هنروتجربه – سحرآزاد:تنه درخت‌ها و عکس‌های برفی، جای خود را به منظره گندمزارها و درختان سرسبز داده‌اند، باز هم نشانه‌ای از طبیعت را می‌توان در هر تابلویی پیدا کرد حتی اگر تصویری از یک پنجره یا گارد ریل کنار جاده باشد، اینجا نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی در گالری گلستان است.

عصر روز جمعه، ۱۷ آبان هم‌چون بسیاری دیگر از عصرهای جمعه، گالری‌های تهران محل رفت و آمد مهمان‌های یک نمایشگاه هستند؛ گالری گلستان نیز از این قائده مستثنی نیست و همانطور که انتظار می‌رفت، مدام پر و خالی می‌شود. عده‌ای که نمایشگاه را دیده‌اند، به پیاده روهای اطراف گالری می‌روند و صحبت‌هایشان را همانجا ادامه دهند تا جا برای تازه‌واردان باز شود. نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی، فیلم‌ساز، عکاس و نقاش فقید ایران در اینجا به نمایش درآمده است؛ نمایشگاهی که هیچکدام از آثارش برای فروش نیست و برای اولین‌بار است این تعداد از نقاشی‌های کیارستمی به روی دیوار رفته است.

لیلی گلستان، مدیر گالری گلستان در نشست خبری که به مناسبت همین نمایشگاه در روز ۱۲ آبان برگزار شد، درباره دلیل برگزاری این نمایشگاه گفت:«آقای کیارستمی از دوستان قدیمی و خوب من بودند و همیشه به من افتخار می‌دادند و نمایشگاه عکس‌هایشان را در گالری گلستان به نمایش می‌گذاشتند. در آن سال‌ها همیشه به ایشان می‌گفتم حیف است که نمایشگاه نقاشی نمی‌گذاری و او همیشه جواب می‌داد که باید وقت بگذارم و کارهای جدید را هم اضافه کنم که متاسفانه این اتفاق نیفتاد».

گلستان بعد از درگذشت کیارستمی پیشنهاد برگزاری نمایشگاه را با فرزندان او مطرح کرد و بعد از آن کار جمع آوری آثار آغاز شد. حدود ۱۲ اثر در خانه کیارستمی وجود داشت و بقیه کارها هم از صاحبان آنها به امانت گرفته شد تا برای این نمایشگاه دو هفته‌ای به روی دیوار برود. بیشتر این نقاشی‌ها با تکنیگ مدادرنگی کار شده‌اند بغیر از یک تابلو که آبرنگ است. سه عکس از سه نقاشی هم نمایش گذاشته شده است که چون در خارج از کشور نگهداری می‌شدند، امکان ارسال آنها نبوده است. یکی از این آثار متعلق به طوفان گرکانی است که در سوئیس نگهداری می‌شود، دیگری متعلق به نسرین کیارستمی است که در آمریکا نگهداری می‌شود و تابلوی بعدی هم متعلق به پوران طاهباز در لندن است.

نه تنها در کنار این سه تابلو، برچسبی قرار دارد که مالک آن را نشان می‌دهد، در کنار همه تابلوها که بیش از ۳۰ نقاشی هستند، نام صاحبان اثر که در میان آنها نام‌ چهره‌های آشنای سینما، ادبیات و هنرهای تجسمی هم هستند، وجود دارد همچون مانی حقیقی، نیکی کریمی، مهوش شیخ الاسلامی، زهرا امان‌پور، اعظم و هوشنگ کوهبر، نیلوفر لاری‌پور، مهناز انصاریان، فرح کلانتری، هوشیار خیام، خاطره خدایی، عباس کوهزاد، تانیا پاکزاد، پری‌پوش گنجی و کتایون ده‌چمنی که پری‌یوش گنجی خود از نقاشان شناخته شده است و کتایون ده‌چمنی هم تا چند سال قبل گالری ۶ را داشت که به صورت تخصصی در زمینه عکس فعالیت می‌کرد و البته در میان آنها خود لیلی گلستان.

در کنار این نمایشگاه، کتابی از همین نقاشی‌ها هم از سوی نشر نظر منتشر شده است. عنوان این کتاب «مداد عباس» نام دارد که به پیشنهاد بهمن کیارستمی، یکی از فرزندان عباس کیارستمی از کتاب «مداد قرمز» منتشر شده از سوی کانون پرورش الهام گرفته شده و در ورودی نمایشگاه به فروش گذاشته شده است.

روی دیوار کناری این میز هم نوشته‌ای از لیلی گلستان نصب شده است:«از تمامی صاحبان آثار برای همراهی و همدلی‌شان تشکر می‌کنم. ممنون از احمد و بهمن که مشوق من بودند. کاری را که برای یک دوست نازنین باید می‌کردم، کردم، راضی به رضای او».

در امتداد این نوشته هم تابلوها به ردیف نصب شده‌اند. از آنجاکه فضای گالری گلستان در مقایسه با دیگر گالری‌ها محدود است، معمولا وقتی تعداد آثار زیاد باشد، تابلوها تمام دیوارها را از بالا تا پایین می‌پوساند اما اینبار تابلوها با فاصله‌ای مناسب برای تماشا قرار دارند.

وجه مشترک نقاشی‌ها با دیگر اثار کیارستمی همچنان طبیعت است اما بغیر از درهای کیارسمی که فضایی رنگی دارند، بسیاری از عکس‌های او به خصوص عکس‌های برف‌هایش فضایی سیاه و سفید دارند و حتی در تنه درخت‌هایش نیز این موضوع همچنان هست بااینحال در نقاشی‌های کیارستمی دنیایی از رنگ‌ها را می‌بنییم:نماهایی از گندمزارها، درختان سرسبز یا حتی سیب‌هایی که با رنگ‌های مختلف کشیده است. البته در اینجا هم یکی دو تابلو هستند که باز هم فضای برفی آنها، عکس‌های او را تداعی می‌کند و به گفته محود بهمن‌پور، مدیر نشر نظر در نشست خبری این نمایشگاه، روش کار کیارستمی اینگونه بود که ابتدا عکاسی و بعد از روی عکس‌ها نقاشی می‌کرد.

تاریخ نقاشی‌ها نیز تاکیدی از صحبت کیارستمی است که منتظر بود آثار جدیدتری به مجموعه اضافه کند. بسیاری از آثار به سال‌های ۵۹ و دهه ۶۰ برمی‌گردد. اگر تعدادی از آنها نیز در میان افرادی بغیر از اعضای خانواده اش نگهداری می‌شود، بنا به دلایلی بوده است که یکی از آنها به گفته لیلی کلستان این بود که اوایل انقلاب به خاطر امرار معاش نقاشی می‌کرد.

در میان بازدیدکنندگان می‌توان به امیر اثباتی طراح صحنه و دکور، هوشنگ گلمکانی منقد سینما، محمدعلی نجفی معمار، فیلم‌نامه‌نویس و کارگردان اشاره کرد.

نجفی درباره شباهت نقاشی‌های کیارستمی با عکس‌ها و فیلم‌هایش به سایت هنروتجربه گفت:« فضای نقاشی‌ها خیلی شبیه فیلم‌هایش است و این موضوع کاملا  مشخص است».

کارگردان سریال «سربداران» سپس درباره آثاری که او را تحت تاثیر قرار داده است، عنوان کرد:«چقدر جالب است که نقاشی‌هایی که فضای فیلم‌های کیارستمی را تداعی می‌کنند، متعلق به خانواده کیارستمی هستند. این موضوع برایم خیلی خاص بود، از این نظر که هنرمندی در آن حد و اندازه، چقدر با خانواده ارتباط نزدیکی از نظر حسی داشته است. بهرحال اثر هنری تجلی حس، خلاقیت و تصویر ذهنی فرد است و وقتی احساس می‌کنم تخیل یک فرد چقدر به خانواده وابسته است، برایم بسیار انرژی زاست».

او در ادامه به دیگر جزئیات نقاشی‌های کیارستمی اشاره کرد:«بنظرم اگر بخواهیم تکنیک را در نظر بگیریم، در نقاشی‌هایش هم می‌توان این موضوع را دید به خصوص وقتی اثر نوک یا پرز مداد را در بسیاری از نقاشی‌ها حس می‌کنید و این مسئله تاثیرگذاری بیشتری هنگام تماشای آثار دارد».

او در ادامه از تاثیری که یکی از نقاشی‌های این نمایشگاه رویش گذاشته است، صحبت کرد. این نقاشی که صاحب آن مانی حقیقی است، تصویری از یک میز با فنحانی چای است که در مقابل آن پنجره‌ای قرار دارد. نجفی درباره حسی که از دیدن این نقاشی گرفته است، عنوان کرد:«این نقاشی تاثیر خیلی زیادی رویم گذاشت و بسیار با آن ارتباط گرفتم. من معمار هم هستم و این تصویر بده بستان خوبی برایم ایجاد کرد».

نجفی همچنین به دو نقاشی که اصل آنها در آمریکا و سوئیس نگهداری می‌شود، اشاره کرد:«این دو نقاشی به لحاظ اندازه و تکنیک، بسیار خوب بودند و توانستم با آنها ارتباط برقرار کنم».

او سپس صحبت‌هایش را با ازشمند خواندن چنین برنامه‌هایی به پایان برد:«تا حدی هم که آقای کیارستمی را می‌شناختم، وقتی نقاشی‌هایش را دیدم بیشتر توانستم با آثار ارتباط برقرار کنم. خوشحالم این فضا بوجود آمد و این نمایشگاه برگزار شد. همین رفت و آمدها و دیدن کارها بسیار ارزشمند است. حضور در چنین فضایی ارزشمند است».

نمایشگاه نقاشی‌های عباس کیارستمی تا ۲۹ آبان در گالری گلستان واقع در خیابان دروس، خیابان کماسایی درحال برگزاری است.