هنروتجربه : میلوش فورمن کارگردان نامدار  چک برنده جایزه اسکار و خالق آثاری چون «پرواز بر فراز آشیانه فاخته» و «آمادئوس» در ۸۶ سالگی درگذشت.

میلوش فورمن ب هالیوود ریپورتر در پی یک بیماری کوتاه روز جمعه در آمریکا درگذشت .او  متولد ۱۸ فوریه سال ۱۹۳۲ در چاسلاو شهری خارج از پراگ در چکسلواکی سابق بود. او دو برادر دیگر هم داشت. پدر و مادر فورمن در آشویتس کشته شدند و او بخش زیادی از دوران جوانی خود را در یک مدرسه شبانه‌روزی مخصوص بچه‌های یتیم جنگ گذراند. فورمن در اوایل دهه ۱۹۵۰ در موسسه تازه‌تاسیس فیلم در دانشگاه پراگ ثبت نام کرد. این موسسه محل شکوفایی جوانان بااستعدادی بود که موج نوی سینمای چک را راه انداختند. فورمن یکی از این جوانان بود.

او بعد از فارغ‌التحصیلی چند مستند کوتاه از جمله «آزمون بازیگری» (۱۹۶۴) را کارگردانی کرد و اولین بار در سطح بین‌المللی با فیلم‌هایی چون «پیتر سیاه» (۱۹۶۴)، «عشق‌های یک موطلایی» (۱۹۶۵) – که نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد – و «توپ فریمن ۱۹۶۷ »مورد توجه قرار گرفت. این فیلم‌ها او را در برابر رژیم کمونیستی در چکسلواکی قرار داد.

نگاه طنزآمیز و انتقادی فورمن به صاحبان قدرت در فیلم « توپ فریمنl» که تشریفات اداری در چکسلواکی را زیر سؤال می‌برد، مورد پسند سیاستمداران قرار نگرفت و نمایش فیلم بعد از حمله شوروی سابق به پراگ در اوت ۱۹۶۸، ممنوع شد. همان زمان، فورمن در پاریس برای ساخت فیلم آمریکایی « Taking Off» درباره جنبش اعتراضی جوانان در حال مذاکره بود. فورمن از ترس نیروهای شوروری دیگر به کشورش باز نگشت و به آمریکا مهاجرت کرد  .

«Taking Off» با بازی لین کارلین، باک هنری، تینا ترنر و کتی بیتس در ۱۹۷۱ توسط شرکت یونیورسال روانه سینماها شد. فیلم به لحاظ تجاری ناامیدکننده بود، اما در اجتماعات دانشگاهی بسیار مورد توجه قرار گرفت. یکی از دانشجویانی که فیلم فورمن را تحسین کرد مایکل داگلاس بود که آن زمان دانشجوی دانشگاه سانتا باربارا در کالیفرنیا بود.داگلاس به عنوان تهیه‌کننده پروژه «پرواز بر فراز آشیانه فاخته» فورمن را استخدام کرد تا این پروژه سینمایی را که مدت‌ها در فکر ساخت آن بود، کارگردانی کند.

«پرواز بر فراز آشیانه فاخته» (یا “دیوانه‌ای از قفس پرید”) دومین فیلم در تاریخ جوایز آکادمی علوم و هنرهای سینمایی بود که در هر پنج بخش اصلی (بهترین فیلم، بازیگر مرد، بازیگر زن، کارگردان و فیلمنامه) برنده اسکار شد.

فورمن در ۱۹۷۵ شهروند آمریکا شد. موفقیت‌های او با فیلم موزیکال «مو» (۱۹۷۹) ادامه یافت.«آمادئوس» با بازی تام هالس به نقش ولفگانگ آمادئوس موتزارت نامزد ۱۱ جایزه اسکار شد و هشت جایزه از جمله جوایز بهترین فیلم و بهترین کارگردان را دریافت کرد.

از دیگر فیلم‌های فورمن می‌توان به  «والمونت»  ۱۹۸۹، «مردم علیه لری فلینت» ۱۹۹۶، «مردی روی ماه» ۱۹۹۹ و «ارواح گویا» ۲۰۰۶  اشاره کرد.

فورمن به مضامین آمریکایی حساسیتی منحصر به فرد داشت و آن را به شکلی زیرکانه و طنزآمیز تصویر می‌کرد. فیلم‌های او عموماً مورد توجه تماشاگران حرفه‌ای و پیچیده قرار می‌گرفت و او در عین حال با پیچ و تاب‌های هوشمندانه خود تماشاگران عادی را نیز جلب می‌کرد.

هالیوود ریپورتر