هنروتجربه-سحر آزاد:سعید پوراسماعیلی، رئیس هیات مدیره انجمن فیلم کوتاه ایران «ایسفا» عنوان کرد که استمرار هنروتجربه و اکران آثارش در سئانس‌های مختلف، این احساس را به‌وجود می‌آورد که در صورت نبود این گروه، فیلم‌هایی که در آن اکران می‌شوند، در سینمای بدنه چه سرنوشتی پیدا می‌کردند؟ به گفته او همه این‌ها نشان می‌دهد که ایده اولیه هنروتجربه چقدر درست شکل گرفته و اکران‌هایش باعث شده است، سلیقه و مخاطب خاصی ایجاد شود. به بهانه ورود گروه هنروتجربه به ششمین سال فعالیت، درباره عملکرد این گروه به ویژه در حوزه اکران فیلم‌های کوتاه با او گفت‌وگو کرده‌ایم.

گذشته از ضعف‌ها و قوت‌هایی که طی این سال‌ها درباره هنروتجربه گفته شده است، و با توجه به اینکه پیش از این‌هم گروه‌هایی برای این مهم شکل گرفته بودند اما این گروه تاکنون‌ توانسته است پنج سال را پشت سر بگذراند، فکر می‌کنید فعالیت این گروه چه تاثیری داشته و آیا در فضای رونق تولید و اکران فیلم‌های کوتاه، مستند و…موثر بوده‌ است؟
زمانی که قرار بود هنروتجربه شکل بگیرد، نظر تعدادی این بود که یکسری از فیلم‌ها باید در شرایط متفاوتی اکران شوند و البته راه‌اندازی این گروه، مخالفان و موافقانی هم داشت اما امروزه که هنروتجربه حتی در ساعت‌های شب نیز فیلم اکران می‌کند، آدم احساس می‌کند پیش از این، فیلم‌ها کجا نمایش داده می‌شدند و در میان فیلم‌هایی که در سینمای بدنه اکران می‌شوند، این آثار درچه شرایطی قرار می‌گرفتند؟ همین نشان‌دهنده این است که ایده اولیه این گروه چقدر درست شکل گرفته و اکران‌هایش باعث شده است، سلیقه و مخاطب خاصی ایجاد شود تا گروهی از تولیدات فیلم‌سازان در یک گروه و دسته‌بندی متفاوت به نمایش دربیاید. حتی در برخی از سالن‌های هنروتجربه، ضریب اشغال در مقایسه با فیلم‌های اکران بالاتر است و خود فیلم‌سازان فیلم کوتاه در هنروتجربه، کمپین‌هایی را شکل می‌دهند تا برای آثارشان تبلیغ کنند که این کار خیلی جاافتاده است و کارگردان‌های جوان دوست دارند در این کمپین‌ها حضور داشته باشند. ضمن اینکه شاهد گلایه برخی فیلم‌سازان هستم که چرا هنروتجربه فیلم‌شان را نمایش نمی‌دهد؟ آنه‌ا پروانه ویدئویی گرفته‌اند و امیدوار بوده‌اند اثرشان در هنروتجربه نمایش داده شود. حتی یکی از جوان‌ها فیلمش را برایم آورده بود تا کمک کنم در هنروتجربه نمایش داده شود، من هم گفتم کاری نمی‌توانم انجام دهم چراکه آنها یک شورای انتخاب دارند. او می‌گفت که با بودجه خیلی کمی فیلم را ساخته و امیدوار بوده است آن را در هنروتجربه نمایش دهد اما این‌طور نشده. می‌خواهم بگویم گلایه برخی از کارگردان‌ها که دوست دارند فیلم‌شان در هنروتجربه نمایش داده شوند، دلیل دیگری است بر اینکه هنروتجربه به‌درستی شکل گرفته و به درستی باید عمل کند تا رضایت گروه بیشتری از فیلم سازان و مخاطبین را جلب کند. البته فکر می‌کنم اتفاق بهتر برای هنروتجربه این است که شرایطی به‌وجود بیاید تا همه فیلم‌هایی که تهیه‌کننده‌ها و فیلم‌سازان مایل هستند در این گروه نمایش داده شود، اجازه نمایش بگیرند. نمی‌دانم چه تمهیدی می‌توان بکار بست مثلا تعداد سالن‌ها یا جدول زمان‌بندی طوری باشد که مجبور نباشیم فیلمی را برای هنروتجربه انتخاب کنیم، بلکه هر فیلم‌سازی مشروط براینکه قواعد جاری بر اکران را رعایت کند اجازه نمایش داشته باشد. فکر می‌کنم حق هر فیلم‌سازی است که وقتی فیلمش را می‌سازد، اگر اثرش در سینمای بدنه برای نمایش انتخاب نمی‌شود، جایش در هنروتجربه باشد. ای کاش هنروتجربه انتخاب نکند بلکه فقط زمان‌بندی کند تا هر کس فیلمی را تولید کرده است، اجازه داشته باشد، آن را در هنروتجربه نمایش دهد. چرا در هنروتجربه باز هم فیلم‌ها باید انتخاب شوند؟ اگر فیلم‌ها انتخاب نشود، کسی که می‌خواهد یک تجربه سینمایی انجام دهد، می‌داند جایی برای نمایش فیلمش وجود دارد.

الان اختصاصا پاتوقی برای فیلم کوتاه تجربی نداریم، بلکه هرچه هست فیلم کوتاه داستانی است. حتی اگر فیلم‌های ایرانی تجربی کمی داشته باشیم، آثار خارجی زیادی هست که می‌توان آن‌ها را نشان داد. فیلم‌های تجربی در قالب فرم، روایت و زبان سینما، می‌توانند به فیلم‌های کوتاه و سینمای بلند پیشنهاد دهند

اگر هنروتجربه طی این سال‌ها نبود، برای فیلم‌های کوتاه، مستند یا آثاری از این دست چه اتفاقی می‌افتاد؟
معمولا از ابتدا یکی از امکان‌های دیده شدن فیلم‌های کوتاه، مستند و انیمیشن جشنواره‌هاست و یا جایی مانند تلویزیون. همیشه فیلم‌سازها با چنین شرایطی فیلم‌های‌شان را تولید کرده‌اند یعنی انتظار نداشته‌اند وارد چرخه فروش، عرضه و نمایش شوند و به فکر بازگشت سرمایه نبوده‌اند اما انتظار دیده‌شدن دارند. خیلی از دلخوری جوان‌ها این است که فیلم‌شان در یک جشنواره پذیرفته نمی‌شود. آن‌ها نمی‌گویند چرا جایزه نگرفته‌اند بلکه ناراحت هستند که امکان دیده‌شدن اثرشان از بین رفته است. بنظرم الان فیلم کوتاه، مخاطبان خود را دارد و امیدوارم هنروتجربه به‌غیر از بسته‌های فیلم کوتاه فعلی، فضای بیشتری برای نمایش فیلم کوتاه را فراهم کند. ضمن اینکه سینمای جوان در شهرستان‌ها نیز برای اینکه بسته‌های فیلم کوتاه دیده شوند، خیلی کمک کرده است.

بسته فیلم‌های کوتاه توانسته است روی مردم یا کسانی که مخاطب هنروتجربه نبوده‌اند، موثر باشد؟
قطعا همینطور است. هر نمایش مداومی از فیلم کوتاه می‌تواند اثرگذاری خودش را داشته باشد. یادم است قبلا سینما فلسطین یک سانس فیلم کوتاه داشت و پاتوق علاقه‌مندان شده بود. بعد از آن سینما سپیده این کار را ادامه داد و بعد هم سینما آزادی به این جمع پیوست اما مداوم نبودن این برنامه‌ها باعث می‌شود، تماشاگران همواره مخاطبان خاص باشند اما وقتی یک سیستم نمایش، به صورت مستمر حضور داشته باشد، گروه بیشتری را به جز علاقه‌مندان یا مخاطبان خاص جذب می‌کند. فیلم کوتاه الزاما نباید در سالن سینما نمایش داده شود. فیلم کوتاه می‌تواند درهر کتابخانه یا سالن اجتماعات، دانشگاه یا فرهنگسرایی نمایش داده شود تا تماشای فیلم کوتاه بتواند مثل یک پاتوق مردم را دور هم جمع کند. فیلم سینمایی برای اکران قواعدی دارد و آدم‌ها می‌دانند با شرایطی قرار است فیلم سینمایی ببینند اما فیلم کوتاه می‌تواند در هر محله‌ای نمایش داده شود. الان تعدادی از کافی‌شاپ‌ها امکان نمایش فیلم کوتاه را ایجاد کرده‌اند که اتفاق خوبی است. فیلم کوتاه، پاتوق و محفل بیشتری می‌خواهد.

چندی قبل میان هیات مدیره انجمن فیلم کوتاه با مدیران هنروتجربه جلسه‌ای برگزار شد. فکر می‌کنید چه همکاری‌هایی می‌تواند میان دو نهاد شکل بگیرد یا بیشتر شود؟
در جلسه‌ای که برگزار شد در مورد یک تفاهم‌نامه گفت‌وگو شد. اگر آن تفاهم‌نامه شگل بگیرد و همکاری صنف ما و هنروتجربه بتواند در قالب چند ایده‌ای که مطرح شد، انجام شود، زمینه‌های همکای بیشتری صورت می‌گیرد. یکی از بهانه‌های این جلسه همین بود که انجمن فیلم کوتاه بتواند فیلم‌های بیشتری را به هنروتجربه برای نمایش پیشنهاد کند. همچنین بسته‌ فیلم‌های کوتاه تجربی را پیشنهاد دادیم که در کنار بسته فیلم‌های داستانی و قصه‌گو نمایش داده شوند تا این شکل از فیلم‌ها که تاکنون در هنروتجربه با وجود عنوان تجربی مهجور بوده است، حمایت شوند. الان اختصاصا پاتوقی برای فیلم کوتاه تجربی نداریم، بلکه هرچه هست فیلم کوتاه داستانی است. حتی اگر فیلم‌های ایرانی تجربی کمی داشته باشیم، آثار خارجی زیادی هست که می‌توان آن‌ها را نشان داد. فیلم‌های تجربی در قالب فرم، روایت و زبان سینما، می‌توانند به فیلم‌های کوتاه و سینمای بلند پیشنهاد دهند و حیف است که پاتوق مشخصی برای نمایش فیلم‌های تجربی نداریم. در این جلسه یکی از پیشنهادهای‌مان این بود که انجمن فیلم کوتاه، بسته‌ فیلم‌های کوتاه تجربی را تهیه کند تا در اختیار هنروتجربه قرار دهد تا امکان نمایش این فیلم‌ها نیز فراهم شود. کارگردان‌های فیلم کوتاه مشتاق نمایش فیلم‌های‌شان هستند و چه جایی بهتر از هنروتجربه. اینکه چقدر هنروتجربه بتواند امکان بیشتری برای نمایش فیلم‌های کوتاه فراهم کند، زمینه‌ای را ایجاد می‌کند که بتوان شکل‌های مختلف دیگری را ایجاد کرد. مثلا درباره شب‌های فیلم کوتاه در آن جلسه صحبت کردیم. انجمن فیلم کوتاه می‌خواهد به صورت ماهیانه شب‌های فیلم کوتاه برگزار کند. ارتباط هنروتجربه و انجمن فیلم کوتاه می‌تواند در قالب شب‌های فیلم کوتاه، برنامه خاص‌تری برای این آثار در هنروتجربه ایجاد کند.