هنروتجربه: منبع مالی،هزینه تولید، دستمزد بازیگران،سهم تهیه‌کننده و سرمایه‌گذار،شفاف‌سازی منابع مالی و واژه‌هایی از این دست، کلمات کلیدی نشست‌های خبری جشنواره سی‌وهفتم فیلم فجر شده‌اند.

بحث ورود سرمایه‌ها و پولی‌های بی‌شناسنامه و رانت به سینما بحث تازه‌ای نیست و سالیانی است آشکار و پنهان درباره آن صحبت می‌شود.حتی اواسط دهه هشتاد بود که کیانوش عیاری صراحتا در گفت‌وگویی با روزنامه سرمایه از «پول‌شویی» در سینمای ایران گفت که اتفاقا در صفحه اول این روزنامه اقتصادی تیتر هم شد.این بحث در تمام این سال‌ها در جریان است و در مقاطعی هم‌چون دوران شروع تولید سریال‌های نمایش خانگی جدی‌تر مطرح شد و کم‌کم این جدیت به سینما هم رسید.تاکنون این مساله به صورت کلی عنوان می‌شد اما چندسالی است که از افراد مشخص هم نام برده می‌شود. حتی در نشست خبری جشنواره سی‌وهفتم سوالی در همین ارتباط مطرح شد که ابراهیم داروغه‌زاده دبیر جشنواره فیلم فجر در پاسخ، درخواست خود را از قوه قضاییه برای شناسایی سرمایه‌های مشکوک اعلام و تاکید کرد:« قطعا وزارت ارشاد و سازمان سینمایی برخورد خواهند کرد و فیلم‌های مشکل‌دار اجازه نمایش پیدا نمی‌کنند.»

در این میان نشست‌های رسانه‌ای جشنواره فیلم فجر فرصتی را برای نمایندگان رسانه‌ها فراهم کرده‌است تا از هزینه تولید فیلم‌ها و نحوه سرمایه‌گذاری سوال کنند.این سوال بخصوص در مورد چند فیلم بازتاب بیشتری داشته‌است.البته در این میان کارگردان‌هایی نیز در اعتراض به جشنواره، بحث نورچشمی‌‌ها و سرمایه‌های مشکوک را پیش کشیده‌اند.

اولین فیلمی که به طور جدی در این زمینه مورد پرسش قرار گرفت، فیلم«غلامرضا تختی» به کارگردانی بهرام توکلی و تهیه‌کنندگی سعید ملکان بود.در بخشی از نشست خبری این فیلم از ملکان پرسیده شد از این‌که فیلم‌ساز رانتی شناخته می‌شود،ناراحت نیست،او گفت:« آدم از دروغ و تهمت ناراحت نمی‌شود. نمی‌دانم چه رانتی وجود دارد.» و در ادامه در مورد ادعاهایی در خصوص دریافت وام از موسسه فارابی و مسائل دیگر توضیح داد:«اسنادش را بیاورید تا بتوانیم با هم صحبت کنیم. ما از بنیاد فارابی وام نگرفتیم، مشارکت بوده است، سه و نیم میلیارد هم نبوده است.» البته سازندگان فیلم « غلامرضا تختی»با توجه به نکاتی که در برخی رسانه‌ها پیرامون منابع مالی این فیلم طی بخصوص طی چند روز جشنواره فیلم فجر مطرح شده، بیانیه‌ای هم صادر کردند که در بخشی از آن آمده است:«همین جا صراحتا اعلام می‌کنیم بودجه پروژه تختی هشت و نیم میلیارد تومان بوده که شصت درصد آن را سعید ملکان و چهل درصد را بنیاد سینمایی فارابی تأمین کرده‌اند.صراحتا از هر شخص یا ارگانی که مدعی داشتن سهمی در این پروژه است یا هر رسانه‌ای که سندی مبنی‌بر مشارکت نهادها یا افرادی دیگر در تولید این فیلم دارند، می‌خواهیم اسناد ادعای‌شان را بدون پرده‌پوشی منتشر کنند. در غیر این صورت پیگیری قضایی تهمت‌ها و ادعاهای بدون مبنا و مدرک را بر خود محفوظ می‌دانیم و تلاش‌های غیرمنصفانه‌ای را که به نظر می‌رسد با هدف حاشیه‌سازی برای پروژه «غلامرضا تختی» انجام می‌شود بی پاسخ نخواهیم گذاشت.»

نشست خبری «قصر شیرین» به کارگردانی رضا میرکریمی هم فرصتی را فراهم کرد تا نکاتی که پیرامون ابهام‌های سرمایه‌گذاری فیلم «ما همه با هم هستیم» به کارگردانی کمال تبریزی و تهیه‌کنندگی میرکریمی عنوان می‌شود،مورد پرسش قرار گیرد.میرکریمی تهیه‌کننده و کارگردان «قصر شیرین» در پاسخ گفت:«خوشحالم که این سوال را پرسیدید. من یک سال درباره این فضاسازی سکوت کردم. قصه این نیست که منابع این فیلم از کجا تهیه شده یا چقدر در آن هزینه شده. قصه این است که یک جریان و یک جمع محدود؛ ده، پانزده سال است سینمای ایران را در اختیار خودش گرفته، با فیلم‌های بسیار سخیف. این جریان چرخه ساخت تا اکران را در اختیار دارند و به محض اینکه احساس می‌کنند آدم جدیدی می‌خواهد وارد این چرخه شود اعتراض می‌کنند.آن‌ها هیچ‌وقت هم خودشان حسابرسی نشده‌اند. «ما همه با هم هستیم» اکران می‌شود و می‌بینید چه فیلم درجه یکی در ژانر کمدی است و مطلقا از شوخی‏‌های سخیف که در فیلم‏‌های این جریان معمول است، در این فیلم خبری نیست. ما برای آن فیلم مطلقا بالاتر از عرف به بازیگران پول ندادیم، در حالی‌که همان جریان خودشان پول‌های بیشتری به بازیگران می‌دهند.»

طی این ۱۲ نشستی که تاکنون در سینمای رسانه‌ها برگزار شده، اغلب تهیه‌کننده‌ها با سوال هزینه فیلم و البته دستمزد بازیگران مواجه شده و به طور کلی و یا با ذکر رقم به آن پاسخ داده‌اند، البته در این میان دستمزد بازیگران بدون ذکر رقم و فقط با توضیح کلی پایین‌تر یا طبق عرف پاسخ داده‌شده است. به هرحال هنوز نشست‌های بسیار باقی‌مانده و باید منتظر بود و دید این مطالبه شفافیت به کجا می‌انجامد.