلم‌ساز جوان هم‌چنین در پایان صحبت‌هایش به این نکته اشاره می‌کند که فیلم‌سازان در ایران کمتر برنامه‌ای برای پخش فیلم‌شان بعد از ساخت دارند و در این شرایط عمدتا فیلم‌ها در گنجه اتاق‌ها باقی می‌ماند:«در ایران، چه در دانشگاه‌ها و چه در کلاس‌های خصوصی، کمتر به دانشجوی هنر آموزش می‌دهیم که چه طور وقتی کارش را ساخت راهی برای عرضه‌اش پیدا کند. چه طور ته این جاده را ببیند. من هنوز با همکلاسی‌هایم از دانشکده‌ سینماتئاتر تهران در تماسم و عجیب است که کمتر لینکی به فیلم‌های‌شان دارند، کمتر برای شرکت در کارگاه‌ها، تلنت لب‌ها، مارکت و بازار فیلم‌ها یا حتی فقط تماشای فیلم به قصد آشنا شدن با فضای یک جشنواره اقدام می‌کنند. فیلم‌هایی که برایش زحمت کشیده‌اند و هزینه کرده‌اند و عمدتاًهم کارهای خوبی هستند جایشان در بهترین حالت چند جشنواره‌‌ بیشتر داخلی است و بعد هم گنجه‌ اتاق و این سرنوشت غم انگیزی برای آن همه انرژی و سرمایه است.»