هنروتجربه- کامبیز حضرتی: نشست نقد و بررسی مجموعه «فیلم‌های کوتاه روز» با حضور عوامل این آثار روز یکشنبه ۲۹ اردیبهشت در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست بهرنگ دزفولی‌زاده، مهدی بوستانی، مصطفی گندمکار از کارگردان‌های این مجموعه، محمد قانع فرد تهیه‌کننده فیلم  «تو فقط مادر من باش» به کارگردانی رقیه توکلی و مازیارفکری‌ارشاد منتقدسینما حضور داشتند.

فکری ارشاد:ویژگی فیلم کوتاه ایجاز است
مازیار فکری‌ارشاد در ابتدای این نشست نکاتی را پیرامون مجموعه فیلم‌های کوتاه روز مطرح کرد.او درباره  «آلان» ساخته مصطفی گندمکار گفت :«این فیلم به بحث سنت و تجدد که یک بحث همیشگی است پرداخته و تقابل مدرنیته با زیست‌سنتی تم اصلی فیلم است. از یک طرف با ختنه شدن یک بچه به صورت سنتی مواجه هستیم و از طرف دیگر  برای او کامپیوتر خریده می‌شود. این تضاد بین شخصیت‌های پرشمار فیلم وجود دارد و این تضاد اندیشه موتور محرکه فیلم است.»

این منتقد درباره «درس» به کارگردانی مهدی بوستانی بیان کرد:«این فیلم در بین مجموعه «فیلم‌های کوتاه روز»در ایده و اجرا از همه خلاق‌تر است. فیلم یک بازه تاریخی ده ساله را  به ایجاز بررسی می‌کند و از این بابت به فیلم کوتاه وفادار است. ویژگی اصلی فیلم کوتاه ایجاز است و فیلم «درس» از این نظر قابل توجه است.می‌‌شود این کلاس را الگوی کل ایران دانست و اتفاقاتی که بر آن گذشت را در کل کشور دید. در انتها به معلمی می‌رسیم که جانباز جنگی است و دوران بازسازی آغاز می‌شود. فیلم از عناصر آشنای جنگ استفاده کرده است؛ از مجری جنگ تا موسیقی آن دوران.»

او هم‌چنین درباره «استون» به کارگردانی بهرنگ دزفولی‌زاده عنوان کرد:«این فیلم نگاهی شبیه به فلسفه کارما دارد که هرچه انجام دهی همان را می‌گیری. فیلم اجرای خوبی دارد در یک لوکیشن سخت. ما با یک فیلم شسته رفته روبه رو هستیم که تدوین خوبی دارد و کارگردان قاب‌بندی‌های بسیار دقیق از ماجرا ارایه داده است.»

فکری‌ارشاد درباره «تو فقط مادر من باش» به کارگردانی رقیه توکلی توضیح داد: «سوژه فیلم قصه تازه‌ای نیست اما این نقطه ضعف این فیلم محسوب نمی‌شود و ما می‌توانیم پرداخت تازه‌ای از سوژه‌های تکراری داشته باشیم و موصوع و انگیزه آدم‌ها را بدانیم. کاری که در فیلم به آن خیلی پرداخته نشده است.»

گندمکار: پیش تولید خیلی طولانی داشتیم
در ادامه این نشست،مصطفی گندمکار در پاسخ به سوالی در مورد محل فیلم‌برداری «الآن» عنوان کرد: «فیلم «آلان» در آذربایجان غربی و در یکی از روستاهای اشنویه به نام صادق آباد فیلم‌برداری شده‌است که با عراق و ترکیه مرز مشترک دارد.ساختن فیلم با بودجه شخصی و در چنین مکانی سخت بود. من نمی‌خواستم فیلمی‌ از جنس فیلم‌های بهمن قبادی در مورد کردستان بسازم. به همین خاطر به دنبال جغرافیای دیگری بودم و برایم هویت آدم‌ها مهم بود. ما پیش تولید خیلی طولانی داشتیم و به دنبال پرتره‌های خاص و سینمایی ‌می‌گشتیم. وقتی به شهر اشنویه رسیدیم به تک تک روستاهایش سر زدیم.در این روستاها به هیچ عنوان اجازه نمی‌دادند که زن‌ها و دختران‌شان جلوی دوربین قرار بگیرند.»

او درباره چگونگی شکل‌گیری موضوع فیلم هم توضیح داد: «ایده اصلی، مربوط به سال ۱۳۹۵ است که تصویری از «آلان» پسربچه‌ای که در کنار دریا در ترکیه مرده بود منتشر شد و همه را متاثر کرد. پس از آن دیدن زندگی فلاکت‌بار پناهندگان از رسانه‌های دنیا و برخوردهای زننده و غیرانسانی که در اردوگاه‌ها با آن‌ها می‌شد، جوری بود که انگار از اول آفرینش آواره بوده‌اند. هدف من این بود که به مخاطبان در جهان بگویم که تمام آواره‌های حاصل از جنگ، قبلاً زندگی، آرزو و هدف برای خود و بچه‌هایشان داشتند درست مثل شهروندی در پاریس یا نیویورک زندگی می‌کند اما جنگ آن‌ها را به نقطه‌ای رسانده که باعث شده با آن‌ها این‌گونه رفتار شود.»

بوستانی: اهمیت گذر زمان و نشستن غبار
مهدی بوستانی در این نشست درباره وجه سمبلیک فیلمش بیان کرد:«این ایده را دوست داشتم که ما انسان‌ها باید از تاریخ درس بگیریم و به همین دلیل هم نام فیلم «درس» است. نشان دادن گذر تاریخ در هر لوکیشنی ‌می‌تواند اتفاق بیافتد، می‌تواند یک خانه یا حتی فروشگاه باشد. اما فکر کردم انتخاب کلاس درس، سمبلیک است. در واقع گذر زمان و نشستن غبار اهمیت داشت و این که آنجا به خرابه تبدیل ‌می‌شود، برایم از حضور عراقی‌ها در کلاس مهم‌تر بود. قرار بود فیلمی ‌در مورد خرمشهر و آزادسازی آن ساخته شود، خیلی‌ها ‌می‌خواستند فیلم با فتح خرمشهر تمام شود، اما اصرار داشتم فیلم با صحنه‌ای که دانش آموزان سر کلاس ‌می‌آیند، به پایان برسد»

او درباره موضوع فیلم اشاره داشت: «قرار بر این بود که موضوعی مرور شود که همه مخاطبان متوجه آغاز و پایانش هستند (دفاع مقدس). تفاوت «درس» در نوع روایت آن از موضوع جنگ بود و فرم فیلم باعث شکل‌گیری نگاهی متفاوت به موضوع هشت سال دفاع مقدس می‌شود. قاب ثابت در فیلم انتخاب شد تا هیچ‌گونه جهت‌گیری نداشته و نسبت به هیچ چیزی موضع نزدیک‌تر و دورتر نداشته باشد. دوربین فقط ناظر است. «درس» برای یادآوری تاریخ ساخته شده است تا هیچ‌گاه فراموش نکنیم که جنگ چه پیامدهایی داشت.»

دزفولی‌زاده:کاری جذاب و شیرین
در بخش دیگری از این نشست بهرنگ دزفولی زاده  کارگردان «استون» درباره تولید این فیلم توضیح داد: « فیلم کوتاه استون نهمین فیلم کوتاه من است که پیش تولید بلندی داشت. سعی کردیم پیش تولید خوبی داشته باشیم، کار روان بود اما در زمان تولید کار را به دوستانی سپرده بودم ولی آن‌ها نتوانستند آن چه را که می‌خواستم فراهم کنند و در روز پایانی مجبور شدیم یک روز زودتر کارمان را تمام کنیم. با این وجود هفت روز فیلم‌برداری کردیم و در این مدت استراحت چندانی نداشتیم.»

او ادامه داد: «ما باید در طول فیلم یک صبح تا بعدازظهر نشان می‌دادیم و با غروب خورشید کار پایان می‌گرفت. زمان فیلم‌برداری کار در اسفندماه بود و خورشید زود غروب می‌کرد و ما مجبور بودیم زود برگردیم. ولی این کار برای من جذاب و شیرین بود. این فیلم کاملا برایم یک چالش بود. این چالش‌ها را دوست دارم چون این تلاش‌ها و آزمون و خطاها در زندگی اهمیت دارد.»

محمد قانع فرد: موقعیت فیلم باورپذیر است
محمد قانع فرد تهیه‌کننده فیلم  «تو فقط مادر من باش» در این نشست اشاره داشت: «این فیلم به تقابل سنت و مدرنیته در شهر یزد می‌پردازد. ما حدودشش میلیون زن مطلقه در کشور داریم که یک جامعه نسبتا پرتعدادی هستند.  فیلم ما به ماجرای ازدواج یکی از این زن‌ها می‌پردازد اما کل این موقعیت باورپذیر است.»

او افزود: «شخصیت زن داستان بین رابطه جدید و ناهنجاری‌های پسر کوچکش در نوسان قرار دارد. جمع این دو کار آسان نیست اما زن سعی می‌کند رابطه جدید را حفظ کند. اما شاید می‌بایست انگیزه شخصیت پدر و سایر‌‌ کاراکترها در فیلم بیشتر روشن می‌شد.»

تجربه اکران در هنروتجربه
در بخشی از این نشست سوالی پیرامون تجربه اکران در گروه هنروتجربه مطرح شد.مصطفی گندمکار در این‌باره گفت:«قطعا یکی از بزرگ‌ترین اتفاق‌های این چندسال اخیر هنروتجربه بوده و در این بین اکران فیلم کوتاه بسیار مهم است. وجود و شناخت ظرفیت خاموش مخاطب در این فضا وجود دارد اما تبلیغات هنروتجربه کم است و بخش عظیم آن به فیلم‌ساز برمی‌گردد. مجموعه ما به دلیل عدم تبلیغ مناسب، کم‌تر دیده شد و شتابزدگی در کار صورت گرفت. اما من از این تجربه اکران در هنروتجربه راضی هستم و در شهرستان‌ها بازخورد خوب و راضی کننده‌ای داشتم. »

مهدی بوستانی ردر همین رابطه عنوان کرد: «تعریف من از مخاطب فیلم کوتاه متفاوت از سینمای گیشه است و این دسته از مخاطبان فرهیخته‌تر و جدی‌تر  هستند. این مخاطب را نباید کمی دید چون کیفیت بالایی دارند. اگر صرفا کمیت را ملاک قرار دهیم تا ده سال دیگر چیزی از سینمای ایران جز کمدی‌هایی با شوخی جنسی چیزی باقی نمی‌ماند و فاتحه خیلی از فیلم‌ها و سبک‌ فیلم‌سازان خوانده می‌شود. »

او درباره تجربه اکران در این گروه افزود: «در این بین مخاطبانی که باید فیلم‌های ما را ببینند دیدند. من انتظار بالاتری نداشتم. اگر یک‌نفر به حیات این سینما واقف باشد من برای او فیلم می‌سازم.»

بهرنگ دزفولی زاده نیز اشاره داشت: «به نظرم هنروتجربه یک تجربه و امکان برای فیلم‌ساز است تا خودش را در سالن سینما محک بزند. کاش اکران فیلم من در زمان دیگری بود تا فراغت بیشتری برای تبلیغات داشتم اما هنروتجربه یک اتفاق خوب برای فیلم‌سازان است. من در فضای هنروتجربه «پرویز»، «تابور» و «ائو» را دیدم و از این فیلم‌ها شگفت‌زده شدم.»

عکس:یاسمن ظهورطلب