هنروتجربه-سعیدحضرتی: نشست نقدوبررسی فیلم سینمایی «مهین» به کارگردانی محمدحسین حیدری روز چهارشنبه ۲۴ مهرماه در خانه هنرمندان برگزار شد. در این نشست علاوه بر محمدحسین حیدری؛ اعظم عرفانی بازیگر این فیلم حضور داشت. سحرعصرآزاد نیز مجری ومنتقد این نشست بود.

سحرعصرآزاد در ابتدای این نشست درباره این مستند اشاره داشت: «این فیلم مستندی درگیرکننده است که فرم و ساختار آن بسیار تاثیرگذار است و می‌تواند محملی برای بیان موضوع و مضمون فیلم باشد. شخصیت مهین در این فیلم شخصیتی منحصربه فرد و عجیب است که ابعاد مختلف آن در این فیلم نمایانده شده و با تماشای فیلم به لایه‌های مختلف شخصیت او پی می‌بریم».

این منتقد درباره روند قتل‌های مهین قدیری قاتل سریالی عنوان کرد: «در فیلم، قتل‌های مختلف مهین نشان داده می‌شود اما کارگردان توانسته در طول این مستند روند عادی شدن قتل‌ها را با جزئیات نشان بدهد. درواقع با زنی مواجه هستیم که از یک انسان معمولی به یک قاتل سریالی بدل می‌شود. این فیلم به نوعی آسیب‌شناسی حضور زنان در جامعه است که می‌تواند مبنای مطالعات جامعه‌شناسان و مردم شناسان قرار بگیرد. فیلم ساختار جذابی دارد که کارگردان در نقش پژوهش‌گر نیز به موضوع پرداخت خاصی داشته است».

او مهین را شخصیتی مقتدر و جاه‌طلب دانست و توضیح داد: «در جایی از این مستند گفته می‌شود که مهین دوست داشته که مرد بود و اسمش هادی باشد. این تمایل درونی نشان‌دهنده قدرت و جاه‌طلبی شخصیت اوست که در این فیلم به خوبی تصویر شده و کارگردان به آن پرداخته است. از نیمه دوم این فیلم از تصاویر آرشیوی مهین قدیری استفاده می‌شود که نشان‌دهنده تفکر کارگردان در ساخت این مستند است. موسیقی این مستند نیز سعی کرده حس و حال صحنه را تشدید کند اما در بعضی از این صحنه‌ها واقعا نیازی به بالا بردن ریتم و هیجان نداشته است».

حیدری: همه می‌توانیم مهین باشیم
در ادامه این نشست نوبت به محمدحسین حیدری رسید. او درباره دلیل ساخت این مستند اشاره داشت: «من در سال ۹۴ طرحی به تهیه‌کننده ارائه دادم که درباره پرونده پنج قاتل مختلف بود که در این بین تنها یکی از این قاتل‌ها زن بود و همین هم بهانه‌ای شد برای ساخت این مستند».

او درباره شرایط تولید و ساخت این مستند عنوان کرد: «زمانی که مستند «مهین» که درباره زنی قاتل به اسم مهین قدیری است را کلید زدم در قزوین دانشجو بودم و این قضیه را پیگیری می‌کردم. مهین قدیری اولین و تنها قاتل سریالی زن در ایران است و همین موضوع باعث جذابیت و خاص بودن پرونده او می‌شد».

او ادامه داد:«مهین به تنهایی دست به قتل افراد مختلف می‌زده است و همین که او به عنوان یک زن تنها به قتل افراد اقدام می‌کرده است کار تولید این مستند را سخت کرد. اجرای این فضا در یک فیلم مستند برای من آسان نبوده است چرا که قبولاندن و باورپذیر کردن آن صحنه‌ها برای مخاطب کار چندان راحتی نیست».

این مستندساز درباره دلایل ظهور و بروز قاتلان زن در جامعه اشاره داشت: «در سال ۸۸ ماجرای مهین در قزوین اتفاقی هولناک و شناخته شده‌ای بود که تقریبا تمام مردم شهر را درگیر کرده بود و همه درباره این موضوع اظهار نظر می‌کردند. او در سال ۸۸ به دلیل آن‌که شوهر معتاد و دو فرزند داشت که یکی از آن‌ها معلول بود، دست به قتل افراد مختلف و دزدیدن طلای زنان زد. در آن هنگام به دلیل اتفاقات اجتماعی و سیاسی این موضوع در جامعه مورد توجه قرار نگرفت. من سعی کردم با این مستند به ابعاد مختلف اجتماعی آن ماجرا اشاره کنم».

او افزود: «به اعتقاد من افزایش حضور زنان در جامعه باعث شده است که شاهد ماجراهای مختلف درباره زنان باشم و حضور پررنگ‌تر زنان را در سمت‌های مختلف ببینم و همین مسئله یکی از دلایلی بود که شاهد اتفاقاتی نظیر ماجرای مهین در جامعه هستیم. ما خودمان را مقید کردیم که مهین را خاکستری نشان دهیم تا دوگانگی کاراکتر او قابل دیدن باشد. او یک آدم معمولی است که فرق چندانی با ما ندارد و کاراکتر او لایه‌های مختلفی مانند همه ما دارد».

او درباره مشکلات تولید این مستند بیان کرد: «دست پیدا کردن به پرونده‌های قضائی کاری بسیار سخت و زمان‌بر است و مستندسازان عموما وقت زیادی را صرف تحقیق درباره یک پروژه نمی‌کنند. من از سال ۹۴ تا امروز درگیر تحقیق و ساخت این مستند بوده‌ام و زمان زیادی صرف آن کردم.یکی از دلایل عدم دسترسی من به پرونده‌های قضائی این بود که در این پرونده‌ها پای افراد مختلف به ماجرا باز و داستان زندگی آن‌ها نیز افشا می‌شد. یکی از دلایلی که پرونده‌های قضائی با سختی زیادی در اختیارم قرار گرفت همین مسئله بود».

حیدری افزود: «تهیه کننده کار تا به امروز حدود ۳۰۰ مستند تولید کرده و با این حوزه آشنایی کافی دارد. من سالیان متمادی به عنوان تدوین‌گر در سینما فعالیت داشته و دغدغه مسائل اجتماعی را داشتم. به نظرم جای پرداختن به این سوژه در سینمای مستند خالی بود و کمبود این ژانر در سینمای مستند ما احساس می‌شود. من به این حوزه علاقه دارم و مستند بعدی خودم را هم در همین حال وهوا می‌سازم و ساختن فیلم درباره قتل و قاتلان را ادامه می‌دهم».

این تدوین‌گر و کارگردان در ادامه اشاره داشت: «زمانی که دست به تولید این کار زدیم نمی‌دانستیم که اجازه نمایش پیدا می‌کنیم یا نه. می‌‍‌‌‌‌‌‌‌‌خواستیم در این حوزه کاری انجام بدهیم. همان‌طور که در ابتدای کار نمی‌دانستیم آیا به تصاویر آرشیوی دستگاه قضائی دست پیدا می‌کنیم یا نه. خوشبختانه هم این تصاویر در اختیار ما قرار گرفت و هم فیلم در گروه هنروتجربه اکران شد. با این وجود اعتماد کردن دستگاه قضا به ما سخت بود و با هر سوالی که می‌پرسیدیم یا هر درخواستی که داشتیم آنها متوجه نیت و قصد ما می‌شدند».

او در پاسخ به این سوال که آیا از فیلم‌های سینمای جهان که به موضوع قتل می‌پردازند تاثیر گرفته‌اید یا نه؟ جواب داد: «نمونه‌هایی در گونه قاتل‌های سریالی در دنیا ساخته شده است که من آن‌ها را دیده و دنبال کرده‌ام. سعی نکردم به طور مستقیم از فیلم خاصی استفاده کنم و فیلم را به سمت آن ببرم و هرگونه تاثیرپذیری آن ناخودآگاه است.»

اعظم عرفانی: دوگانگی شخصیت مهین برایم چالش برانگیز بود
در ادامه این نشست اعظم عرفانی بازیگر نقش مهین در صحنه‌های بازسازی شده این مستند عنوان کرد: «این بار ششمی بود که این مستند را دیدم و هر بار وقتی به آخر فیلم می‌رسم درگیر شده و حال بدی پیدا می‌کنم. من سال‌ها بازیگر تئاتر بودم و وقتی این فیلم به من پیشنهاد از نزدیک با این کاراکتر آشنا بودم. چون این اتفاقات را دنبال کرده و اصالتا قزوینی بودم».

او اضافه کرد: «به نظر من اجرای این نقش‌ها برای بازیگر شانس بزرگی است چون این کاراکتر نه سیاه است ونه سفید و مابین این دوقطب است. چون او از یک‌طرف مادر و از طرف دیگر قاتل بود خیلی چالش داشت. با این که حدود ۱۷ سال است که در آثار مختلف تئاتری و تله فیلم کار کرده بودم این کاراکتر برایم بسیار چالش برانگیز بود و حس عجیبی داشت. بازسازی قتل‌ها در ابتدای کار خیلی تحت‌تاثیر قرارم دادم اما به مروز این روند برای من عادی شد. آن‌هم در شرایطی که کارگردان در لحظه سناریو را به من می‌داد و من بدون پیش فرض جلو دوربین می‌رفتم. خوشبختانه منتقدان به بازی‌ام نگاه مثبتی داشتند».

برچسب‌ها: