هنروتجربه-کامبیز حضرتی: نام فیروزه صابر با کلمه‌ «کارآفرین» گره‌خورده است. او هرچند صاحب یک شرکت تجاری یا کارخانه نیست اما طی پانزده سال گذشته و حتی پیش‌تر از آن درزمینه‌ پژوهش، توسعه و آموزش کارآفرینی فعالیت کرده است. صابر فارغ‌التحصیل کارشناسی‌ارشد مدیریت اجرایی است و سابقه‌ پژوهش‌گری حوزه اقتصاد در صداوسیما و مدیر آموزش و تحقیق سازمان مدیریت صنعتی را دارد. او در سال ۸۴ با همراهی جمعی از دوستانش «بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان» را تأسیس کرد؛ نهادی غیردولتی که مأموریت اصلی آن ترویج تفکر خلاق و فعالیت مولد در میان زنان و جوانان و زمینه‌سازی برای کشف، پرورش و باروری استعدادهای خلاق کارآفرینانه در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. با این پژوهش‌گر و مدیر پژوهش این پروژه سینمایی، درباره مدیریت «بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان»، «کارستان» و اکران این فیلم‌ها در هنروتجربه به گفت‌وگو پرداخته‌ایم.
مجموعه مستندهای کارستان سه ضلع اصلی دارد. از یکسو بنیاد کارآفرینی زنان و جوانان، فیلم‌سازان و در راس‌شان رخشان بنی‌اعتماد مشاور هنری و مجتبی میرتهماسب تهیه کننده و کارآفرینان موفق. قرار گرفتن این مثلث در کنار یکدیگر، باعث شد شش فیلم مستند در فاز اول «کارستان» با موضوع کارآفرینی ساخته و اکران شوند. مستندهایی که در عین آن که موضوع محور هستند، برای مخاطب جذابیت و گیرایی دارند. این شش مستند هم اکنون در گروه هنروتجربه درحال اکران هستند.

ظاهرا بنیاد کارآفرینی زنان و جوانان برمبنای پایان‌نامه شما شکل گرفت. چه شد که این بنیادو این پژوهش نظری شکل عملی به خودش گرفت و این بنیاد با چه نگاهی تاسیس شد؟
بعد از آن که پایان‌نامه‌ام  را  با عنوان «راه‌های توسعه کارآفرینی زنان در ایران» و در سال ۱۳۷۹ نوشتم، به اتفاق چندنفر از دوستان موسسه‌ای خصوصی تأسیس کردیم که غالب طرح‌های آن در حوزه کارآفرینی تمرکز داشت. ازجمله آن برنامه‌ها طرح ملی کارآفرینی زنان بود که یکی از نتایج آن به شکل گیری انجمن زنان کارآفرین منجر شد. این انجمن  به همت تعدادی از زنان صاحب کسب و کار و کارآفرین در سال ۱۳۸۳ تشکیل شد. پس از گذشت تقریبا یک سال با همفکری تعدادی از دوستان که یا خود صاحب کسب و کار و یا از مدیران باتجربه و باانگیزه بودند، به این باور مشترک رسیدیم که نهادی در بخش غیردولتی لازم است تا نسبت به اشاعه فرهنگ کارآفرینی اقدام کند. با این رویکرد و با هدف ترویج و توسعه کارآفرینی در جامعه زنان و جوانان، بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان در سال ۱۳۸۴ به‌عنوان نهادی مدنی تأسیس شد.

فعالیت‌های بنیاد شامل چه مواردی می‌شود. اولویت و تمرکز شما چه مسائلی است؟
به طور کلی «بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان» فعالیت‌های خود را در سه طیف نوجوانان، جوانان و زنان اجرا می‌کند. طرح‌هایی مانند اتاق کارآفرینی مدارس، توان افزایی جوانان مستعد با رویکرد کسب و کار و کارآفرینی، توسعه جامعه محلی بویژه در مناطق محروم، کمک به اصلاح قوانین کسب و کار زنان و نیز مستندسازی از تجارب کارآفرینان از مهم‌ترین فعالیت‌های بنیاد است.

چرا بر عنوان زنان و جوانان در نام‌گذاری این بنیاد تاکید شده است؟
تصور ما این بوده و هست که جمعیت جامعه ما جوان است و نگاه روبه آینده، توجه به استعدادهای خلاق جوانان و کمک به پرورش آن‌ها می‌تواند در شکل‌گیری فعالیت‌های کارآفرینانه و نیز در توسعه ملی اهمیت زیادی داشته‌باشد. در این میان هرچند که جمعیت جوان اعم از زن و مرد است اما به دلیل آن که موضوع زنان در عرصه کارآفرینی در متن و نه در حاشیه قرار گیرد، زنان به عنوان نیمی از جمعیت و با دیده ضرورت نقش مولد و اقتصادی آن‌ها به عمد در عبارت نام بنیاد جای گرفت.

از زمانی که مستندهای «کارستان» ساخته و در هنروتجربه اکران شد ما مدام واژه کارآفرین یا ارزش آفرین را شنیده‌ایم. با این توجه کارآفرینی برای شما چه معنایی دارد؟
اساسا کارآفرینی فرآیند خلق ایده‌ها و نوآوری‌ها و ایجاد کسب و کارهای جدید در شرایط خطرخیز از طریق کشف فرصت‌ها و بهره گیری از منابع است.

به تصویر کشیدن تجارب کارآفرینان در شرایط پر چالش در محیط امروزی کسب و کار و نشان دادن عزم و حمیت و ارزش آفرینی آنان به نسل جوان بسیار اثرگذار خواهد بود. به طوری که به دور از هرگونه شعار و یا نصیحت‌های بی‌ثمر و حرف‌های مکرر، در عمل شاهد پشتکار و جسارت آنان خواهد شد

بنیاد کارآفرینی در شکل دادن به پروژه کارستان نقش به سزایی داشته است. همکاری شما و خانم بنی اعتماد به چه ترتیبی پیش رفت و چه شد که در نهایت به تولید محصولات هنری منجر شد؟
دوستی من و خانم بنی‌اعتماد به حدود سی و چهار سال پیش برمی‌گردد که در گروه اقتصاد شبکه یک سیما بودیم. من به عنوان پژوهش‌گر و ایشان به عنوان کارگردان حضور داشتند و افتخار دارم که با ایشان از آن زمان کارهای مشترکی از جمله «تجارب اقتصادی جنگ‌های جهانی» (۱۳۶۳) را داشته‌ام. اما از حدود ده سال پیش ایشان، علاقمندی زیادی به الگوهای موفق زنان کارآفرین ابراز داشتند و تمایل داشتند روی این موضوع متمرکز شوند. اما با آن که تلاش زیادی هم داشتند، موقعیت برای اجرای چنین طرحی مناسب نبود تا آن که ایده مستندسازی کارآفرینان را به طور جدی از اواخر سال ۱۳۹۲ به اتفاق مجتبی میرتهماسب با ما درمیان گذاشتند. موضوع در هیأت مدیره «بنیاد توسعه کارآفرینی زنان و جوانان» مطرح و تصویب شد و به اتفاق سازمان پروژه کارستان را چنین تنظیم کردیم که بنیاد مدیریت پژوهش و خانم بنی‌اعتماد و آقای میرتهماسب مدیریت اجرا را بر عهده گرفتند. ضمن آن که از مشاوران پروژه در شورای راهبردی نیز بهره بردیم.

اساسا فعالیت‌های بنیاد محدود به مستندسازی نمی‌شود. درباره اهداف و افق پیش روی بنیاد توضیحی بفرمائید.
هدف اصلی بنیاد همان طور که عرض کردم ترویج تفکر کارآفرینی است. یکی از راه‌های ترویج و اشاعه فرهنگ کارآفرینی الگوسازی است. بنابراین به تصویر کشیدن تجارب کارآفرینان در شرایط پر چالش در محیط امروزی کسب و کار و نشان دادن عزم و حمیت و ارزش آفرینی آنان به نسل جوان بسیار اثرگذار خواهد بود. به طوری که به دور از هرگونه شعار و یا نصیحت‌های بی‌ثمر و حرف‌های مکرر، در عمل شاهد پشتکار و جسارت  آنان خواهند شد.

درباره پروژه کارستان، همکاری با خانم بنی‌اعتماد و آقای میرتهماسب، اکران مجموعه «کارستان» در گروه سینمایی هنروتجربه و…اگر نکته‌ای دارید بفرمایید.
با توجه به موفقیت‌های پروژه «کارستان»، به ویژه با توجه به بازخوردهایی که در زمان پخش از جانب بسیاری از افراد داشتیم، امیدوارم امکان استمرار مستندسازی از طریق بهره‌گیری از هنر فیلم‌سازی فراهم باشد. علاوه بر نقش موثر و کلیدی خانم بنی‌اعتماد و آقای میرتهماسب در مدیریت پروژه و نیز زهرا عمرانی به عنوان سرپرست پژوهش در بنیاد، باید گفت که رضایت کارآفرینان از ساخت مستند آنان شرط مهمی در پروژه کارستان بود. همین طور تلاش و علاقمندی کارگردانان فیلم‌ها که با هنرمندی خود توانستند مستندات ارزنده‌ای را تهیه کنند. امیدوارم این گام‌های بلند هم چنان پایدار و مستمر باشد.

عکس:یاسمن ظهورطلب