هنروتجربه ترجمه رضا حسینی: «این حقیقتی انکارناپذیر‌ست، نیست» / It’s a Hard Truth Ain’t It اولین مستندی است که به طور گسترده اکران شده است و کارگردانانش مردانی هستند که هنوز در پشت میله‌های یک زندان فوق‌امنیتی به‌سر می‌برند!

اما شیوه داستان‌گویی مبتکرانه این مستند در همین ویژگی نادرش خلاصه نمی‌شود و در حالی که زندانیان با هم مصاحبه می‌کنند تا مشخص شود که چرا به چند دهه زندان محکوم شده‌اند، خاطرات‌شان در فصل‌های انیمیشنی تصویر می‌شوند که خالق آن‌ها یونی گودمن است، هنرمندی که با «والس با بشیر» شناخته می‌شود.

مدلین سکلر، تهیه‌کنندگان فیلم و زندانیان مورد اشاره، در ویدیویی از پشت صحنه این مستند که در فضای مجازی منتشر شده است، درباره ساختار و هدف فیلم سخن گفته‌اند. سکلر در این باره می‌گوید: «این مردان سعی می‌کنند از این موضوع پرده بردارند که چه‌طور سر از زندان درآوردند و به چنین محکومیت‌های سختی دچار شدند؛ و از تجربه یادگیری فیلم‌سازی استفاده می‌کنند تا بهتر به چرایی موقعیت‌شان پی ببرند.»

این مردان که در ندامتگاه پِندلِتِن در ایالت ایندیانا دوران محکومیت خود را به‌سر می‌کنند، با تعویض جای‌شان از جلوی دوربین به پشت آن، تحصیل مستندسازی را آغاز کردند تا بتوانند مستندهای خودزندگی‌نامه‌ای خود را جلوی دوربین ببرند؛ و چه جالب که نتیجه کارشان و داستان‌های هر کدام، از چنان صمیمیت و عمقی برخوردار شده – به‌خصوص وقتی با یک زندانی دیگر صحبت می‌کنند – که حتی شگفتی فیلم‌سازان حرفه‌ای را در پی داشته است.

«این حقیقتی انکارناپذیر‌ست، نیست» در همان مدت زمانی فیلم‌برداری شد که مدلین سکلر فیلم داستانی «او.جی.» با بازی جفری رایت را برای «اچ‌بی‌او» می‌ساخت؛ فیلمی که در همین لوکیشن و زندان، جلوی دوربین رفت و چند تن از زندانیانی که در ساخت مستند مشارکت داشتند، نخستین تجربه‌های بازیگری خود را در این فیلم به دست آوردند. هر دوی این پروژه‌ها درباره توان‌بخشی و مرور گذشته برای رسیدن به آینده‌ای متفاوت است.

اِستِیسی رایس در مقام تهیه‌کننده مستند در بخشی از حرف‌های خود می‌گوید: «شما در حالی آن‌ها را تماشا می‌کنید که یاد می‌گیرند چه‌طور فیلم بسازند و هم‌زمان فیلم هم می‌سازند، پس خودِ فیلم‌سازی هم به یک خط داستانی در این فیلم بدل می‌شود… امیدوارم قصد و هدف ما درک شود… آدم‌ها سزاوار روایت داستان‌های خودشان هستند.»

مستند «این حقیقتی انکارناپذیر‌ست، نیست» شنبه گذشته ۲۳ فوریه (۴ اسفند) برای اولین بار از «اچ‌بی‌او» پخش شد و نمایشش درست بعد از نخستین نمایش فیلم «او.جی.» از این شبکه بود؛ شبکه‌ای که در روزگار سلطه‌ی نتفلیکس و آمازون، به جای تولید انبوه، همیشه سراغ آثار و ایده‌های متفاوت و جاه‌طلبانه می‌رود.

  • ایندی‌وایر