هنروتجربه:جلسه نقد و بررسی «نمی‌خواهم زنده بمانم» روز گذشته (پنجشنبه ۲۳ بهمن) ساعت ۱۸:۳۰ و پس از نمایش این فیلم در خانه هنرمندان برگزار شد. علی یحیایی (کارگردان)، قاسم قلی‌پور (تهیه کننده)، ماهان خورشیدی (بازیگر)، محسن خوئینی (بازیگر)،  محمد حسین کشاورز (تدوینگر) از عوامل حاضر در این نشست بودند.

شاهین امین به عنوان منتقد و مجری این برنامه بود. او در ابتدای مراسم از یحیایی خواست تا درخصوص فیلم و نحوه آشنایی خود با قاسم قلی‌پور توضیح دهد. یحیایی در پاسخ به این سوال امین عنوان کرد: «در ابتدا با تعدادی از دوستان کنار هم جمع شده بودیم تا این فیلم را بسازیم. حدود ۱۰ الی ۱۵ دقیقه از کار را ضبط کرده بودیم که احساس کردیم برای ادامه راه نیاز به یک تهیه‌کننده داریم. بعد از آن بود که با آقای قلی‌پور آشنا شدیم و گفتگوی جدی میان ما شکل گرفت.»

در ادامه یحیایی در پاسخ به این سوال که به نظرتان چه چیزهایی در این ایده و فیلم وجود دارد که مخاطب را به دیدن آن ترغیب کند پاسخ داد: «ما ایده و اندیشه خودمان را ساختیم و هیچ بایدی وجود ندارد که مخاطب بخواهد حتماً فیلم ما را می‌ببیند. شاید اصلی‌ترین دلیل ما برای ساختن این فیلم، طرح مضمون انتخاب کردن آدم‌ها بود. انتخاب‌هایی که حتی گاهی ممکن است مسیر زندگی افراد را تغییر دهد و یا گاهی امکان دارد روی زندگی دیگران هم تأثیرات وحشتناک و غیرقابل برگشتی داشته باشد. طرح این مضمون به نظر من بسیار قابل توجه بود.»

در ادامه محمد حسین کشاورز در پاسخ به این سوال شاهین امین که فیلمنامه چه آنی برای مخاطب دارد و به لحاظ روایی و محتوا و فرم چه ویژگی در آن است که شما را ترغیب به ساخت آن کرد، گفت:«به نظر من این فیلم در وهله اول که با آن روبرو شدم دو جذابیت داشت، یک جذابیت مضمونی و یک جذابیت تکنیکال؛ جذابیت مضمونی آن برایم آن نقطه‌ای از داستان بود که حوا باید دست به انتخاب می‌زد که آیا فیلم وصیت امید حصارکی که محکوم به اعدام شده  را تحویل دادگاه بدهد یا تصمیمی بر خلاف عرف گرفته و حقیقت را کتمان کند. به لحاظ تکنیکال نیز علی دوست داشت تصاویر به نوع خاصی گرفته شود و اینکه چگونه بتوانیم تصاویر مربوط به بخش مسعود ابدی و بخش حوا الهی را به هم بچسبانیم که از هم گسسته دیده نشود یک چالش جدی بود. در نهایت علی به یک شیوه متفاوتی در کارگردانی رسید. او سکانس-پلان‌هایی طراحی کرد که بازیگران در طول آن ۲۰ تا ۲۵ دقیقه درباره موضوع بخصوصی صحبت و بحث می‌کردند و آن سکانس را بازی می‌کردند و من در مرحله مونتاژ باید از بین این ۲۵ دقیقه لحظه‌ای که می‌توانست تاثیرگذاری کافی داشته باشد را انتخاب می‌کردم و تنها برشی از آن سکانس-پلان طولانی را در فیلم قرار می‌دادم.»

نمی‌خواهم زنده بمانم-نشست خانه هنرمندان (3)

در ادامه ماهان خورشیدی که نقش مسعود ابدی را ایفا کرده است از تجربه بازی در این فیلم گفت: «وقتی در این فیلم بازی می‌کردم فقط از بخش‌هایی از فیلمنامه اطلاع داشتم، این فیلم خارج از فضای حرفه‌ای مرسوم سینما بود ولی در عین حال خیلی حرفه‌ای بود. شاید هزار دقیقه از خودم با موبایل راش گرفتم و سعی می‌کردم مسعود ابدی را زندگی کنم و بفهمم او چگونه زندگی می‌کند، بعد از این فیلم فکر کردم شاید خودم هم بزودی با موبایل فیلمی بسازم. بنظرم فیلم نمی‌خواهم زنده بمانم به لحاظ تکنیکی دنیای جدیدی در فیلم‌سازی خلق کرده است، خوشحالم که در کنار گروهی درجه یک کار کردم. این فیلم بی‌ادعا و به معنای واقعی کلمه هنروتجربه است و نوعی تمرین سینماست. از آقای قلی‌پور ممنونم که در مقام تهیه کننده کنار ما حاضر شد.»

شاهین امین :مشکل اصلی این است  فیلمنامه‌نویس و کارگردان – که اینجا یک نفر هستند – تصمیم گرفته‌اند اتفاقاتی را روایت کنند که بستر و سیر آن مشخص نیست… این‌که شما برای کاراکترهایتان اتفاقات عجیبی و دشواری را در نظر بگیرید هیچ اشکالی ندارد به شرطی که این اتفاقات در بستری روایی بیان شود و باور پذیر باشد

شاهین امین در ادامه صحبت‌های خورشیدی عنوان کرد: «اینکه گفتی این فیلم نوعی تمرین سینماست کاملا حرف درستی است، شاید کارکرد این نوع فیلم‌ها و بخشی از فیلم‌های گروه هنروتجربه هم همین باشد، خدا را شکر که شما تهیه کننده‌ای حرفه‌‌ای پیدا کردید چون در ۹۰ درصد مواقع این اتفاق نمی‌افتد.»

او در ادامه گفت: «نکته‌ای که در مورد فیلم جای بحث دارد این است که ما چندین موقعیت می‌بینیم بدون اینکه بستر این موقعیت‌ها برایمان شرح داده شود. بهتر بود فیلم از این کوتاه‌تر باشد، چون در حال حاضر مانند، فیلم نیمه بلندی است که زمان بلند شده است . مشکل اصلی این است  فیلمنامه‌نویس و کارگردان – که اینجا یک نفر هستند – تصمیم گرفته‌اند اتفاقاتی را روایت کنند که بستر و سیر آن مشخص نیست . مثل این‌که روزنامه‌نگار را در موقعیتی سخت و دشوار قرار دهند تا او دست به انتخابی بزند ولی اینکه حوا چه پروسه‌ای را پشت سر گذاشته تا به این انتخاب برسد به ما نشان داده نمی‌شود،یا چرا امید حصارکی میخواهد زنده نباشد و…  اینکه شما برای کاراکترهایتان اتفاقات عجیبی و دشواری را در نظر بگیرید هیچ اشکالی ندارد به شرطی که این اتفاقات در بستری روایی بیان شود و باور پذیر باشد. مثلا در فیلم شما خبرنگار تصمیم می‌گیرد فیلم را به دادگاه تحویل ندهد، نفس این تصمیم ایرادی ندارد اینکه چرا باید چنین تصمیمی را بگیرد مهم است.»

یحیایی در ادامه عنوان کرد: «مهم‌ترین نکته برای ما در این فیلم آن بود که به سمت فهم و درک میل کنیم، اینکه روایت غالب در سینمای ما این شده است که بدانیم چه کسی به چه دلایلی دست به کاری زده است با دنیای واقعی بسیار تفاوت دارد، مگر در دنیایی که ما زندگی می‌کنیم فقط یک دلیل برای هر اتفاق وجود دارد؟ تلاش ما در این فیلم آن بود که بدون اینکه چیزی از زندگی این آدم‌ها باز کنیم، درک و احساسی از آن را در دل مخاطب ایجاد کنیم. مساله اصلی ما نقد به نوع تفکر در مورد چرایی است. این فیلم مثل خواندن یک هایکو می‌ماند. در هایکو هم خیلی نمی‌توانید ارتباط روایی بین جزئیات را پیدا کنید.»

نمی‌خواهم زنده بمانم-نشست خانه هنرمندان (1)

شاهین امین درادامه صحبت‌های یحیایی گفت: «مثال هایکو خوب است ولی وقتی سراغ ساخت فیلم بلند می‌رویم هایکو به تنهایی جواب نمی‌دهد. اگر در مورد ویدئو آرت صحبت می‌کردیم حرف شما کاملا درست بود.»

محسن خوئینی که نقش کوتاهی را در این فیلم ایفا کرده است در پاسخ به اظهار نظر یکی از تماشاگران که گفت این فیلم بازی‌های خوبی ندارد عنوان کرد: «به لحاظ بازیگری من با شما موافقم و بهتان حق می‌دهم که بازی خاصی در فیلم ندیده باشید چون بیشتر سعی شده بود که بازیگران زندگی کنند نه اینکه بخواهند نقش بازی کنند.»

در پایان شاهین امین از قاسم قلی‌پور که روی صحنه نیامده بود خواست که او صحبت پایانی جلسه نقد و بررسی را بیان کند. قلی‌پور نیز ضمن تشکر از کسانی که فیلم را دیدند عنوان کرد: «قدرت توجیه بزرگترین قدرت حاکم در دنیاست، ما برای هر عملی باید توجیه درونی خود را داشته باشیم، با این توجیه خواست‌ها قابل انجام است.  اگر حرفی برخلاف عرف گفته شود ممکن است تنش ایجاد کند ولی من ازایجاد این تنش به واسطه فیلم «نمی‌خواهم زنده بمانم» خوشحالم، افتخار می‌کنم توانسته‌ام در کنار این گروه خوش ذوق و جوان باشم. گروهی که هنگام کار هیچ‌یک دنبال نمایش خود نبودند.»

عکس:یاسمن ظهورطلب