هنروتجربه: نمایشگاه ۱۲۰ عکس از ١٢٠ کارگردان تاریخ سینمای ایران،در ۱۲۰ سالگی سینمای کشورمان، در طبقه ششم چارسو در حال برگزاری است. فریم‌هایی از فیلم‌های ماندگاری مانند «قیصر»، «باشو غریبه‌ای کوچک»، «خانه دوست کجاست»، «دونده» و… این نمایشگاه با هدایت سیف‌الله صمدیان به سرانجام رسیده است. به همین بهانه روزنامه شرق با او گفت‌وگویی داشته که در ادامه می‌خوانید:

صمدیان درخصوص زنده‌کردن فیلم‌هایی که شاید نگاتیو‌های آن‌ها هم موجود نباشد و نمایش عکس‌های آن‌ها گفت: «برپایی این نمایشگاه صرفا با فکر، انگیزه و تلاش و خواسته من نبوده. بدون تعارف اگر کسی مثل رضا میرکریمی نبود، قطعا این اتفاق نمی‌افتاد. اگر چنین دبیری نبود که متوجه باشد برای جشنواره فیلم باید حاشیه‌ها و اتفاقات جانبی را هم در نظر گرفت این نمایشگاه برگزار نمی‌شد».

او ادامه داد: «سینما فقط حرکت تصاویر یا تصاویر متحرک نیست و سینما از خیلی چیزهای دیگر تشکیل شده است. به‌نوعی می‌توان گفت پدر اصلی سینما عکاسی است. زندگی من تصویر است، اسم مجله‌ام تصویر است و اسم رویدادی که برگزار می‌کنم جشن تصویر سال است و انگار همیشه دنبال نداشته‌های تاریخی‌مان هستم که باید حفظ شوند. ما هنوز ملت گوش هستیم تا چشم. متأسفانه تصویرسازی‌ای در ذهن نداریم و تصویرسازی در تاریخ و فرهنگ ما جدی نیست».

او در بخش دیگری از صحبت‌هایش گفت: «از سه سال پیش با حمایت رضا میرکریمی، حرکت تازه‌ای را در حاشیه جشنواره جهانی فجر شروع کردیم و به یک کار جدید در عرصه تصویرسازی رسیدیم. فیلم‌های «گاو» و «باد صبا» مرمت شدند و آن زمان فکر کردم الان وقت آن است که فریم‌هایی از فیلم‌ها داشته باشیم و به‌عنوان عکس‌های فیلم به یادگار بمانند. این فیلم‌ها عکس‌های زیادی ندارند یا اگر هم داشتند، در این سال‌ها از بین رفته‌‌اند، بنابراین نیاز است تا آرشیوی از عکس‌های آن‌ها داشته باشیم. با بررسی فریم‌به‌فریم فیلم مرمت‌شده به یک‌سری تصاویر جدید رسیدم که نامش را عکس‌های عکاسی‌نشده گذاشتم؛ مثلا برای فیلم «گاو» چیزی حدود ۱۵۰ یا ۶۰ هزار فریم عکس دیدم و از فیلم انتخاب کردم و عکس‌العمل آقای مهرجویی بعد از دیدن نمایشگاه عکس فیلم«گاو» برایم جالب بود و خوشحال بودند که فیلم بعد از این‌همه سال صاحب این تعداد عکس شده است.»

صمدیان در بخش دیگری از صحبت‌هایش درباره نمایشگاه ۱۲۰ فریم از ۱۲۰ سال سینمای ایران گفت: «برای عکاسی از فیلم‌های تاریخ سینمای ایران و فیلم‌هایی که عکسی از آن‌ها وجود ندارد، عکاسانه به تمام تصاویر فیلم نگاه می‌کنم. تابه‌حال برای فیلم‌های «گاو»، «باد صبا» و «ناخدا خورشید» این اتفاق افتاده است و امسال کتاب این سه فیلم چاپ و تا آخر جشنواره منتشر می‌شود.»

کارگردان مستند «۷۶ دقیقه و ۱۵ ثانیه با عباس کیارستمی» درباره انتخاب این ۱۲۰ فریم افزود: «با مشورت آقای جمال امید، پژوهش‌گر و منتقد بزرگ سینما به ۱۲۰ کارگردان رسیدیم، از زمان ساخته‌شدن اولین فیلم سینمایی در ایران تا به امروز آن‌ها را بررسی کردیم و به ۱۲۰ فیلم رسیدیم. انتخاب این فیلم‌ها هم به این شکل بود که هر کارگردان را با فیلمی که بیشتر در یادها مانده است ارزیابی کردیم؛ مثل آقای کیارستمی با فیلم «خانه دوست کجاست؟» یا آقای تقوایی با فیلم «ناخدا خورشید» یا آقای مهرجویی با فیلم «گاو» و… و بعد از انتخاب فیلم‌ها، انتخاب فریمی که فریم عکاسانه‌تری باشد و ترکیب و چیدمان به شکلی باشد که تمامی بازیگران سینمای ایران در نمایشگاه دیده شوند هم پروسه سختی بود.»

او در ادامه در پاسخ به این پرسش که برای خود او کدام عکس او را به یاد فیلم می‌اندازد و برای او عکس ماندگارتری است؟ گفت: «بسیاری از عکس‌هایی که در این نمایشگاه می‌بینیم من را به یاد فیلم‌های‌شان می‌اندازند؛ مثل فیلم کلید، دونده یا تصویری از شلیکی که در لحظه‌ای «ناخدا خورشید» می‌کند؛ همان لحظه ثبت شده است یا نگاه پسرک خانه دوست کجاست؟ یا فریم بسیار شاخص سوسن تسلیمی در فیلم «باشو غریبه‌ای کوچک» یا لحظه خاص تماشای فیلم در دربار ناصرالدین‌شاه در فیلم «ناصرالدین‌شاه آکتور سینما» و…»

صمدیان در پایان گفت: «امیدوارم این روند ادامه داشته باشد و در ادامه بتوانیم کتاب‌های عکسی از کارگردانان شاخص سینمای ایران داشته باشیم؛ مثلا فیلم‌های آقای کیمیایی با یک نگاه خاص چاپ شوند یا مثلا کتابی از تک‌فریم‌های آثار آقای بیضایی چاپ کنیم یا حتی جوان‌هایی که کار می‌کنند. به نظرم با این کار می‌توان فرهنگ تأثیرگرفتن از یک فریم به‌جای یک سکانس را بیشتر معرفی کرد.»