هنروتجربه – سحرآزاد:یک فیلم، معادلات جدول فروش را به‌هم ریخته است. «مغزهای کوچک زنگ زده» در میان فیلم‌های کمدی‌ که بازار سینما را طی چند ماه گذشته به‌دست گرفته‌اند، توانسته یکی از سه جایگاه اول فروش هفتگی را حفظ کند؛ جایگاهی که به گفته دو تهیه کننده سینما ارتباطی با اجتماعی یا طنز بودن اثر ندارد و رعایت استاندارها، میزان جذب مخاطب را تعیین می‌کنند.

«مغزهای کوچک زنگ زده» در چهارمین هفته اکران خود توانسته در جدول فروش هفتگی به رتبه دوم دست یابد. طبق آخرین آمار فروش هفتگی که در سایت سینما تیکت درج شده، این فیلم ۱,۵۲۸,۶۶۶,۰۰۰تومان طی هفته گذشته فروش داشته و فروش «لس آنجلس تهران» فیلم کمدی پرفروش این روزها هم طی همین بازه زمانی ۱,۶۴۲,۴۵۷,۰۰۰تومان بوده است. هومن سیدی که پیش از تجربه کارگردانی با بازی در فیلم‌ها و سریال‌ها شناخته شده بود، با ساخت چند فیلم کوتاه، کارگردانی را هم آغاز کرد تا اینکه در سال ۸۹ اولین فیلم بلند خود را با نام «آفریقا» ساخت و بعد از آن «سیزده»، «اعترافات ذهن خطرناک من»، «خشم و هیاهو» و «مغزهای کوچک زنگ زده» را نیز کارگردانی، نویسندگی و تدوین کرد. او همچنین برای آخرین فیلم خود «مغزهای کوچک زنگ زده» سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه هنروتجربه، سیمرغ بلورین بهترین فیلم‌نامه و سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را از سی و ششمین جشنواره فیلم فجر دریافت کرد. فیلم او درحالی این روزها در اکران  است که نه تنها غلبه فیلم‌های روی پرده با فیلم‌های کمدی و طنز است بلکه همین وضعیت در مورد فیلم‌هایی که قرار است ساخته شوند، نیز وجود دارد و تقاضا برای دریافت پروانه ساخت و تولید فیلم‌های کمدی کم نیست.

برای اینکه ببینیم یک فیلم اجتماعی چگونه توانسته است در میان فیلم‌های کمدی از فروش بالایی برخوردار باشد، به سراغ سعید سعدی تهیه کننده‌ای که علاوه‌بر «مغزهای کوچک زنگ زده»، تهیه کنندگی دو فیلم دیگر سیدی را  نیز با نام «سیزده» و «خشم و هیاهو» برعهده داشته است، رفتیم:«سینما یک کار پرخطر و مثل یک هندوانه دربسته است که شاید مطلوب باشد یا برعکس اما باید تمام تدابیر و مدیریتی که در یک کار انجام شود، صورت بگیرد تا یک کار مطلوب ارائه شود. من هم تمام تلاشم را کردم تا کارگردان محدود نشود و آنچه را که احساس می‌کند باید برای بهترشدن کار باید انجام دهد، برایش فراهم شود تا ماحصل کار قابل قبول و مطلوب باشد که الحمدالله این‌طور هم شد.»

سعید سعدی:«مغزهای کوچک زنگ زده» از یک ضربانگ و ریتم پرفراز و نشیب برخوردار است. دوم اینکه بازیگران خیلی درست و به‌جا انتخاب شده‌اند و کل گروه هم تمام تلاش‌شان را انجام دادند تا یک اتفاق خوب بیافتد. همه اینها روی بهترشدن فیلم تاثیر می‌گذارد

او در مورد دلیل اینکه تهیه کننده سه فیلم هومن سیدی بوده است، به سایت هنروتجربه گفت:«فکر می‌کنم آقای سیدی یکی از نیروهای جوانی است که روزبه‌روز درحال رشد است، خلاقیت‌های هنری‌اش بیشتر بروز پیدا می‌کند و می‌تواند آینده خیلی خوبی در سینمای کشور ورق برند. به همین خاطر با توجه به قصه و نوع کاری که قبلا از او دیده بودم و اعتمادی که به او داشتم، این کار را انجام دادم.»

او ادامه داد:«قبل از «سیزده» یکی دو فیلم کوتاه و قبل از آن کارهای بازیگری‌اش را دیده بودم. در یکی دو پروژه با هم حضور داشتیم و فیلم «آفریقا» را هم که دیدم، برایم اثبات شد بااستعداد است. من هم به دلیل علاقه‌ای که به جوان‌ها دارم، فکر می‌کنم باید به آن‌ها فرصت داده شود تا در این عرصه فعالیت و رشد کنند. برای همین تلاش کردم تا کمک کنم او هم بتواند در این زمینه فعالیت خودش را ادامه دهد.»

سعدی  در ادامه صحبت‌هایش از فروش «مغزهای کوچک زنگ زده» اظهار رضایت کرد و در مورد پیش‌بینی فروش این فیلم پیش از اکران توضیح داد:«با توجه به قصه پرفراز و نشیبی که داستان فیلم داشت، حس‌مان این بود که هزینه خود را درمی‌آورد. البته بعضی اوقات در مورد پیشبینی‌هایمان، اشتباه‌هایی هم می‌کنیم مثلا در مورد فیلم «خشم و هیاهو» همین فکر را می‌کردیم اما به دلیل اینکه اتفاق‌های دیگری برایش افتاد، نتیجه‌ای را که فکر می‌کردیم، حاصل نشد. «مغزهای کوچک زنگ زده» از یک ضربانگ و ریتم پرفراز و نشیب برخوردار است. دوم اینکه بازیگران خیلی درست و به‌جا انتخاب شده‌اند و کل گروه هم تمام تلاش‌شان را انجام دادند تا یک اتفاق خوب بیافتد. همه اینها روی بهترشدن فیلم تاثیر می‌گذارد.»

به گفته او ذائقه مردم تغییر کرده است و دوست دارند فیلم‌های کمدی و طنز ببینند اما این موضوع به این معنا نیست که اگر فیلم خوبی ساخته شود و در آن مشکلات و تلخی‌هایی نیز نشان داده شود، دیده نشود.

سعدی سپس به معیارهایی که می‌تواند مردم را جذب سینما کند، اشاره کرد:«مهم این است که فیلم از یک قصه و انسجام دراماتیک برخوردار باشد و بتواند مخاطب را جذب کند. اگر این پارامترها در فیلم باشد، با یک حمایت جدی می‌تواند مورد توجه قرار بگیرد.»

تهیه کننده فیلم‌های «گیلانه» و «من» هم‌چنین یادآور شد که فیلم‌های اجتماعی به حمایت بیشتری نیاز دارند:«سینمای اجتماعی ما نیاز به یک حمایت جدی‌تری دارد و باید فرصت بیشتری در اختیار آن داده شود چون چنین فیلم‌هایی زمان‌بر هستند و در هفته‌های اول و دوم شاید مخاطب کمتری داشته باشند، پس باید اجازه داد دیده شوند و مخاطب به واسطه شیوه دهان‌به‌دهان که بهترین تبلیغ است، به دیدن این نوع فیلم‌ها ترغیب شود. در نهایت فکر می‌کنم اگر یک فیلم از قصه و ساختار درستی برخوردار باشد، ظرفیت جذب مخاطب را خواهد داشت.»

مغزهای کوچک زنگ زده

سیدجمال سادتیان هم که این روزها تهیه‌کنندگی دومین ساخته سعید روستایی با نام «متری شش و نیم» را برعهده دارد، پیش از هرچیز بر این نکته تاکید کرد که به صرف کمدی بودن نمی‌توان فروش فیلم را تضمین کرد:«به‌نظرم باید دید حمله به فیلم‌های طنز و کمدی چه منشایی دارد؟ سوال اینجاست که آیا همه فیلم‌های طنزی که ساخته شده‌اند از فروش‌های خوب و بالایی برخوردار بوده‌اند؟ قطعا اینطور نیست. فیلم‌های طنز برای مردم مفرح‌تر هستند و شرایط دیدن آن در این روزها بهتر است، آن‌هم از این بابت است که جامعه استرس و اضطراب دارد و به همین دلیل مردم ترجیح می‌دهند از درگیری‌های روزمره فارغ شوند.»

او افزود:«ممکن است فیلم‌های طنز کمی بیشتر مورد توجه قرار بگیرند اما موضوع مهم‌ این است که قالب، داستان و موضوعی که در یک فیلم دستمایه قرار می‌گیرد، آبرومند باشد حالا این نوع فیلم‌ها چه در حوزه اجتماعی باشند حتی تلخ یا در حوزه نقد اجتماعی چه طنز، اگر از یک ساختار و قصه منسجم برخوردار باشند، در مجموع مورد توجه قرار می‌گیرند. صرفا معتقد نیستم که اگر هرچه طنز ساخته می‌شود، با هر قالبی مورد توجه مردم قرار می‌گیرد.»

تهیه کننده فیلم‌های «چهارشنبه سوری» و «به رنگ ارغوان» سپس به معیارهایی که باعث جذب مردم برای دیدن یک فیلم می‌شود، اشاره کرد:«بس که در ارائه اثرهای قابل قبول استاندارد، چه به لحاظ فرم چه به لحاظ قصه، غفلت کرده‌ایم، متاسفانه گاهی اوقات فکر می‌کنیم اگر فیلم‌مان جنبه‌های سرگرمی داشته باشد، تحت هر شرایطی مورد توجه مردم قرار می‌گیرد که به‌نظرم این‌طور نیست.»

سید جمال ساداتیان:وقتی از بسیاری از بزرگان سینما حتی در هالیوود پرسیدند یک فیلم خوب از چه چیزی تشکیل می‌شود، گفتند سناریو، سناریو، سناریو و بعد کارگردانی. ما می‌توانیم آسیب شناسی کنیم که دغدغه‌های مردم چیست و براساس مطالبات مردم اثری را تولید کنیم

او در توضیح صحبت‌هایش به ذکر مثالی پرداخت:«امسال دو فیلم جدی اجتماعی داشتیم که در هیچ‌یک از آن‌ها طنز نبود و حتی از لحاظ قصه تلخ هم بودند مثل «مغزهای کوچک زنگ زده» و «لاتاری». چطور این دو فیلم توانستند در اکران عمومی موفق شوند و مخاطب خود را جذب کنند؟ حتی فیلم‌های طنزی داشتیم که با شکست مواجه شدند. درواقع سرو شکل این فیلم‌ها نسبت به بقیه بهتر بود و از نظر ساختاری یا موضوعی استانداردهایی داشتند. حداقل توانستند اعتمادسازی کنند و مخاطبان خود را به سینما بیاورند. قطعا اگر مردم به این مجموعه‌ها که در قالب یک قصه یا فیلم ارائه شده، اعتماد نمی‌کردند، به سینما نمی‌رفتند.»

ساداتیان در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش انتقادها نسبت به کیفیت کمدی‌های درحال اکران، باعث توجه بیشتر به وضعیت فیلم‌ها می‌شود، گفت:«اگر بخواهیم آسیب‌شناسی کنیم، بخش اول آن برمی‌گردد که سناریو چیست و ما اصلا در مورد چه چیزی حرف می‌زنیم. وقتی از بسیاری از بزرگان سینما حتی در هالیوود پرسیدند یک فیلم خوب از چه چیزی تشکیل می‌شود، گفتند سناریو، سناریو، سناریو و بعد کارگردانی. ما می‌توانیم آسیب شناسی کنیم که دغدغه‌های مردم چیست و براساس مطالبات مردم اثری را تولید کنیم. حتی در ارائه محصولات صنعتی باید آسیب‌شناسی کنید، ببینید نیاز جامعه چیست و باید با چه سلیقه‌ای تزئین شود تا خریدار آن را انتخاب کند. در حوزه‌های فرهنگی هم این‌طور است. قطعا باید آسیب‌شناسی کنیم، ببینیم امروز نیاز جامعه ما چیست و باید آن را با چه فرمی ارائه دهیم تا مخاطب از ارائه یک اثر فرهنگی و هنری استقبال کند.»