هنروتجربه:کارگردان مستند «او مثل هیچکس نیست» در نشست نقد و بررسی این فیلم در شیراز عنوان کرد که سعی کرده است مستندی بسازد که مخاطبان پس از خروج از سینما علی اکبر صنعتی را خوب شناخته باشند و از صفر تا صد زندگی او را ساخته است.

جلسه نقد و بررسی مستند «او مثل هیچ کس نیست» از مجموعه مستندهای «چهره‌های ایرانی» که به زندگی و کارهای علی اکبر صنعتی، نقاش و مجسمه‌ساز پرداخته است، عصر روز چهارشنبه،پنجم دی ماه با حضور سید هادی موسوی، کارگردان و با اجرای علی آذری در پردیس سینمایی گلستان شیراز برگزار شد.

آذری جلسه را با صحبت درباره کارهای قبلی سیدهادی موسوی آغاز کرد که چندین مستند درباره بزرگان هنرهای تجسمی ایران ساخته‌ است و از او خواست درباره کارنامه کاری و همچنین دلیل انتخاب علی اکبر صنعتی صحبت کند.

سیدهادی موسوی توضیح داد:«در رشته سینما و بعد رشته صنایع دستی گرایش سفال و سرامیک و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته پژوهش هنر تحصیل کردم. از اوایل دهه ۸۰ با دستیاری کارگردانان سینمای بدنه و بعدا عکاسی وارد سینما شدم. جدی‌ترین کار مستندی که انجام دادم فیلمی بود که درباره مهدی آذری یزدی ساختم که در کارنامه کاری‌ام، مستند مورد علاقه خودم است. در مورد دلیل انتخاب علی اکبر صنعتی، در اوایل سال ۹۳ برای ساخت مستندی به نام «سرآمد» درباره استاد صدیقی که پدر مجسمه‌سازی مدرن ایران هستند، با ایشان بیشتر آشنا شدم و وقتی که زندگی استاد صدیقی را دنبال کردم، متوجه شدم استاد صنعتی همیشه با  ایشان همراه بوده است. شخصیت استاد صنعتی برای من ویژه بود و تصمیم گرفتم این مستند را بسازم که ساخت آن حدود یک سال و نیم سال طول کشید.»

آذری در ادامه به قسمت‌های بازسازی مستند اشاره کرد:«بازسازی در یک مستند مثل شمشیر دو لبه عمل می‌کند و استفاده از بازسازی در یک مستند پرتره تصمیم دشواری است. شما تلاش کردید تصاویری بسازید برای نشان دادن بخشی از مجسمه‌های استاد، نه فقط به خاطر روایت داستان گونه. این موضوع مشخص است که بخش کودکی استاد صنعتی اهمیت زیادی دارد، اما به نظر می‌رسد روی این دوران از زندگی استاد، تاکید زیادی شده است. در مورد بازسازی دو دسته کلی نظر وجود دارد، گروهی از منتقدان موافق و گروهی مخالف بازسازی هستند. اگر زمان بیشتری از فیلم به مجسمه‌ها و تحلیل هنری آن‌ها پرداخته می‌شد، شاید برای مخاطبان جذاب‌تر بود. به نظر من مخاطبان هنروتجربه که عمدتا دید هنری دارند، توقع دارند در چنین مستندی تحلیل جزئی‌تری از آثار استاد صنعتی، ببینند.»

موسوی در این ارتباط عنوان کرد:«دوست داشتم مخاطب وقتی با بخش‌های بازسازی برخورد می‌کند، آگاه باشد که با یک مستند روبه‌روست. نکته بعدی این که مخاطب متوجه شود که آثار استاد صنعتی در چه ریشه دارد، در منطقه جغرافیایی زندگی او، جنگ جهانی و مردمی که در آن دوران و آن منطقه با آن دست و پنجه نرم می‌کردند و فقر و تنگدستی. وقتی همه این‌ها را بدانیم، به درک بهتری از آثار استاد می‌رسیم.»

آذری در ادامه این نشست به شیوه تدوین فیلم اشاره داشت: «وقتی به مصاحبه‌های قدیمی استاد برمی‌گردیم، در جواب افراد مصاحبه شونده مثل آیدین آغداشلو، کات می‌خورد به یک جمله از استاد صنعتی. در این نوع تدوین، وقتی جنس صدا و تصویر تغییر می‌کند، طول می‌کشد تا مخاطب خود را با این تغییر تطبیق دهد و تا برای او جا بیافتد، آن لحظه و آن جمله از دست می‌رود. شاید بهتر بود که در این شیوه تامل بیشتری می‌شد.»

موسوی پاسخ داد:«اگر بخواهیم در ساخت مستند فقط به منابع آرشیوی و عکس بسنده کنیم، حق مطلب ادا نمی‌شود.ساعت‌ها با بیش از ۱۲ نفر گفت‌گو کردم و این سه نفر را به خاطر آشنایی بیشتر با استاد و تحلیل آثارشان، انتخاب کردم. در قسمت‌هایی از فیلم برای این که بعدا این سوال پیش نیاید که منبع چه بوده، از صحبت‌های خود استاد استفاده کردم و به این فکر کردم که حضور خود او در فیلم می‌تواند برای هنردوستان جذاب باشد و حتی نوع کلامش می‌تواند معنابخش باشد و مخاطبان می‌توانند او را بهتر بشناسند. اما فیلم‌هایی که از ایشان مانده، کیفیت خوبی نداشت و برای پیدا کردن تصاویر استاد ما به شهرهای مختلف سفر کردیم و آن‌ها را به سختی جمع‌آوری کردیم.»

در بخش دیگری از این نشست آذری نکاتی را در مورد تصویری که از صنعتی ارائه شده است، عنوان کرد:«علی اکبر صنعتی از زمان خود جلوتر بوده و شجاعت و شهامتی در متفاوت بودن داشته، اگر این متفاوت بودن او در هنر، در فیلم به شکلی نمود پیدا می‌کرد، فیلم جذاب‌تر می‌شد. اگر در روایت کلاسیک این مستند پرتره، نگاه مدرنی داشتید، بهتر بود چون خود او در تمام دوره‌های هنری خود سعی داشته متفاوت کار کند و همیشه خود را نقد می‌کرده تا بهتر شود.»

موسوی در پاسخ به تلاش خود برای شناساندن استاد صنعتی به مخاطبان اشاره کرد:«:«سعی کردم مستندی بسازم که مخاطبان پس از خروج از سینما او را خوب شناخته باشند و از صفر تا صد زندگی او را ساختم. مدت زمان مستند را بلند انتخاب کردم، با این که می‌دانستم منتقدان، انتقاد خواهند کرد.»

در انتهای جلسه نیز موسوی از کارهای بعدی خود صحبت کرد:«الان مشغول یک کار محیط زیستی هستم، اما به طور کلی ساخت مستندهای پرتره را دوست دارم، چه به شکل بیوگرافی چه برشی از زندگی. شاید تا چند ماه دیگر مقدمات پژوهش و تحقیق یک مستند پرتره دیگر را آغاز کنم.»