هنروتجربه-سحر آزاد:رییس انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند در بررسی عملکرد گروه سینمایی هنروتجربه عنوان کرد که این گروه به روند نمایش فیلم‌هایی کمک کرده است که امیدی به نمایش آن‌ها نبود؛ او همچنین بازنگری در شیوه‌های اکران و تبلیغات فیلم‌ها را پیشنهاد کرد.

در آستانه ششمین سالگرد آغاز به کار گروه سینمایی هنروتجربه به سراغ محسن استادعلی، رییس انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند رفتیم تا فارغ از نقاط قوت و ضعفی که طی این سال‌ها درباره این گروه عنوان شده است، پیشنهادها و نظرهای او را درباره برنامه‌های هنروتجربه بپرسیم.

او درباره تاثیر راه‌اندازی هنروتجربه بر فیلم‌های مستند با توجه به این‌که پیش از این‌هم گروه‌های دیگری برای اکران فیلم‌های کوتاه، مستند یا خاص تشکیل شده بود، گفت:«سال‌ها پیش گروه‌های دیگری مانند آسمان‌باز، مخاطب خاص و…برای نمایش مستندها فعال بودند که از میان رفتند. مهم‌ترین ویژگی هنروتجربه استمرار آن، فارغ از نقاط قوت و ضعفش است. با استمرار این گروه، دستِ‌کم می‌دانیم که فیلم‌های کوتاه و مستند اکران می‌شوند اما فکر می‌کنم بعد از پنج سال باید شیوه‌های اکران و تبلیغات فیلم‌ها دگرگون‌ شوند و تحول پیدا کنند».

استادعلی درباره لزوم تغییر در شیوه‌های اکران و تبلیغات عنوان کرد:«براین باورم که نمایش‌ها به شکل تکرار‌شونده‌ای درحال انجام است و خلاقیتی که سرآغاز در فضای پویای هنروتجربه دیده می‌شد، اکنون کمی به رکود رسیده و باید تغییر و تحولی در آن صورت بگیرد».

او درباره اینکه پیشنهادی هم برای تغییر در این زمینه‌ها دارد، گفت:«من به صورت اختصاصی درباره فیلم‌های مستند صحبت می‌کنم. به‌ گمان من در آستانه شش ‌سالگی این گروه، با توجه به آمار و ارقامی که موجود است، می‌دانیم کف و سقف فروش فیلم‌های مستند چقدر بوده یا می‌توان سئانس‌ها را تفکیک کرد و به بررسی این موضوع پرداخت که کدامیک از سالن‌هایی که به نمایش فیلم‌های مستند پرداخته‌اند، بیشترین فروش را داشته‌اند. البته باید به این نکته توجه کنیم فیلم‌هایی که در هنروتجربه اکران شده‌اند اساسا نگاه تجاری و سینمای اکران نداشته‌اند. به هر روی، پس از تهیه نمودارها و جداول، می‌توانیم بفهمیم کمبودها و نقاط قوت چه بوده و کدام ساعت‌ها مرده بوده‌اند. بعد از آن می‌توان درباره چگونگی جذب مخاطب، برنامه‌ریزی کرد».

استادعلی که مستندش با عنوان «جایی برای زندگی» در سینماهای هنروتجربه اکران شده است، افزود:«فکر می‌کنم شیوه تبلیغات فیلم‌های هنروتجربه سال‌هاست به یک روش انجام شده است. ساختار بروشورها، افتتاحیه فیلم‌ها و تبلیغاتی که بعد از آن در فضای مجازی اتفاق می‌افتد، تکراری شده. نمی‌دانم چه شیوه‌هایی می‌تواند جایگزین آن‌ها شود یا چه تغییراتی می‌توان انجام داد، چون رسیدن به پاسخ، نیاز به یک اتاق فکر دارد. اگر از بالا نگاه کنیم، متوجه می‌شویم به نقطه‌ای رسیده‌ایم که به پوست‌اندازی نیاز داریم. گویا مخاطب به این شیوه عادت کرده است. درحالی که هزاران شیوه تبلیغاتی برای این فیلم‌ها وجود دارد البته سخنم به این معنا نیست که تنها به افزایش فروش فیلم‌ها بیاندیشیم که آن‌هم مهم است ولی به صورت کلی نیاز داریم نگاه کلان‌تری نسبت به موقعیت تبلیغات و اکران‌ها صورت بگیرد».

سینمای هنروتجربه به روند نمایش فیلم‌هایی کمک کرده است که اصلا و ابدا هیچ امیدی به نمایش آن‌ها نداشتیم. هیچکس نمی‌تواند این اتفاق را کتمان کند اما همان‌طور که گفتم بعد از شش سال خوب است که برآبند تجربه هنروتجربه واکاوی شود. این موضوع به کار کارشناسی نیاز دارد تا با آمارهایی که طی این سال‌ها گردآوری شده، بتوان به نتیجه‌گیری درست رسید

او سپس توجه به فصل‌های اکران را یکی از ملزومات موثر برای تبلیغ فیلم‌ها دانست:«وقتی قرار است یک مستند اکران شود مثلا در مرحله نخست، ۲۰ سانس برای نمایش آن اختصاص می‌دهند اما باید به این نکته توجه کرد که این چیدمان همخوان با فصل نمایش بازخوردهای گوناگون دارد. چون یکسری از فیلم‌ها در نیمه دوم سال پخش می‌شوند که دانشگاه‌ها باز هستند و می‌دانیم دانشجویان به فیلم‌های هنروتجربه توجه ویژه دارند، در نتیجه اکران این فیلم‌ها با آثاری که در نیمه نخست سال پخش می‌شوند، متفاوت است».

در ادامه این کارگردان در بررسی عملکرد هنروتجربه گفت:«در کلیت، سینمای هنروتجربه به روند نمایش فیلم‌هایی کمک کرده است که اصلا و ابدا هیچ امیدی به نمایش آن‌ها نداشتیم. هیچکس نمی‌تواند این اتفاق را کتمان کند اما همان‌طور که گفتم بعد از شش سال خوب است که برآبند تجربه هنروتجربه واکاوی شود. این موضوع به کار کارشناسی نیاز دارد تا با آمارهایی که طی این سال‌ها گردآوری شده، بتوان به نتیجه‌گیری درست رسید».

استادعلی در پاسخ به این پرسش که اگر در این سال‌ها هنروتجربه نبود چه اتفاقی برای فیلم‌های مستند یا هنری و تجربی می‌افتاد، توضیح داد:«اگر خانه‌ای را درنظر بگیریم، سینمای اکران در حیاط یا باغ بزرگ آن قرار دارد و هنروتجربه حیاط خلوت پشتی آن است. همین حیاط خلوت باعث شده است فکر کنیم کورسوی امیدی هست تا فیلم‌هایی که با جریان کلان سینما همراه نبوده‌اند، امکان نمایش پیدا کنند. بیش از سه دهه درباره فیلم‌های مستند، کوتاه و.. صحبت شد اما عملی نشد. ضمن اینکه بعد از ورود جریان دیجیتال به سینما، ما با یک تغییر رویکرد در‌ سینما مواجه شدیم. با ورود نسل‌های جدید، فیلم‌هایی تولید شد که سال‌های سال پشت اکران ماند و هیچ امیدی هم برای اکرانشان نبود. به همین دلیل همان سالی که هنروتجربه افتتاح شد، قدم بزرگی برای این گروه برداشته شد».

او با بیان اینکه برای استمرار گروه هنروتجربه باید تحولات را بپذیریم، به صحبت‌هایش این‌گونه پایان داد:«فراموش نکنیم همین حداقل‌هایی که به آن اشاره شد، زمانی برای خیلی‌ها حداکثر تلقی می‌شد اما اکنون به نقطه ثباتی رسیده‌ایم که می‌توانیم باعث ترقی جایگاه هنروتجربه بشویم. طبیعتا باید در شیوه‌های اکران و تبلیغات، سالن‌های نمایش و مسائلی از این دست بازنگری شود».