هنروتجربه: فیلم‌های کوتاه پس از هفت سال دوری از جشنواره فیلم فجر بالاخره سال گذشته و در دوره سی‌وپنجم به جشنواره بازگشتند. سال گذشته اما سیمرغ این آثار به صورت نمادین اهدا شد و آثار این بخش در طول برگزاری جشنواره نه برای اهالی رسانه و نه برای مردم به نمایش درنیامدند.امسال اما پس از کش‌و قوس‌های فراوان و جلسات متعدد با نمایندگان صنوف فیلم کوتاه، چهار فیلم کوتاه توانستند به بخش رقابتی یا همان سودای سیمرغ راه پیدا کنند.البته این فیلم‌ها فقط در سینمای رسانه‌ها به نمایش در می‌آیند و اکران مردمی ندارند. خبرگزاری مهر امروز(یکشنبه اول بهمن) با کارگردان‌های چهار فیلم کوتاه حاضر در جشنواره گفت‌وگو و نظرات آن‌ها را پیرامون حضور در جشنواره و خواسته‌های‌شان منعکس کرده است. بخش‌هایی از گفته‌های این چهار کارگردان بهرام و بهمن ارک کارگردانان فیلم کوتاه «حیوان»، علیرضا قاسمی کارگردان «وقت ناهار»، احسان مختاری کارگردان «فاش» و درناز حاجیها کارگردان «مارلون» را با هم مرور می‌کنیم.

بهرام ارک:حمایت جدی برای فرهنگ‌سازی
همگان جشنواره ملی فیلم فجر را به عنوان جشنواره فیلم‌های بلند می شناسند و از آنجایی که اکران آثار به نحوه معرفی آن‌ها در جشنواره بستگی دارد، تهیه کنندگان و برگزارکنندگان دوست دارند اولین نمایش فیلم‌شان به خوبی صورت بگیرد اما این توجه آن‌چنان که باید به آثار کوتاه نمی شود.معمولا تهیه کننده‌ها و سازمان‌های قدرتمند پشت آثار مستندسازان و فیلم کوتاهی‌ها نیستند و ذاتا آن پشتیبانی لازم برای اکران آثار این چنینی در جشنواره و یافتن جایگاه برای این فیلم‌ها در این رویداد هنری وجود ندارد و در چنین شرایطی مسئولان باید از مستندها و فیلم‌های کوتاه حمایت کنند تا فرهنگ‌سازی شود , در این صورت است که آثار مستند و کوتاه هم اکران خوبی پیدا می کنند. برای مثال در هلند مستندسازان قدرت زیادی دارند چون مسئولان به آن‌ها اهمیت می‌دهند. در کنار این موضوعات به نظرم باید جنبه رسانه‌ای و اکران این آثار برای مردم تقویت شود تا مردم که مخاطبان اصلی هستند بتوانند به تماشای آثار بنشینند. البته برای داشتن این مطالبه نیز هنوز زود است زیرا همان‌طور که گفتم امسال بعد از مدت‌ها اولین سالی است که فیلم کوتاه به صورت جدی در جشنواره حضور پیدا می کند از همین رو شاید برخی فکر کنند ما پررویی می‌کنیم که این درخواست‌ها را داریم.

بهمن ارک:مردم هم باید فیلم‌ها را ببینند
اولین مطالبه من به عنوان یک فیلم‌ساز عرصه فیلم کوتاه این است که شرایطی فراهم شود تا مردم در سینماها در ایام برگزاری جشنواره ملی فیلم فجر به تماشای این آثار کوتاه بنشینند. نکته دیگر این است که گذاشتن شرط ۱۵ دقیقه ای برای انتخاب فیلم های کوتاه مقداری قضیه را پیچیده کرده است در حالی که اگر فیلم های بیشتری می توانستند در این رویداد هنری شرکت کنند شرایط برای رقابت بهتر بود ولی امسال تنها ۴ فیلم کوتاه در جشنواره ملی فیلم فجر حضور دارند….اگر امکان حضور عوامل آثار کوتاه در جشنواره وجود داشت ما خوشحال‌تر می شدیم اما در حال حاضر نمی‌دانیم که سیاستگذاران جشنواره چه رویکردی نسبت به فیلم کوتاه دارند. ما دوست داریم عوامل‌مان در این رویداد هنری حضور پیدا کنند زیرا این امر  باعث می‌شود عوامل فیلم کوتاه مثل صدابردار، فیلم‌بردار، طراح صحنه و … بتوانند با عوامل فیلم های بلند ارتباط برقرار کنند و این برایشان موجب اتفاقات خوب شود. بچه‌های فیلم کوتاه بسیار جدی کار می‌کنند به طوری که بسیاری از آن‌ها در فیلم ‌ای بلند حضور داشته‌اند با این همه هنوز برگزارکنندگان جشنواره ملی فیلم فجر از ما نخواسته‌اند که برای صدور کارت، اسم عوامل را به آن‌ها بدهیم که این به نظرم چندان خوب نیست.»

علیرضا قاسمی:جشنواره ملی فیلم فجر بیشتر به اعتراض اعتنا می‌کند
من درباره ساز و کار جشنواره ملی فیلم فجر اطلاعات زیادی ندارم اما انتظار شخصی من به عنوان فیلم‌ساز این است که فکری به حال این قاعده تفاوت فیلم‌ساز بلند و کوتاه شود. این قاعده در هیچ کجای دنیا وجود ندارد ولی متاسفانه در ایران بسیار حس می‌شود که به فیلم‌سازی کوتاه به عنوان تمرین برای ساخت فیلم بلند نگاه می‌شود حتی در برخی مواقع هرچند این شعار توسط فیلم‌سازان هم داده می‌شود و می‌گویند که ساخت فیلم کوتاه برای ما پلی برای ساخت فیلم بلندمان نیست و فیلم کوتاه یک محصول کاملا مستقل است، اما خودشان هم چندان به این موضوع باور ندارند. با این حال تمام انتظار من این است که نگاه این چنینی وجود نداشته باشد و در اکران هم به فیلم کوتاه به مثابه فیلم بلند نگاه کنند….سال گذشته بعد از هفت سال فیلم کوتاه به صورت نمادین به جشنواره ملی فیلم فجر بازگشت از همین رو نوع نمایش و توجه به فیلم کوتاه در سال جاری به عنوان یک معیار و محک قرار می‌گیرد. نکته دیگر این است که امسال هر چند اسامی فیلم‌های کوتاه جشنواره زودتر از بقیه فیلم‌ها اعلام شده بود با این حال ما انتظار داشتیم که ابراهیم داروغه زاده در نشست معرفی فیلم‌های بلند و مستند سی و ششمین جشنواره ملی فیلم فجر اشاره ای هم به نام آثار کوتاه می کرد. این موضوع نشان می دهد که فیلم کوتاه همیشه فراموش می‌شود چون تهیه کننده قوی ندارند که محکم بایستد و به طور مرتب اعتراض کند زیرا به نظر می رسد که جشنواره ملی فیلم فجر بیشتر به اعتراض اعتنا می‌کند برای مثال ما به طور مرتب اعتراض کردیم تا این‌که فیلم کوتاه به فجر اضافه شد. این امر نشان می‌دهد که سیاستگذاری خاصی در جشنواره وجود ندارد و لابد اگر ما اعتراض کنیم احتمالا می‌توانیم سانس‌های بیشتری برای نمایش آثارمان بگیریم و برهمین اساس بقیه امور هم با اعتراض پیش می‌رود با این حال امیدوارم مثل تیزر با فیلم کوتاه برخورد نکنند.

احسان مختاری:در دوران طلایی فیلم کوتاه به سر می‌بریم
من موافق‌تر بودم که در انتخاب آثار، تیم برگزارکننده جشنواره فیلم کوتاه دخیل بودند اما امسال علی رغم تلاش زیادی که شد این اتفاق نیفتاد. امسال جشنواره ملی فیلم فجر موضع عجیبی گرفته بود با این وجود دست‌اندرکاران انجمن صنفی فیلم کوتاه و انجمن سینمای جوانان ایران بسیار زحمت کشیدند تا بتوانند دخل و تصرف بیشتری در برگزاری، روند انتخاب و نمایش فیلم ها داشته باشند. ما شاهد این موضوع هستیم که توجه‌ها به فیلم کوتاه کم شده در حالی که حدود سه سال است که ما در دوران طلایی فیلم کوتاه به سر می‌بریم زیرا در این سه سال، آثار کوتاه در بسیاری از فستیوال‌های معتبر جهانی حضور داشته و جوایزی را کسب کرده‌اند. پیش از این می گفتند شما خودتان جشنواره دارید و بهتر است که در جشنواره ملی فیلم فجر نباشید در حالی که این درست نیست و بهتر است فیلم کوتاه در مهم‌ترین رویداد سینمایی کشور حضور داشته باشد. فیلم کوتاه هم یک نوع سینما است و فکر می‌کنم همان قدر که به فیلم‌های بلند اهمیت می دهند باید به آثار کوتاه هم اهمیت دهند.

درناز حاجیها:چرا فیلم کوتاه از جشنواره ملی فیلم فجر حذف شد!
این‌که داوران فیلم کوتاه و بلند باید متفاوت باشند برای من مساله نیست چون همان‌طور که می گویم نباید بین فیلم بلند و کوتاه تبعیضی باشد اینجا هم می گویم که لزوما نباید هیات انتخاب و داوران این آثار از فعالان عرصه فیلم کوتاه انتخاب شوند چون فکر می کنم نگاه داوران به سینما، کارشان در سینما و تجربه و حضورشان در سینما مهم است نه صرفا اینکه در فیلم کوتاه کار می کنند یا فیلم بلند. من فیلم کوتاه را یک مدیای جداگانه نمی‌بینم بلکه به نظر من فیلم کوتاه و فیلم بلند هر دو سینما هستند بنابراین کارگردانان فیلم بلند هم می‌توانند درباره فیلم کوتاه نظر تخصصی بدهند.من هم مثل هر کس دیگری از بازگشت فیلم کوتاه به جشنواره ملی فیلم فجر هیجان دارم اما باید بپرسیم که چرا فیلم کوتاه از جشنواره ملی فیلم فجر حذف شد! معتقدم اگر فیلم کوتاه یا مستند در این رویداد هنری نباشد مسلما چیزی کم است.»