هنروتجربه:«و می‌گذریم» حدود سه دقیقه است، فیلمی که در بسته زمستانه فیلم‌های کوتاه در سینماهای هنروتجربه اکران شده است. پریسا گرگین، کارگردان این فیلم دستیار کارگردان و منشی صحنه فیلم‌هایی همچون «سعادت آباد»، «فروشنده»، «بی‌پولی»، «خاک آشنا» و.. بوده‌است. در این فیلم بازیگران نام آشنایی چون  بابک حمیدیان و مینا ساداتی نقش‌آفرینی می‌کنند، هرچند گرگین می‌گوید ساداتی در آن زمان به شهرت کنونی نرسیده بود. او تاکید دارد در فیلم کوتاه، اولولیت با مخاطب نیست و به همین واسطه او هدف از ساخت این فیلم را لذت بردن توصیف می‌کند. با گرگین درباره «و می‌گذریم» گپ زدیم.

فیلم ابتدا برای جشنواره فیلم‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای آماده شده بود اما بعدا براساس راش‌هایی که در اختیار داشتید، به زمان فیلم اضافه شد. فیلم چه تغییراتی کرده است و اصلا چه شد تصمیم گرفتید زمان فیلم را بیشتر کنید؟
از ابتدا راش‌هایی برای زمان بیشتر گرفته شده بود و از همان اول همین نسخه سه دقیقه‌ای را درنظر داشتم اما چون برای جشنواره فیلم‌های ۱۰۰ ثانیه‌ای، زمان فیلم به همراه تیتراژ باید ۱۰۰ ثانیه می‌شد، فیلم را کوتاه کردم. بعد از آن چون تصمیم داشتم فیلم را برای جشنواره‌های خارجی هم بفرستم، زمان آن‌‌را به حدود سه دقیقه برگرداندم. ۱۰۰ ثانیه برای جشنواره‌های خارجی خیلی کوتاه بود.

ماهیت فیلم که فرقی نکرد؟
خیر. فقط یکی دو واکنش از آدم‌هایی که در نسخه‌ کوتاه شده فیلم نبودند، به فیلم اضافه کردیم و همچنین پلان‌های خانم ساداتی را که خیلی کوتاه کرده بودیم، برگرداندیم.

در یکی از نشست‌هایی که برای بسته زمستانه‌‌ فیلم‌های کوتاه برگزار شد، گفتید که ایده فیلم از یک تجربه شخصی آمده است. چطور شد تصمیم گرفتید این تجربه شخصی را فیلم کنید؟
این فیلم مجموعه‌ای از اتفاق‌های شخصی و شنیده‌هایی است که در آن زمان برایم دل‌مشغولی ایجاد کرده بود و بعدا به چنین قصه‌ای تبدیل شد.

بحث بی‌تفاوتی در یادداشتی که برای فیلم هم نوشته‌اید، تاثیر زیادی رویتان گذاشته بود که تصمیم گرفتید درباره آن فیلم بسازید؟
این فیلم سعی داشت در ذهن مخاطب سوال ایجاد کند. مبنی براینکه اگر ما در آن صحنه بودیم چه می‌کردیم. کجاها دخالت کنیم، در چه موقعیت‌هایی دخالت نکنیم یا اصلا دخالت کردن درست است یا نه؟ در اصل یکجور تلنگری بود برای جامعه‌ای که به سمت فردگرایی می‌رود. حالا اینکه فیلم موفق بوده، یا نه پاسخش پیش تماشاگران آن است.

این فیلم سعی داشت در ذهن مخاطب سوال ایجاد کند. مبنی براینکه اگر ما در آن صحنه بودیم چه می‌کردیم. کجاها دخالت کنیم، در چه موقعیت‌هایی دخالت نکنیم یا اصلا دخالت کردن درست است یا نه؟ در اصل یکجور تلنگری بود برای جامعه‌ای که به سمت فردگرایی می‌رود

بارخوردها چطور بود؟
به جز نشست نقد و بررسی که در خانه هنرمندان برگزار شد، بازخوردهایی که در دیگر شهرهای ایران گرفتم مثل کیش یا حتی واکنش‌هایی که در جشنواره‌های خارجی گرفتم، خیلی مثبت بود. چند نفری بودند که در نشست نقد و بررسی، فیلم را دوست نداشتند اما به‌هرحال هر فیلمی که کار کنید، یکسری آن را دوست ندارند. این فیلم را نساختم که تماشاگر را راضی کنم یا نظر مثبت تماشاگر را بگیرم. هدف از ساخت این بود که لذت ببرم. درست است که ما هم به مخاطب فکر می‌کنیم اما آن دلمشغولی که سینمای بلند درگیر آن است، در فیلم کوتاه نیست. در فیلم کوتاه یا تجربه می‌کنید یا شیطنت‌هایی می‌کنید که در فیلم بلند جای آن نیست، پس دل‌مشغولی داشتن مخاطب اولویت نیست. مخاطب فیلم کوتاه مسیرش را پیدا و با فیلم ارتباط برقرار می‌کند.

چطور شد از بابک حمیدیان و مینا ساداتی در فیلم‌تان استفاده کردید و فکر می‌کنید حضور بازیگران شناخته شده در فیلم‌های کوتاه چطور است؟
هرگونه اتفاق مثبتی در جهت همکاری فضای حرفه‌ای با سینمای فیلم کوتاه، مثبت است و به‌نظرم یک نوع حمایت کردن از این سیستم و بهترشدن وضعیت آن است. من به کار گروهی اعتقاد زیادی دارم و فکر می‌کنم هرکسی در جای خود باید بهترین باشد. قطعا اگر جز آقای حمیدیان برای این نقش انتخاب دیگری می‌کردم، او نمی‌توانست با این ظرافت  پلان‌ها را در آن زمان کوتاه بازی کند و آن تاثیر را روی مخاطب بگذارد. در آن زمان خانم ساداتی هم تازه کار حرفه‌ای خودشان را آغاز کرده بودند و خیلی عالی این نقش را ایفا کردند.

بابک حمیدیان بازی در یک فیلم کوتاه را راحت پذیرفت؟
بله. ایشان یک بازیگر درجه یک هستند. فرق میان بازیگر و استار همین است. کسانی مانند آقای مجید برزگر هم که اعتقاد به سینمای بدنه و المان‌های آن ندارند، در فیلم «پرویز» از بازیگر خیلی خوبی مثل لوون هفتوان استفاده می‌کنند. قطعا حضور بازیگر نه استار همیشه به یک فیلم کمک می‌کند چون بنظرم نقش‌های پیچیده را یک نابازیگر نمی‌تواند بازی کند و این موضوع می‌تواند به فیلم آسیب بزند.

  

بسته زمستانه‌ فیلم‌های کوتاه یا اکران بسته فیلم‌های کوتاهی که چندی است آغاز شده می‌تواند تاثیری در معرفی و آشنایی بیشتر مردم با فیلم کوتاه بگذارد؟
قطعا. آن زمان که فیلم را می‌ساختم در ذهنم این موضوع که فیلم قرار است روزی اکران شود، نبود چون چنین سیستمی طراحی نشده بود و واقعا هنروتجربه کار بزرگی کرده و سیستم خیلی خوبی برای فیلم کوتاه تعریف کرده که جالب است. البته نیاز است که هنروتجربه ساختاری برای این کار تعریف و از آن حمایت کند.

به‌نظرتان این ساختار چگونه باید باشد؟
از پخش و تبلیغات گرفته تا مسائل دیگر. به‌نظرم خوب است که پابه‌پای فیلم‌سازان هنروتجربه همراهی کند، چون درحال حاضر کارگردان‌ها به دلیل آشنایی و دوستی که با هم دارند، می‌خواهند مسیری را که در دو بسته قبلی جاانداخته شده است، پیش ببرند و تجربه خود را به بسته فصل آینده منتقل کنند اما این خطر وجود دارد که هرچه جلوتر برویم این سیستم دیگر کار نکند و فیلم‌سازهایی در کنار هم قرار بگیرند که این دوستی و آشنایی را نداشته باشند، آن‌وقت ممکن است انرژی که قبلی‌ها گذاشته‌اند، به هدر بروند. البته می‌دانم هنروتجربه هم تمام سعی‌اش را می‌کند اما اگر بیشتر مراقب این سیستم باشد، قطعا اکران‌ها موفق‌تر خواهند شد و شناخت مردم از فیلم کوتاه بیشتر می‌شود.

وضعیت فیلم‌های کوتاه چطور است؟
به طور کلی داستان فیلم‌سازی این روزها بسیار هزینه‌بر و گران شده است. به غیر از دستمزد عوامل، متریال و لوکیشن و…آنقدر گران شده است که اگر یک فیلم‌ساز کوتاه بخواهد از هزینه شخصی خود فیلمی بسازد، بسیار سخت و غیرممکن شده است. یادم می‌آید قبلا پول جمع می‌کردم و هرسال یک فیلم می‌ساختم اما الان عملی نیست.  فعال‌ترین بخش در این زمینه، انجمن سینمای جوان است که از فیلم‌سازان فیلم کوتاه حمایت می‌کند اما بودجه محدودی دارد. اگر سیستمی برای پخش این فیلم‌ها تعریف شود و بشود که فیلم‌ها وارد شبکه نمایش خانگی شوند، شاید بخشی از هزینه‌های فیلم‌سازها برگردد و فیلم بیشتری ساخنه شود.

شما به عنوان دستیار اول کارگردان و منشی صحنه با افراد حرفه‌ای و شناخته شده‌ای کار کردید. این تجربه‌ها چقدر روی کارتان تاثیر گذاشت؟
حتما تاثیرگذار است. تصمیم من این بود که تجربه‌هایی را برای خودم جمع کنم تا به فیلم سینمایی که می‌خواهم بسازم، کمک کند. کار کردن با افراد مختلف یک دنیا تجربه است.

قرار بود یک مستند هم در مورد جابه‌جایی و مهاجرت بسازید. به کجا رسید؟
فیلم‌برداری آن به اتمام رسیده و تدوین آن شروع شده است.

این روزها کار دیگری هم در دست دارید؟
مشغول نوشتن فیلم‌نامه فیلم بلندم هستم تا اگر سال آینده سرمایه‌گذار پیدا کنم، آن را بسازم.

حال و هوای آن چگونه است؟
من به فضای اجتماعی علاقه دارم و قطعا فیلم‌نامه‌ام کمدی نیست.

عکس:یاسمن ظهورطلب