هنروتجربه- کامبیز حضرتی: نشست نقدو بررسی فیلم«یک روز طولانی» ساخته بابک بهرام‌بیگی یکشنبه ۲۴ بهمن در خانه هنرمندان برگزار شد. دراین نشست علاوه بر کارگردان، شبنم مقدمی و رضا بهبودی بازیگران فیلم نیز حضور داشتند. سحر عصرآزاد اجرای این جلسه را برعهده داشت.

سحر عصرآزاد نشست را با صحبت درباره اهمیت نشست‌های نقد و بررسی گروه سینمایی هنر وتجربه آغاز کرد: «خوشحالم که این گروه سینمایی فرصت دیگری برای بررسی و تماشای فیلم‌های هنری برای علاقه‌مندان فراهم کرده است. من فیلم«یک روز طولانی» را دوبار دیده‌ام و خوشحالم که این فیلم از ابتدا به قصد اکران در گروه هنر وتجربه ساخته شده‌است.»

این منتقد اضافه کرد: «این فیلم متعلق به بشر امروز و درعین حال با مخاطبی جهانی است. تم اصلی و روایت مینی‌مال فیلم وجوه مدرن زیادی دارد اما موقعیت دو کاراکتر اصلی به لحاظ نیازهای دراماتیک به شدت کلاسیک است.»

در ادامه این نشست بابک بهرام‌بیگی ضمن ابزار خرسندی از فعالیت گروه هنروتجربه عنوان کرد: «خوشحالم که چراغ این گروه سینمایی همچنان روشن است. از شبنم مقدمی و رضا بهبودی نیز تشکر می‌کنم که در نشست‌های مختلف این فیلم همراه من بودند. هنگام کلیدزدن فیلم«یک روز طولانی» به این نتیجه رسیده بودم که این فیلم هم به لحاظ مالی و هم به لحاظ فکری مستقل ساخته شده‌است. این فیلم همزمان با آغاز فعالیت هنروتجربه کلید خورد و خوشحال شدم که فیلمم جای مناسبی برای اکران پیدا کرد.»

او ادامه داد: «هنروتجربه تنها جایی برای فیلم‌های اکسپریمنتال و تجربی نیست بلکه اتفاقا وجه هنری آن برای من اهمیت داشت. سینمای مورد علاقه من و آثار فیلم‌سازانی چون کیارستمی، آنتونیونی، جیلان و… نیز وجه غالب هنری دارند. فیلم«یک روز طولانی» شبیه فیلم‌هایی نبود که خواسته یا ناخواسته برای جشنواره‌ها ساخته می‌شوند. البته امیدوار بودم فیلم بدون داشتن المان‌های جشنواره‌ای در جشنواره‌ها موفق باشد.»

IMG_20170212_190351

این کارگردان درباره نحوه روایت‌پردازی فیلم اشاره داشت: «در این فیلم به جای دو کارکتر، دو راوی داریم. شاهین با بازی رضا بهبودی راوی اصلی است و ما همه چیز را از دریچه دید او می‌بینیم. حتی نیلوفر با بازی شبنم مقدمی نیز از دید شاهین دیده می‌شود. بخش‌های مربوط به روایت نیلوفر درامی کلاسیک دارد که در طول فیلم با پیچیدگی‌های مختلف روبه‌رو می‌شود و شاهین را دچار دوگانگی در مشاهده اتفاقات اطرافش می‌کند.»

او فیلم را فاقد تدوین موازی دانست و توضیح داد: «تمام بار فیلم روی دوش رضا بهبودی بود و البته این خطر وجود داشت که تماشاگر از دیدن او خسته شود. اما تصور من این بودکه لازمه شخصیت‌پردازی مدرن همین است و این کار در سینما سابقه طولانی دارد. مشاهده حال استمراری شخصیت نیز از ادبیات وام گرفته شده که هر خواننده‌ای تصور خودش را از آن اثر هنری دارد. رمان «جهالت» میلان کوندرا اثر ادبی مورد توجه من بود. در این رمان دو شخصیت پراگی که در پاریس ساکن بودند به کشورشان برگشته و در فرودگاه برای بار اول با هم برخورد می‌کنند.»

این فیلم‌ساز در بخش دیگری از صحبت‌هایش به سختی تولید فیلم تجربی اشاره کرد: «واقعا ساختن فیلم تجربی سخت است هم برای بازیگر هم برای کارگردان. بسیار خوشحالم که در این فیلم در خدمت بهبودی و مقدمی بودم و فیلم با توان آن‌ها تماشایی شد. در این فیلم برای هیچ کدام از ما کوچک‌ترین راهی برای لغزش وجود نداشت. این درحالی بود که فیلم با امکانات کم و بودجه محدود سینمای مستقل ساخته شد.»

بهرام‌بیگی ادامه داد: «ما بیش از ۴۸ لوکیشن داشتیم و باید دست به دعا می‌بودیم که نور صحنه نرود. در این شرایط حفظ کردن راکوردهای نوری، بسیار سخت بود. در عین حال تلاش داشتم که نمادگرایی بیرونی نکنم چون به فرم فیلم اعتقاد دارم. فرم کمک می‌کند، هر مخاطبی برداشت خودش را از فیلم داشته باشد. برایم این مهم بود که نیلوفر برای همه عمر به عنوان معما در زندگی شاهین باقی بماند. انتقال این تجربه به مخاطب هم هدف بعدی من بود. تلاش کردم به دام کلیشه‌های عشق نوستالژیک بین این دو شخصیت نیفتم.»

شبنم مقدمی: از حضور در این جمع و دور شدن از فضای زرد سینما کیف کردم. قرار گرفتن در یک جمع حرفه‌ای که با نگاه خاص و ریزبینی فیلم را دیده‌اند برای من غنیمت است. متشکرم که شما از سینمای مستقل حمایت می‌کنید

او ضمن انتقاد از عدم توجه مخاطبان به زیبایی‌شناسی فیلم‌ها بیان کرد: «در سینمای مدرن تیک‌ها، ظاهر و رفتارهای شخصیت نشانه‌هایی هستند که پازل شخصیت را می‌سازند. متاسفانه سینمای ایران موضوع‌گرا شده و فیلم به معنای زیبایی‌شناسی آن مورد توجه قرار نمی‌گیرد.»

این نشست با صحبت‌های شبنم مقدمی ادامه یافت. او ضمن تشکر از مخاطبانی که توجه به سینما را به تماشای دربی ارجح دانستند، در باره شخصیت نیلوفر گفت: «شخصیت نیلوفر در فیلم‌نامه شخصیتی رازآلود بود و قرار بود هیچ‌کدام از رازهایش در طول فیلم لو نرود. جنبه‌های پنهان و مخفی این کاراکتر برای من جذابیت زیادی داشت و به همین دلیل در این فیلم بازی کردم. نیلوفر کاراکتری بی‌حرکت و یخ زده بود که اجرای آن کار بازیگر را سخت می‌کرد.»

او افزود: «هر حرکت اضافی من باعث می‌شد بخشی از این شخصیت لو رود. در واقع نیلوفری که در فیلم دیده می‌شود یک زندگی پنهان و غیرقابل مشاهده‌ای دارد که در فیلم دیده نمی‌شود. این شخصیت به گونه‌ای است که نمی‌توان به سادگی درباره او قضاوت کرد که آیا صادق است یا خیانتکار؟ مادر خوبی است یا به دنبال آزادی خودش است؟»

مقدمی که امسال با فیلم «آباجان» در جشنواره فیلم فجر حضور داشت درباره شناخت بازیگر از کاراکتری که نقشش را ایفا می‌کند، عنوان کرد: «به عنوان بازیگر ناگزیر هستم برای هر نقشی که بازی می‌کنم، شناسنامه‌ای داشته‌باشم. این پیشینه یا در ذهن من وجود دارد یا آن را روی کاغذ می‌نویسم اما این ذهنیات باید به تایید کارگردان برسد. اگر قبل و بعد کاراکتر را ندانیم، آن نقش در نمی‌آید. در زمان تولید «یک روز طولانی» دورخوانی‌های زیادی داشتیم که به من بسیار کمک کرد.»

سپس رضا بهبودی درباره همزمانی نشست نقدو بررسی فیلم«یک روز طولانی» با مسابقه فوتبال بیان کرد: «بهتر است کارهای فرهنگی را با فوتبال چک کنیم تا با ریزش مخاطب مواجه نشویم. نمی‌دانم چرا بازدیدکنندگان فضای مجازی، پست‌های من را لایک می‌کنند اما به تماشای فیلم و جلسات نقدی که حضور دارم نمی‌آیند؟ درواقع نمی‌دانم آن‌ها چه چیزی را لایک می‌کنند؟»

او درباره شخصیت شاهین و پذیرفتن بازی در فیلم «یک روز طولانی» توضیح داد: «برای بار اول که فیلم‌نامه را خواندم شخصیت شاهین را دیدم و لمس کردم. شاید دلیل آن وجوه اشتراک خود من با نقش باشد. اگر از من بپرسند که شاهین بعد از پایان فیلم کجا می‌رود و چه کاری انجام می‌دهد می‌توانم به راحتی آن را بگویم چون درباره پیش‌زمینه و پس‌زمینه این شخصیت کنجکاوی زیادی کرده‌ام.»

نقدوبررسی یک روزطولانی

این بازیگر تجربه در فیلم«یک روز طولانی» را یک آزمون پرخطر دانست: «در طول فیلم اطلاعات بسیار کمی از گذشته کاراکتر داریم. باوجودی که شاهین یک موجودیت تام و تمام دراماتیک دارد اما دست بازیگر در اجرای آن باز نیست. او یک آدم درون‌گرا با لایه‌های افسردگی است که اکت زیادی ندارد و صدایش را بالا و پایین نمی‌برد. باوجودی که کاراکتر شاهین بک‌گراند زیادی ندارد اما برای من جذاب بود.»

او اضافه کرد: «شاید اگر دوباره این نقش را بازی کنم این عمق درون‌گرایی را کمی بالا و پایین ببرم اما در زمان ساخت و تولید آنقدر این مرزها محو و پنهان بود که نمی‌شد کار اضافه‌ای انجام داد. اجرای نقشی بدون اکت و بی‌حال وهوا با ریزپرداخت‌های فیلم‌نامه‌ای برای من سخت بود. درعین حال به بازی خودم در فیلم نمره قبولی می‌دهم.»

او بخشی از کار بازیگری را شهودی و بخش دیگر را تکنیکی خواند و بیان کرد: « فیلم‌نامه «یک روز طولانی» خرده پی‌رنگ‌هایی است که در زمانی محدود روایت می‌شود و بازیگران پیشینه زیادی در فیلم ندارند. این عقبه کاراکتر به مخاطب گفته نمی‌شود اما بازیگر باید آن را بداند. پیشینه شخصیت به بازیگر عمق و منظر می‌دهد. در کنار این مسائل تکنیکی امور شهودی وجود دارد که مربوط به ذوقیات و عالم هنر است که نمی‌توانم آن را توضیح دهم اما حتما جنس بازی بازیگر از دل فیلم‌نامه می‌آید.»

او درباره نمادپردازی سگ در فیلم هم توضیح داد: «نماد تنها یک معنی تولید می‌کند اما هر فیلمی معانی متکثر زیادی دارد. سگی که در ابتدای فیلم در حال جان کندن است، شبیه کاراکتر شاهین و مرگ‌خواهی او است. چون این شخصیت به قول وودی آلن در کلیات ناامید است اما در جزئیات امیدوار. شاهین شخصیتی کناره‌گیر دارد که موقعیت‌ها او را به وسط ماجرا می‌کشاند. در واقع فیلم موقعیت اگزیستانسیالیستی این شخصیت را نشان می‌دهد. تکرار سگ در فیلم هم به شخصیت خاطره‌باز و درونگرای شاهین شبیه است.»

مقدمی در پایان این نشست عنوان کرد: «از حضور در این جمع و دور شدن از فضای زرد سینما کیف کردم. قرار گرفتن در یک جمع حرفه‌ای که با نگاه خاص و ریزبینی فیلم را دیده‌اند برای من غنیمت است. متشکرم که شما از سینمای مستقل حمایت می‌کنید.»

عکس:یاسمن ظهورطلب