هنروتجربه: مراسم بزرگداشت احمد ضابطی جهرمی به مناسبت روز ملی پژوهش در خانه هنرمندان ایران برگزار و لوح تقدیر و نشان سرو خانه هنرمندان ایران به این مستندساز ،مدرس و پژوهش‌گر اهدا شد.

 در ابتدای این مراسم غلام‌عبا‌س فاضلی برگزاری این مراسم را نشانگر شناخت جامعه از نخبگان فرهنگی عنوان کرد:« این موهبت بزرگی است که بدون نیاز به طی شدن یک فرآیند اداری خاص، جامعه آدم‌های ارزشمند حوزه فرهنگ را تشخیص می‌دهد. احمد ضابطی جهرمی هیچ‌گاه در پی مطرح کردن خود نبوده است. در شرایط دشوار جامعه، باز هم فرهنگ یک پایگاه قابل اعتناست. او در تمام طول عمر کاری خود انسانی ثمربخش بوده است. تنوع حوزه کاری ضابطی جهرمی حیرت‌آور است؛ او هم‌زمان محقق، مدرس، مولف، مترجم، کارگردان، تدوینگر و نظریه‌پرداز فیلم است. این‌همه تلاش برای سپری کردن دقایق زندگی به‌شکلی مفید، در کمتر کسی دیده می‌شود».

پس از آن محمد سریر با اشاره کارنامه دکتر ضابطی جهرمی گفت:« نگاهی به سوابق علمی و هنری دکتر ضابطی و آثار تالیفی متعددی که در حوزه‌های مختلف دارند، نشان می‌دهد طیف گسترده‌ای از مطالبی که جنبه‌های علمی دارد را با ادراکی دقیق عرضه کرده‌اند. مستندهایی مانند «ایران در یک نگاه کوتاه» یا «موسیقی فولکلور شمال ایران» از نگاه او به سمت داخل و مسائل مرتبط با ایران حکایت دارد. هرچه پشتوانه‌هایی بیشتری مانند احمد ضابطی جهرمی داشته باشیم، حضور و تاثیرگذاری ما در عرصه سینما و تلویزیون نیز بیشتر خواهد بود. امروز میراث مادی مهم نیست چون بالاخره از بین می‌رود، اما میراث‌های معنوی باقی می‌ماند و موجب برانگیختن دیگران برای ادامه کار می‌شود. وجود چنین استادی که با نهایت علاقه و از صمیم قلب به اخلاق کاری پایبندند، مایه افتخار ماست».

مراسم با سخنرانی احمد الستی ادامه پیدا کرد. او به آشنایی قریب به ۵۰ سال با ضابطی جهرمی اشاره داشت و افزود: «ضابطی جهرمی تنها پایه‌گذار تدریس مکتب مونتاژ در این کشور بوده است. پیش از آن هم چیزهایی به شکل ترجمه داشتیم اما او آنها را در سطح دانشگاهی تدریس و تفهیم کرد و به ترویج‌شان پرداخت. ضابطی اولین کسی است که نظریه‌های آیزنشتاین را در کلاس‌ها و دانشگاه‌ها مطرح کرد. ضمن احترام به تمام اساتید سینما، استادی با چنین مقام و منزلتی در ارتباط با سینما نداشته‌ایم و ضابطی جهرمی بدون شک مهم‌ترین استاد سینمای ایران در همه دوران‌هاست. خدمات او به سینمای ایران فراموش‌ناشدنی است».

محمد تهامی‌نژاد با برشمردن ویژگی‌ها و فرم تدریس ضابطی جهرمی نکاتی را بیان کرد:«فن تدریس و ابزار آن، از جمله سخن گفتن، یکی از ابزار ظاهر شدن بر صحنه است که با مفهوم فرم تلفیق شده است. در عرصه تعامل اجتماعی، تدریس و سخن گفتن برای ضابطی جهرمی یک هنر و یک اجراست. او تمام ابزار سخن را در اختیار می‌گیرد، به خوبی می‌داند گفتارش را چگونه آغاز کند و به پیش ببرد. اصلی‌ترین عناصر در سخنرانی‌های او فرم و ریتم است. ضابطی جهرمی ریتم سخن را به خوبی می‌شناسد و رعایت می‌کند. سخنرانی‌های او دراماتیک است و ریتم‌های تندشونده و کندشونده در سخنرانی‌هایش، با نحوه شناخت او از تدوین در پیوند است. بلاغت و شیوایی سخن و پرهیز از اطاله کلام و تشخص نحوی و چینش واژگانی و آهنگین سخن گفتن، مشخصه بیان استاد ضابطی جهرمی است»>

در ادامه شهاب‌الدین عادل گفت: «اینکه دکتر ضابطی جهرمی در سطوح مختلفی در مباحث تئوریک و نقد و ترجمه و تولید فیلم چه کرده، بر همگان روشن است. او یکی از تاثیرگذارترین انسان‌های عالم و دانشمند در حوزه سینما و موثر بر بدنه سینمای کشور بوده است. تربیت نیروی انسانی در حوزه‌های مختلف برای سینما و صنعت فیلم کشور، بیش از هر چیز دیگری اهمیت دارد. امروز بسیاری از شاگردانش نه فقط به‌عنوان مدیر، بلکه در مقام فیلمسازان و تدوینگران و فیلمبرداران مشغول فعالیت‌اند. باید گفت بدنه حرفه‌ای و آکادمیک سینمای ایران مدیون ایشان است».

ارد عطارپور دیگر سخنران این مراسم بود و از تاثیر این استاد بر شاگردانش گفت:« ایشان نه تنها آموزگار بودند بلکه در ایجاد جریان‌های سینمایی موثر بوده‌اند. ضمن اینکه او خود یک فیلم‌ساز برجسته است. یکی از فیلم‌هایش که کمتر از آن یاد می‌شود در مورد یوز ایرانی است که در آن زمان کمتر کسی می‌دانست چنین گونه در معرض خطری داریم که ارزش بسیار زیادی دارد و ممکن است از بین برود. اولین فیلمی که من دیدم که اختصاصا به این گونه حیات وحش کشورمان نظر کرده و آن‌را به ثبت رسانده است، اثر استاد ضابطی بود. او حمایت گسترده‌ای از بچه‌هایی کرد که در حوزه محیط زیست و حیات وحش فعالیت می‌کنند. ضابطی جهرمی تشخیص داد که کشور ما به چنین فیلم‌سازانی نیاز دارد و این تشخیص به مرحله عمل و آموزش رسید و شاگردانش نیز این آموزش را خیلی خوب اجرا کردند. ایشان تاثیر بسیار زیادی بر جریان فیلمسازی مستند حیات وحش ایران داشته است».

در بخش دیگری از این مراسم امیرشهاب رضویان یادی از تعدادی از معلم‌های سینما کرد:« جا دارد در اینجا از تمامی معلم‌هایمان یاد کنیم؛ دکتر فروغ، دکتر کاووسی، هوشنگ طاهری، پرویز شفا، جابر عناصری و دیگر اساتیدی که در کنارشان سینما را آموختیم. آنچه در فرآیند تولید معلم یا استاد برای من جذاب است، این است که در مورد مشخص دکتر ضابطی جهرمی ایشان خودشان استاد شدند و زبان را خودشان یاد گرفتند و احتمالا در آن زمان سهمیه‌ای نبوده است. الان عده‌ای با سهمیه وارد دانشگاه می‌شوند، دکترای زورکی می‌گیرند، استاد تمام می‌شوند، در خارج درس می‌خوانند و می‌آیند و بقیه را هم نمی‌پسندند. اما دکترای استاد ضابطی جهرمی از این جنس دکتراها نیست».

در ادامه مراسم علی لقمانی از دیگر شاگردان ضابطی جهرمی درباره او و بودنش گفت:«در دورانی که ما دانشجو بودیم، مقام استادی آن‌چنان شامخ و دور از دسترس بود که برخلاف امروز، تصور دستیابی به آن هم برای‌مان غریب بود. در باغ فردوس فارغ از نگاهی که هر استاد داشت، صرفا به دلیل توانایی و حس مسئولیت‌پذیری از اساتید استقبال می‌شد و این چیزی است که امروز کم پیدا می‌شود. امروز دانشجویان آن شأن را برای اساتید قائل نیستند و نگاه سیستم مدیریتی به اساتید نیز تغییر کرده است و شاید آن امکانات و ابزار هم در اختیار نباشد. اینها باعث دلسردی برخی اساتید و مهاجرت آن‌ها از ایران شد. اما استاد ضابطی پس از ۴۰ سال و با وجود همه مصائب و مشکلات، با همان انرژی و علاقه روز اول به تدریس ادامه می‌دهد و این جای سپاسگزاری فراوان دارد».

این مراسم با اهدای لوح تقدیر و نشان سرو هنر خانه هنرمندان ایران به احمد ضابطی جهرمی ادامه یافت و پس از آن این استاد سخنانش را با سپاس از همسرش آغاز کرد و درباره دانشجویانش گفت:« دانشجویانم نور چشم و تپش قلب من هستند. من اگر دانشجویانم را دوست نداشته باشم نمی‌توانم چیزی به آن‌ها بیاموزم. آدم وقتی کسی را دوست نداشته باشد نسبت به او تقریبا بی‌تفاوت خواهد بود. من همواره دانشجویانم را به عنوان امانت و سپرده مردم نزد خود نگه داشته‌ام. اساسی‌ترین مرحله کارم با آن‌ها پس از فارغ‌التحصیلی‌شان بوده است و آثارم را نیز به آ‌ن‌ها تقدیم کرده‌ام و فراموش‌شان نکرده‌ام. ضمن اینکه تعامل من با دانشجویانم دو طرفه است و من هم از دانشجویانم می‌آموزم و خود را مدیون آن‌ها می‌دانم. اگر به موفقیتی دست پیدا کرده‌ام دانشجویانم نیز در آن سهیم‌اند. دانشجویانم هر کدام در جای خود برای من یک ایماژ هستند که حتی در خواب رهایم نمی‌کنند.ما در دهه ۶۰ در یک نبرد علمی و هنری برای اعتلای سینمای ایران حضور داشتیم. در دهه ۶۰ تا اواسط دهه ۷۰ تلفات ما در این نبرد کم بود و بیشتر پیروز شدیم. اما بچه‌های امروز علاقه و جدیت بچه‌های آن دوران را ندارند. داشتن مدرک کافی نیست و باید دید افراد در عمل چه کرده‌اند. همواره آرزو داشته‌ام دانشجویانم از من پیشی بگیرند و آن‌ها را به این کار تشویق کرده‌ام. اما استاد ممتاز هم هرگز اجازه نمی‌دهد که چنین اتفاقی بیافتد، یعنی استاد و دانشجو باید با هم بدوند».

او در ادامه ویژگی‌های یک پژوهش‌گر را برشمرد:« دو چیز ما را در هر عرصه‌ای پژوهش‌گر می‌کند و این‌ها باید در شخصیت فرد وجود داشته باشد؛ نخست کنجکاوی و دوم میل به تجربه. پژوهش‌گر باید منضبط و به لحاظ شخصیتی دارای آمادگی قبلی باشد. ما سعی می‌کردیم از هر روزنه‌ای بیاموزیم و جارو کردن اتاق تدوین هم امکانی برای یادگیری این هنر بزرگ است. در آن زمان شور داشتیم که از هر موقعیتی چیزی بیاموزیم و هنوز هم این شور را دارم.خشنودم که در این رشته تحصیل کردم و هر کسی را واجد شایستگی برای تحصیل در رشته سینما نمی‌دانم. تحصیل هنر نیازمند پرستیژ است و پایه آن در رشته ما بر دو رکن شعور ادبی و درک موسیقی است. سینما یکی از دستاوردهای نبوغ بشری و بسیار محترم است. سینما هنری تمدن‌ساز است که قدرت تمام هنرها را در خود گرد آورده است. ما هم باید به ازای تمام هنرمندان شاخه‌های دیگر در سینما احساس مسئولیت کنیم. لازمه رشد در این رشته تخیل و تجسم و حافظه قوی است. فیلم باید در بند بند وجود دانشجوی رشته سینما ریشه بدواند. خداوند را شاکرم که سینما را در مسیر خلقت من قرار داد و من را در راه سینما هدایت کرد».

در بخش پایانی این مراسم فیلم «قهرمانی» به کارگردانی احمد ضابطی جهرمی برای حاضرین به نمایش در آمد.

منبع:روابط عمومی خانه هنرمندان

برچسب‌ها: