هنروتجربه- رضا حسینی: یکی از موضوع‌هایی که پس از اعلام فهرست فیلم‌های جشنواره ونیز در کانون توجه قرار گرفت و بحث‌آفرین شد، کمبود فیلم‌سازان زن در بخش مسابقه این رویداد مهم سینمایی است؛ اتفاقی که پس از جشنواره کن ۲۰۱۸ حالا در ونیز هم تکرار شده است.

امسال از ۲۱ فیلمی که برای نمایش در بخش مسابقه انتخاب شده‌اند، فقط یکی توسط یک کارگردان زن ساخته شده است؛ موضوعی که از نظر دبیر جشنواره ونیز به‌هیچ‌وجه تقصیر آن‌ها نیست. آلبرتو باربرا در مقام دبیر یا رییس جشنواره ونیز در گفت‌وگوی تازه‌ای با «هالیوود ریپورتر» در این خصوص چنین توضیح داده است: «جای دادن فیلم دیگری در بخش رقابت اصلی فقط به این خاطر که توسط یک زن ساخته شده است، از زاویه دید من واقعاً می‌تواند برای کارگردانش برخورنده هم باشد. اگر مجبور بشوم ترجیح می‌دهم حرفه‌ام را تغییر بدهم تا فیلمی را فقط به این دلیل انتخاب کنم که توسط یک زن کارگردانی شده است و بر اساس کیفیت آن تصمیم نگیرم.»

اما در حالی که کسی نمی‌گوید جشنواره ونیز باید فیلمی را بر اساس کارگردان زنش انتخاب کند اما تا بوده همین بوده و این جشنواره همیشه یک رویداد سینمایی نابرابر بوده است. ونیز سال گذشته هم در بخش مسابقه فقط یک فیلم‌ساز زن را در خود جای داده بود. با وجود این باربرا توضیح می‌دهد که امسال ۱۵۰۰ فیلم را تماشا کرد که حدود یک‌سوم آن‌ها توسط فیلم‌سازان زن کارگردانی شده‌اند. یک حساب‌وکتاب ساده می‌گوید که زنان حدود ۳۳ درصد فیلم‌های ارسالی به ونیز امسال را ساخته‌اند و در قیاس با سهم به‌سختی پنج درصدی آن‌ها در بخش رقابت اصلی، یک‌چیزهایی جور درنمی‌آید!

باربرا در ادامه حرف‌هایش می‌گوید: «همان طور که بارها در گذشته گفته‌ام، بهترین راه دیدن یک فیلم تماشای آن بدون خواندن عنوان‌بندی است. من نمی‌خواهم تحت تأثیر نام یک فیلم‌ساز قرار بگیرم؛ و اهمیتی نمی‌دهم که فیلمی توسط یک زن یا مرد ساخته شده است. حرفه من تصمیم‌گیری درباره خوب بودن یا نبودن یک فیلم است یا این‌که فیلمی از دیگری بهتر است یا نه.»

در این موضوع تردیدی نیست که حق با آلبرتو باربرا است و نام کارگردان و عوامل یک فیلم نباید تأثیری در انتخاب آن در یک رویداد سینمایی معتبر داشته باشند. با همه این‌ها، رییس جشنواره ونیز اعتراف می‌کند که در خصوص بعضی فیلم‌ها مانند «روم» اثر آلفونسو کوارون برای او هم بسیار دشوار است که به نام فیلم‌ساز کاملاً بی‌اعتنا باشد!

به هر حال پذیرفتن دلایل باربرا زمانی دشوارتر به نظر می‌رسد که به دیگر جشنواره پاییزی مهم یعنی تورنتو نگاه کنیم که در روزهای گذشته فهرست فیلم‌های بخش رقابتی‌اش را اعلام کرده است و از هفده فیلم فوق‌العاده‌اش، پنج فیلم توسط زنان کارگردانی شده‌اند. پس آشکارا موضوع فقط انتخاب بهترین‌ها نیست و همیشه نام‌های بزرگی هستند که اولین نمایش جهانی فیلم‌شان اهمیت ویژه‌ای دارد. سیاست‌های پشت پرده همیشه وجود دارند.

  • پلی‌لیست