هنروتجربه-سعید حضرتی: «مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی» سال ۱۳۶۱ اولین دوره خودش را در محل باغ فردوس برگزار کرد. خسرو سینایی، احمدضابطی جهرمی، بهرام بیضایی، داریوش آشوری، کامرن شیردل، بزرگمهر رفیعا، ناصر تقوایی، سیف‌الله داد و… از اساتید  این مدرسه بودند که تاثیر زیادی بر شکل‌گیری نسل جدید سینماگران کشور داشتند و پایه‌گذار سینمای بعد از انقلاب شدند. این مرکز حدود بیست سال به فعالیت خود ادامه داد. علی لقمانی  از فارغ‌التحصیلان اولیه مدرسه باغ فردوس است که بیش از سه دهه به عنوان مدیر فیلم‌برداری با کارگردانان سرشناسی چون خسرو سینایی، اصغر فرهادی و داریوش مهرجویی همکاری کرده است. قرار است «سکوت صدا» ساخته علی لقمانی درکنار منتخبی از آثار دهه ۶۰ هنرجویان مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی در باشگاه هنروتجربه به نمایش دربیاید. به این بهانه در سایت هنروتجربه با لقمانی به گفت‌و گو در سایت هنروتجربه پرداختیم. 

 

«مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی» مهم‌ترین مدرسه آموزش فیلم‌سازی از دهه ۶۰ و پس از آن است. بعد از گذشت سال‌ها نگاه شما به این مدرسه فیلم‌سازی چیست؟ این مدرسه چه ویژگی‌هایی داشته است؟

مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی که بعدها معروف شد به مدرسه باغ فردوس اولین مدرسه سینمایی است که حین انقلاب فرهنگی و در دورانی که دانشگاه‌ها تعطیل بودند، فعالیتش را شروع کرد. منظور از احداث  مدرسه این بود که افراد کارآمد در حوزه فیلم‌سازی از طریق برگزاری آزمون و گزینش و مصاحبه بر اساس استعداد و علاقه‌مندی انتخاب شوند. این مدرسه شرایط خیلی خوبی داشت وتمرکز مدیران و اساتید و دانشجویان روی این موضوع بود که نسلی از علاقه‌مندان سینما را به بهترین شکل ممکن تربیت کنند.

شما چه دوره‌ای وارد مدرسه فیلم‌سازی باغ فردوس شدید؟

یکی از شرایط پذیرفته شدن در مدرسه باغ فردوس این بود که سربازی را گذرانده باشیم و من هم وقتی خدمت سربازی‌ام پایان رسید در کنکور شرکت کردم و مهرماه سال ۶۳ وارد این مدرسه شدم.

هم‌دوره‌های شما در آن وقت چه کسانی بودند؟

فریدون شیردل، امیرحسین واسعی، رهبر قنبری و دوستان سینمایی دیگر از هم‌دوره‌ای‌های من بودند. البته ما دوره سوم بودیم و تعدادمان اندک بود و با دوره‌های اول و دوم خیلی مانوس بودیم. شرط مدرسه این بود که هر دوره تعداد کمی را می‌پذیرفتند و به همین خاطر با تمام دوستان آشنا و نزدیک بودیم.

با توجه به اینکه شما سینما را در دانشگاه هم تحصیل کرده‌اید، چه وجه اشتراک و تفاوتی بین دانشگاه و مدرسه باغ فردوس تجربه کردید؟

در حقیقت مدرسه باغ فردوس از همان ابتدا اعلام کرده بود که قرار نیست به دانشجویانی که دوره خود را گذرانده‌اند مدرکی بدهد. در نتیجه فقط آن‌هایی وارد آنجا شدند که عاشق فیلم‌سازی بودند و دنبال مدرک‌گرایی نبودند. همه اساتید مدرسه باغ فردوس از برترین‌ها بودند و حجم درس‌های ارائه شده  کمتر از دانشگاه نبود. مدرسه باغ فردوس هم بنیه علمی و هم عملی من را تقویت کرد. در دانشگاه فقط فرصت مطالعاتی بیشتری داشتم و چیز بیشتری به من اضافه نشد.

مستند «سکوت صدا» در چه شرایطی و با همکاری چه کسانی ساخته شد؟

ما در پایان ترم سوم برای ارزیابی اساتید باید فیلمی تولید می‌کردیم و در حقیقت این مستندها پروژه پایان ترم بچه‌ها است. «سکوت صدا» از ارتباط بین آلودگی صدا و تاثیرات آن بر فضا می‌گوید و هیچ‌گونه نریشنی ندارد و ترکیبی است از تصویر و نوعی صدا که با همراهی امیرحسین قاسمی به عنوان صدابردار و صداگذار ساخته و تدوین شد. نمی‌دانم در حال حاضر این فیلم چه شرایطی دارد و چه نسخه‌ای از آن در باشگاه هنروتجربه نمایش داده می‌شود. حدس من این است که از کپی فیلم که در دسترس بوده استفاده شده و کاش می‌شد نگاتیوهای آن اسکن شود.

با توجه به اینکه مستند «سکوت صدا» همراه پنج مستند دیگر از آثار دهه ۶۰ هنرجویان «مرکز اسلامی آموزش فیلم‌سازی» بعد از گذشت سال‌ها در گروه هنروتجربه به نمایش درمی‌آید چه احساسی دارید؟ نمایش این آثر پس از این همه سال چه حس و تجربه‌ای برای شماست؟

این مستند در کنار مستندهای دیگری که قرار است به نمایش دربیاید با نگاتیو و در قطع ۱۶ میلیمتری فیلم‌برداری شده است. تهیه‌کردن کپی از چنین پروژه‌ای کار ساده‌ای نیست و کاری زمان‌بر و پرهزینه است. خیلی خوشحالم که این فیلم بعد از گذشت سال‌های طولانی در گروه هنروتجربه به نمایش درمی‌آید. حتی خودم هم خبر نداشتم که این مستند نگهداری شده و موجود است. چون کار کلاسیکی است و ۳۵ سال از تولید آن می‌گذرد. امیدوارم خودم  امروز از دیدن دوباره آن مستند مایوس نشوم.