هنروتجربه-سعید حضرتی:«مادیان» نخستین ساخته سینمایی علی ژکان در سال ۱۳۶۴ است. این فیلم یکی از بحث برانگیزترین  آثار سینمایی پس از انقلاب است. فیلم دارای مضمونی به شدت انسانی است و بازی‌هایی تاثیرگذار و فضاسازی قابل توجه‌ای در آن دیده می‌شود. «مادیان» در سال ساختش فیلم محبوب بسیاری از منتقدان بود و هنوز هم بسیاری از آن به عنوان بهترین فیلم ژکان یاد می‌کنند. شاخصه اصلی این فیلم سوژه جسورانه و کارگردانی طاقت فرسای آن است. با علی ژکان به بهانه نمایش نسخه ترمیم شده فیلم «مادیان» پس از گذشت ۳۴ سال از زمان اکران آن در باشگاه هنروتجربه گفت‌وگوی کوتاهی کرده‌ایم.این فیلم یکشنبه هشتم دی ساعت ۲۱ در سالن شماره‌ ۳ پردیس سینمایی چارسو و به طور همزمان ساعت ۲۰ در هنر شهر آفتاب شیراز و ساعت ۲۰:۳۰ در پردیس سیتی سنتر اصفهان به نمایش در می‌آید.

علی ژکان با ذکر توضیحاتی در مورد شرایط خاص دوران ساخت این فیلم، گفت: «آماده شدن فیلم‌نامه هم‌زمان بود با آغاز به کار بنیاد سینمایی فارابی و این فیلم‌نامه به دلیل پرداختن به موضوع روستا که در آن زمان از موضوعات مورد توجه بود، مورد پذیرش بنیاد فارابی قرار گرفت. ولی پس از آغاز به کار و تحویل راش‌های فیلم به بنیاد فارابی، مسئولین بنیاد خواستار حذف برخی از سکانس‌ها، دیالوگ‌ها و نیز تغییر پایان‌بندی فیلم شدند».

نمایش این آثار باعث می‌شود جوانان ما این‌گونه فیلم‌ها را که کمتر دیده شده است را ببینند و متوجه شوند زمانی نسل‌های قبل دغدغه فیلم‌ هنری و به دور از سینمای گیشه‌ای و تجاری را داشته‌اند و شاید همین امر باعث شود آن‌ها قدم رو به جلویی در این زمینه بردارند

او با اشاره به شرایط خاص آن برهه زمانی که در مقطعی منجر به متوقف شدن فرآیند تولید فیلم شد، افزود: ««مادیان» در سال‌های آغاز انقلاب ساخته شد و من با توجه به فضای فرهنگی خاصی که آن سال‌ها فراهم شده بود، فکر می‌کردم این فیلم می‌تواند منعکس‌کننده‌ تصویر جامعه‌ آن روزگار باشد. ولی به هر حال با توجه به شرایط آن سال‌ها و حساسیت‌ها باعث شد بخش‌هایی از آن تغییر کند».

ژکان درباره موسیقی این فیلم هم که سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را گرفت،به سایت هنروتجربه عنوان کرد:«در آن زمان شریف لطفی تازه از آلمان به ایران بازگشته بود و صرفا نمونه‌ای از آهنگ‌هایی را که می‌پسندیدم در اختیار او قرار دادم. در ابتدا قرار بود فرهاد فخرالدینی آهنگ‌سازی این فیلم را بر عهده داشته باشد و حتی ملودی فیلم نیز توسط ایشان ساخته شده بود، اما به‌دلیل مسائل مالی این همکاری به سرانجام نرسید».

ژکان با اشاره به خاطرات خوبی که از فیلم در خاطرش مانده، افزود: «در این فیلم بازیگرها و عوامل پشت صحنه مانند روستاییان زندگی می‌کردند که در مواردی، امکان شناختن آن‌ها در کنار روستایی‌ها وجود نداشت. یادم می‌آید در طول دوران فیلم‌برداری هیچ‌کس فکر نمی‌کرد حسین محجوب بازیگر سینماست. او در تمام مدت تولید فیلم، لباس روستایی‌های آن منطقه را بر تن داشت و چنان با آن‌ها نشست و برخاست داشت که هیچ‌کس او را در قالب یک بازیگر نمی‌دید. تمام بازیگران و عوامل فیلم به دنبال تولید کار هنری بودند و کسی به مسائل مالی توجهی نداشت».

علی ژکان با انتقاد از فضای خاص حاکم بر تولیدات سینمای ایران که به گفته‌ او متاسفانه به عرضه و نمایش فیلم‌های ناسالم منجر شده، گفت: «سینمای ایران در سال‌های آغاز انقلاب، ساختار تازه‌ای پی گرفت و طبعا حیات دوباره‌ای پیدا کرد. اما متاسفانه این ساختار در سال‌های اخیر در حال فروپاشی است».

او درباره دلیل کم‌کاری خود و هم‌نسلانش اظهار داشت: «در حال حاضر تولید فیلمی را به عنوان تهیه‌کننده در دست ساخت دارم ولی باید بگویم شرایط فیلم‌ساختن ناامید کننده است. فیلمی ساخته‌ام که نزدیک سه سال می‌شود خواستار اکران آن هستیم و به نتیجه نرسیده است. جوابشان این است که بازیگر استار و گیشه‌پسند ندارد. مناسبات سینمای ایران به سمت‌وسویی پیش رفته که اگر فیلمی هنرپیشه‌ مطرح و مورد علاقه‌ عامه‌ تماشاگران را نداشته باشد، امکان و فرصت اکران هم پیدا نمی‌کند و می‌توان گفت این، کم‌ترین تاثیر ابتذال بر سطح سلیقه‌ سینماروها و کاهش تولید فیلم‌های خوب و قابل اعتنا بوده است».

ژکان در پایان، نمایش و تماشای «مادیان» بر پرده بزرگ سالن‌های سینما بعد از گذشت ۳۴ سال از زمان اکران آن را اتفاقی خاطره‌انگیز دانست:«نمایش این آثار باعث می‌شود جوانان ما این‌گونه فیلم‌ها را که کمتر دیده شده است را ببینند و متوجه شوند زمانی نسل‌های قبل دغدغه فیلم‌ هنری و به دور از سینمای گیشه‌ای و تجاری را داشته‌اند و شاید همین امر باعث شود آن‌ها قدم رو به جلویی در این زمینه بردارند».

عکس:مسعود میر