هنر و تجربه: موزه‌ی هنر معاصر (MoMA) واقع در منهتن شهر نیویورک، شانزدهمین جشنواره سالانه‌ی «دوهفته‌ی مستند» خود را از پنج‌شنبه برپا کرده است تا در رویدادی ده روزه، بیست فیلم بلند غیرداستانی و ده مستند کوتاه را برای علاقه‌مندان به نمایش بگذارد. در برنامه‌ی نمایشی امسال چهار فیلم اولین نمایش جهانی‌شان را تجربه می‌کنند و تعداد بیش‌تری هم اولین نمایش‌های خود را در آمریکای شمالی و ایالات متحده پشت سر خواهند گذاشت.

این رویداد سینمایی به‌هیچ‌وجه تنها ویترین سینمای غیرداستانی در آمریکای شمالی نیست و جشنواره‌های مختلفی از «هات داکس» تا «تورو/ فالس» در این منطقه وجود دارند که نقش‌های مهمی را در گسترش جشنواره‌ها و محافل هنری مستند ایفا می‌کنند. با این وجود، جشنواره «دوهفته‌ی مستند» موزه هنر معاصر با هدف عرضه‌ی داستان‌ها و فیلم‌سازان کشف‌نشده، جای ویژه‌ای برای خودش باز کرده است و هر بار گستره‌ای متنوع از مستندهای سراسر جهان را به نمایش می‌گذارد که در آن‌ها هنرمندان کوشیده‌اند محدوده‌های سینمای غیرداستانی را گسترش دهند.

کتی برو، متصدی امسال این رویداد مستقل سینمایی در گفت‌وگوی تازه‌ای به «ایندی‌وایر» گفت: «این رویداد یک جشنواره صنعتی نیست، جایزه‌ای ندارد و پخش‌کننده‌ها هم لزوماً برای خرید فیلمی در این جشنواره حاضر نمی‌شوند. همه‌ی این موارد باعث می‌شوند که ما آزادی عمل فوق‌العاده‌ای در برنامه‌ریزی و انتخاب فیلم‌های‌مان داشته باشیم.» برو ماه اکتبر سال گذشته به عنوان متصدی این جشنواره معرفی شد و پس از سه دهه فعالیت سالی برگر در این موزه، جایگزین او شد.

ماشین‌ها

فهرست فیلم‌های انتخابی سال ۲۰۱۷ این جشنواره سبک‌های مستند بسیار متنوعی را در بر گرفته است از جمله انیمیشن، فیلم‌های آرشیوی، تجربی، سینما وریته (یا همان سینماحقیقت)، فیلم‌های گفت‌وگومحور و… علاوه بر این، «دوهفته‌ی مستند» اصرار زیادی بر این موضوع داشته است که به تصویری کلی و جهانی از وضعیت فیلم‌سازی برسد و در این راه اغلب روی کشورها یا مناطقی تمرکز کرده است که گاه چندان سابقه‌ی درخشانی در محافل هنری و جشنواره‌ها ندارند. در این دوره فیلم‌هایی از افغانستان، آرژانتین، کانادا، چین، مصر، فرانسه، فنلاند، آلمان، هند، ایتالیا، ژاپن، مکزیک، هلند، سنگال، فلسطین و ایالات متحده به نمایش درمی‌آیند.

برو درباره فهرست فیلم‌های انتخابی امسال این نکته را می‌افزاید که بیش‌تر آثار به‌روز هستند و به مقوله‌های اجتماعی و مسائل سیاسی اهمیت داده‌اند، اما این طور هم نیست که مجموع فیلم‌های این دوره شامل داستان‌هایی باشند که فقط روی چنین مضامین و مسائلی متمرکز شده باشند: «گاهی وقت‌ها مستندها بیش از حد سراغ مسائل اجتماعی می‌روند و روی آن‌ها متمرکز می‌شوند… اما فکر می‌کنم به خاطر شرایط سیاسی حاکم بر این سرزمین و در واقع همه جای دنیا، مستندهای امسال بازتابی از این دوره و زمانه هستند؛ موضوعی که عمدی نیست ولی از سوی دیگر هم نمی‌توان نسبت به چنین مسائل بزرگ و بااهمیتی بی‌تفاوت باقی ماند.»

  • ایندی‌وایر