هنروتجربه: انیمیشن سینمایی «قلب سیمرغ» از ساخته‌های زنده یاد وحید نصیریان این روزها در گروه سینمایی هنر و تجربه در حال اکران است. نصیریان این فیلم را هشت سال پیش کارگردانی کرد اما فیلم فرصت اکران نیافت و حالا در نبود این کارگردان فیلم بر پرده سینماها است. روزنامه ایران به همین بهانه امروز(شنبه ۲۰ فروردین) در صفحه سینما، دو مطلب را به این فیلم اختصاص داده‌است که یکی از آن‌ها گفت‌وگو با الهام پاوه‌نژاد است که در این اثر به جای سه شخصیت‌ هما و مهرآفرین و سیمرغ صحبت کرده‌ و دیگر مطلب، یادداشتی به قلم سعید توکلیان مدرس دانشگاه است.

الهام پاوه‌نژاد:به‌دلیل نوع نگاه وحید «قلب سیمرغ» منحصر به فرد است
الهام پاوه‌نژاد در ابتدای این گفت‌وگو درباره از تجربه خود در این فیلم انیمیشن می‌گوید:«با حرفه صداپیشگی به‌واسطه نمایش‌های رادیویی که اجرا می‌کردم نا آشنا نبودم اما به‌عنوان دوبلور که به جای کسی باشم و کاراکتری را بازی کنم، تجربه اولم بود که با «قلب سیمرغ» در این فیلم کسب کردم.» و در ادامه پیرامون آشنایی با کارگردان این انیمیشن توضیح می‌دهد:«آشنایی من با وحید نصیریان به دوران دانشجویی برمی گردد. هر دو در یک آتلیه درس خواندیم، معلم شدیم و کار کردیم. قبل از اینکه بخواهد «قلب سیمرغ» را صداگذاری کند با من تماس گرفت و درباره این انیمیشن سینمایی صحبت کردیم و خوب من پیش از فیلم با آثار نقاشی وحید آشنا بودم و با شناختی که داشتم مطمئن بودم از هر جهت فیلم خوبی خواهد بود بخصوص اینکه از جهت طراحی و تصویرسازی اطمینان کامل به کیفیت کار داشتم.»

او سپس درباره اکران این فیلم پس از هشت سال عنوان می‌کند:«قطعاً تأثیر گذر زمان را نمی‌توان نادیده گرفت. اما «قلب سیمرغ» از آن دسته آثاری است که در زمان خودش فیلم خوبی بود و حتی به نظرم بعد از گذشت این همه سال هنوز هم فیلم تازه است و به‌دلیل نوع نگاه وحید «قلب سیمرغ» منحصر به فرد است. به‌عنوان مثال طنازی که در روحیه وحید وجود داشت را در کاراکتری با صدای حمید فرخ‌نژاد دوبله شده به‌راحتی می‌توان دید.»

پاوه‌نژاد هم‌چنین در مورد صداپیشگی نقش‌های هما و مهرآفرین در این فیلم می‌گوید:«دوبله صدای کاراکتر سیمرغ را هم به عهده داشتم اما تنها دو سکانس بود و شاید همین دلیل کم بودن سکانس سیمرغ اسم من در تیتراژ تنها در دو نقش هما و مهرآفرین عنوان شده بود. اما به هرحال از جهت فنی جنس صدا و لحن‌ها متفاوت بود و هما لحنی حماسی‌تر از مهرآفرین داشت و به تبع مهرآفرین لحنی زنانه و عاشقانه داشت. بنابراین فیلم «قلب سیمرغ» تجربه خوب و شیرینی برای من بود و خوشحالم در کنار استاد پرویز‌ پورحسینی عزیز، رضا کیانیان و حمید فرخ‌نژاد در این فیلم بودم.»

در ادامه این گفت‌وگو پاوه‌نژاد در پاسخ به سوالی درباره اکران دیر هنگام فیلم توضیح می‌دهد:«قلب سیمرغ برای نخستین بار در جشنواره روی پرده رفت و خیلی خوش درخشید و دیر اکران شدن فیلم خیلی عجیب بود. اکرانی دیروقت و در زمان نامناسب. زمان حیات وحید بسیار از او می‌پرسیدم که اکران فیلم در چه وضعیتی است و همیشه می‌گفت در جریان است ولی خیلی غصه می‌خورد که چرا این فیلم اکران نمی‌شود. واقعیت این است که یک هنرمند دوست دارد اثر هنری‌اش توسط مردم دیده شود و یک فیلم‌ساز هم دوست دارد فیلمی که ساخته را با مخاطب خود ببیند و این حق طبیعی یک هنرمند است. ولی متأسفانه به رغم چشم به راهی وحید برای اکران شدن فیلم نتوانست فیلم را ببیند و از دنیا رفت. زمانی که خبر اکران شدن فیلم را شنیدم به جای اینکه خوشحال شوم عصبانی شدم که چرا بعد از مرگ مؤلف اکران شده است. مگر فیلم «قلب سیمرغ» چه چیزی داشت که بعد از سال‌ها انتظار وحید نباید فیلم را می‌دید؟ حالا سؤالم این است اکران این فیلم چه دردی از وحید و خانواده او دوا می‌کند؟ متأسفانه باید بگویم که بسیاری از فیلم‌سازان هستند که به درد توقیف یا سهل‌انگاری در اکران آثارشان از سوی مسئولان مواجه هستند.»

یادداشت/قلبش در تلاطم و سیمرغش در پرواز
برای توفیق درهر امری بی‌تردید عواملی وجود دارد که موفقیت صاحب اثر را تضمین می‌کند. عشق، تعهد و استمرار سه واژه‌ای است که «قلب سیمرغ» را جلا داد. وحید نصیریان کارگردان انیمیشن سینمایی «قلب سیمرغ» به کارش با تمام وجود عشق ورزید و احترام گذاشت و یقیناً همه اثر را با قلبش پیش برد.وحید خواسته‌هایش را با پشتکاری وصف‌ناپذیر هدایت کرد و تعهدی دو وجهی که یک سرش تعهد او به جامعه هنرمندان انیمیشن بود و دیگر سوی آن تعهد به خود و باورش. استمرار و پافشاری برای این اتفاق بزرگ از شاخصه‌های وجودی او بود و با تمام موانعی که سر راه داشت سنگ خارا را سُفته کرد و این جز با اراده‌ای مختص خود او ممکن نبود. گهگاه صحنه یک تولید آن هم در این قد و اندازه به میدان جنگی نابرابر بین آنکه می‌خواهد (سفارش دهنده) و آنکه تولید می‌کند (هنرمند) رخ می‌دهد. برخوردی قهری که می‌توانست با پشتیبانی و ارزش‌گذاری هنرمندان هم صنف او را نیز به خطر کردن و علاقه‌مندی رو به جلو هدایت کرد.
«قلب سیمرغ» در شرایطی ساخته شد که از یک سو تولید اثر دیجیتال سه بعدی تجربیات پیشین را می‌طلبید که در این اندازه در ابتدای راه بود و از طرفی داشتن همکارانی همراه که خواسته‌های نصیریان را تصویر کنند. تردید ندارم که این اتفاق به‌خوبی رخ داد. نشانه‌هایی از هنرهای تجسمی و هنرهای زیبا که در عمق وجود او ته نشین بود و نگاهی تیزبینانه در مفاهیم و اسطوره.
قدرت مدیریت و کارگردانی او نشأت از تجربه‌های پیشین او داشت و فیلم‌های کوتاهی که درون مایه‌های اعتقادی او را عریان می‌کرد. شاید نشود که با گذر زمان قضاوت‌های منصفانه‌ای از یک اثر داشته باشیم اما در هر حال در تاریخ سینما حتی نخستین آثار نقد می‌شود و نظرات مشترکی هم به دست می‌آید.
فیلم «قلب سیمرغ» گیج‌ کننده است. کارگردانی و موسیقی متن و صداگذاری در اولویت انتخاب من است. وقتی برای نخستین بار در رونمایی «قلب سیمرغ» فیلم را با کیفیت روی پرده بزرگ دیدم جذابیت‌های بیشتری نمایان شد. اما پراکندگی در اجرای تکنیکی و اختلاف اجرا از یک سکانس به سکانس دیگر قابل تشخیص بود.اگر چه هنرمندان انگشت شماری به طراحی نگاره و نشانه‌های تاریخی و اسطوره‌ای و همچنین طراحی فضا و آکسسوار متناسب با تاریخ مورد نظر به‌خوبی آثاری داشته‌اند، اما به نظر می‌رسد که در طراحی پوشش‌ها و البسه و ادوات جنگی، به پژوهش بیشتری نیاز بوده است.