هنروتجربه- کامبیز حضرتی: مهران مهدویان پیش از ساخت فیلم «چشم‌ها» ساخت ۸ فیلم کوتاه و یک مستند بلند را در کارنامه فیلمسازی‌اش دارد. او دوره فیلمسازی را زیر نظر اصغر فرهادی و شهرام مکری گذرانده است و امسال با اولین ساخته سینمایی‌ بلندش در بخش غیررقابتی هنر وتجربه سی و پنجمین جشنواره  فیلم فجر حضور دارد. فیلم«چشم‌ها» فیلمی تک لوکیشن است که زندگی یک زن را روایت می‌کند. با مهران مهدویان درباره هنر وتجربه واولین ساخته سینمایی‌اش گفت‌وگو کرده‌ایم.

 فیلم سینمایی«چشم‌ها»  داستان خاص و فرم ویژه‌ای دارد. این داستان چگونه شما را درگیر کرد و چه شد که به سراغ ساخت آن رفتید؟
اولین چیزی که من را مجاب کرد که به سراغ ساخت فیلم «چشم‌ها» بروم فرم و ساختار آن بود. ایده از آنجایی آمد که زنی را دیدم که از ماشینی پیاده شد و به سمت ماشین دیگری رفت و سوار آن شد. همین. همانجا به نظرم آمد که چه رازی و قصه‌ای بین این دو ماشین نهفته است. چه دلیلی زن را از یک ماشین به ماشین دیگر منتقل کرده یا زن در کدام ماشین حال بهتری دارد؟ جرقه فیلم از همین جا آغاز شد. باید برای آن زن قصه‌ای پیدا می‌کردم و برای هر کدام از ماشین‌ها یک دلیل و یک قصه . بعد از چند بار بازنویسی همه خودروها را حذف کرم و به یک خودرو رسیدم ، یعنی خودروی همان زن. حالا باید تمامی ایده‌ها و قصه را حول محور همان زن گسترش می‌دادم و ماجرای اصلی فیلم را در یک لوکیشن که همان خودرو است روایت می‌کردم.

عجله‌ای برای ساخت فیلم بلند نداشتم اما بی‌وقفه تلاش می‌کردم تا شرایط برای ساختن فیلم بلند هموار شود. در طول این مسیر بیشتر تمرکزم را روی نوشتن فیلم‌نامه می‌گذاشتم که ورود محکمی داشته باشم. به همین دلیل فیلم‌نامه های زیادی می‌نوشتم تا به قصه و ساختار دلخواهم برسم

ساخت فیلمی تک لوکیشن آن هم برای اولین تجربه بلند سینمایی کار بسیار سختی است. این طور نیست؟
سخت بود، به شدت سخت. روایت یک قصه بلند در یک لوکیشن بسیار کار سخت و پر ریسکی بود. مخاطب هر لحظه می‌تواند از فیلم خسته شود و سالن را ترک کند. ریسک بسیار بزرگی است. مخصوصا برای کارگردانی که می‌خواهد فیلم اولش باشد اما خواستم امتحان کنم و همزمان که فیلم می‌سازم ،مشق کارگردانی هم انجام دهم. سختی‌های کار بسیار بود. از همان مراحل نگارش فیلم‌نامه تا آخرین مراحل پس تولید. وقتی می‌خواهی یک فیلم مستقل بسازی و از هیچ کجای دنیا قرار نیست حمایت شوی باید خیلی بدوی…کفش‌های آهنی باید پوشید و به سراغ سینما رفت، به سمت هنر. وقتی باید خودت سرمایه فیلمت را فراهم کنی، ماجرا سخت‌تر می‌شود. اما به لطف خدا شرایط یکی یکی هموار شد تا این فیلم ساخته شود و به جشنواره برسد.

شما در زمینه تصویربرداری و فیلم کوتاه فعالیت داشته اید. چه شد که به سراغ ساخت فیلم بلند سینمایی رفتید؟
من قبل از ساخت فیلم «چشم‌ها» ، هشت فیلم کوتاه ویک فیلم مستند بلند ساخته‌ام و آن فیلم‌ها تمرین خوبی برای ساختن یک فیلم بلند بود. البته در همه این چند سال مشغول تدوین در تلویزیون و تصویربرداری فیلم های کوتاه بودم که هر کدام تجربه های خوبی برای من داشتند. جسته و گریخته هم در پشت صحنه فیلم‌های سینمایی حضور پیدا می‌کردم و به عنوان فیلمبردار پشت صحنه تجربه ساخت فیلم پشت صحنه هم دارم که آخرینش فیلم «سد معبر» ساخته محسن قرایی است که امسال در بخش سودای سیمرغ حضور دارد.

مهران مهدویان/چشم ها

در واقع شما بیشتر به دنبال آماده کردن شرایط برای ساخت اولین فیلم بلند خودتان بودید؟
عجله‌ای برای ساخت فیلم بلند نداشتم اما بی‌وقفه تلاش می‌کردم تا شرایط برای ساختن فیلم بلند هموار شود. در طول این مسیر بیشتر تمرکزم را روی نوشتن فیلم‌نامه می‌گذاشتم که ورود محکمی داشته باشم. به همین دلیل فیلم‌نامه های زیادی می‌نوشتم تا به قصه و ساختار دلخواهم برسم. البته فیلم‌نامه «چشم‌ها» را خیلی دورتر از ایده‌ال‌هایم می‌بینم و همواره تلاش می‌کنم به ایده‌آل ذهنی خودم برسم.

با این حساب فیلم «چشم‌ها » یک فیلم خاص با مخاطب فرهیخته است یا می‌تواند یک فیلم جریان اصلی و سینمای بدنه باشد؟
این فیلم می‌تواند به سینمای جریان اصلی تعلق داشته باشد. در «چشم‌ها» سعی بر این داشتم که قصه‌ام را بسیار روان روایت کنم. دلم می‌خواست مخاطب دچار سردرگمی نشود. زیرا سیراتفاقات فیلم طی ۸-۹ ماه می گذرد و همه این اتفاقات باید در یک خودرو بیفتد. دلم نمی‌خواست مخاطب در تشخیص این کات‌های زمانی دچار سردرگمی شود و فیلم را پس بزند. پس ناچار بودم سیر روایی فیلم و دیالوگ‌ها و اتفاقات را به شکل دقیقی از رفتار جامعه و کاملا واقع گرایانه برسانم.

در جشنواره فیلم فجر امسال حضور جوانان فیلمساز چشمگیر است. نظر شما درباره حضور این جوانان فیلمساز چیست؟
طبعا حضور جوانان با انگیزه، یعنی پوست انداختن سینما، باید به آن‌ها احترام گذاشت و به آن‌ها بها داد. باید شرایط را برایشان هموار کرد. باید جوری برنامه‌ریزی کرد که فیلم سازان جوان برای ساخت فیلم سر در گم نشوند. مشکلاتی از قبیل پیدا کردن سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده نفس کارگردان جوان را می‌گیرد. باید کسی یا جایی باشد که باری از دوش آن‌ها بر دارد. فیلمسازی کار بسیار سختی است. باید شرایط را جوری هموار کرد که کارگردان فقط به فکر مسایل کارگردانی باشد. باید حجم نگرانی ها را برای آن‌ها از بین برد که با تمرکز بیشتری به فیلم‌نامه، دکوپاژ و تدوین فکر کنند.

توصیه می‌کنید مخاطب در زمان دیدن فیلم «چشم ها» به چه ظرائفی توجه کند؟ چه نکاتی در فیلم وجود دارد که فیلمساز علاقمند است  توجه مخاطب را به آن جلب ‌کند؟
قصه فیلم در شب اتفاق می‌افتد. در یک لوکیشن محدود. یک ماشینی که به سمت جلو حرکت می‌کند و سکان هدایت این ماشین دست زنی است که می‌خواهد زندگی خود را آرام کند. اما پیدا کردن این آرامش، زن را دچار مشکلات شدیدتری می‌کند. شاید راه و مسیر انتخاب شده درست نباشد. علاقه مندم که مخاطب به لایه‌های پنهان روابط آدم‌ها و طرز برخوردشان با مشکلات در فیلم توجه کند.

نظر شما درباره این دوره از برگزاری جشنواره فیلم فجر چیست؟ چه انتقادات یا پیشنهاداتی در این دوره درباره بخش های جشنواره،، داوری، برگزاری و بخش هنر وتجربه دارید؟
این دوره از جشنواره شاید می‌توانست بهتر از این برگزار شود. دلیل غیر رقابتی بودن بخش هنرو تجربه را نمی‌دانم . حتی دلیل نمایش ندادن فیلم‌های هنروتجربه در برج میلاد برای اهالی رسانه را هم هیچوقت نفهمیدم. امیدوارم تصمیم‌هایی درست و به نفع سینمای هنر و تجربه در آینده گرفته شود.چیزی که امسال شاهدش بودیم، دور کردن سینمای هنروتجربه از فضای جشنواره و بردن آن به به حاشیه بود.