هنروتجربه مریم شاه‌پوری: چند وقت پیش بود که مطلبی با عنوان «۲۰۱۹ سال اسکارهای پوپولیستی است؟» را برای‌تان تدارک دیدیم که گفت‌وگوی رییس دفتر نیویورک نشریه معتبر و جهانی «ورایتی» بود با یکی از منتقدان ارشدش اوئن گلیبرمن. حالا ربکا روبین در «ورایتی» این مقاله را نوشته است و با بررسی میزان موفقیت تجاری آثاری که در رشته بهترین فیلم نامزد دریافت تندیس طلایی شده‌اند، این موضوع را بررسی کرده که اسکار چقدر از حال‌وهوای مراسمی برای بهادادن به آثار برتر اما کوچک و مستقل (که در سال‌های اخیر شاهدش بودیم) دور شده و به سمت مراسمی هالیوودی با تمام نیازهایش پیش رفته است.

وقتی بحث قدردانی و تحسین آثار سینمایی سال ۲۰۱۹ در میان باشد، آکادمی علوم و هنرهای سینمایی موسوم به اسکار، فیلم‌هایی را نامزد می‌کند که سینماروها واقعاً آن‌ها را دیده باشند! پنج فیلم از نه فیلمی که نامزد اسکار بهترین فیلم شده‌اند، تا همین جا از مرز فروش صد میلیون دلار در گیشه جهانی عبور کرده‌اند: «جوکر»، «روزی روزگاری در هالیوود»، «فورد علیه فراری»، «زنان کوچک» و «انگل». فیلم ششم هم درام جنگی سام مندس است با عنوان «۱۹۱۷» که تازه اکران گسترده‌اش آغاز شده است و به‌زودی این رکورد را پشت سر خواهد گذاشت.

طبق آمار و ارقامی که «کام‌اسکور» منتشر کرده است، این نُه فیلم روی هم به فروشی ۷۴۸ میلیون دلاری در ایالات متحده و یک میلیارد و ۹۸۰ میلیون دلاری در فروش جهانی دست پیدا کرده‌اند؛ که از این لحاظ یکی از بهترین ویترین‌های اسکار بهترین فیلم را در دهه‌های اخیر این مراسم شکل داده است. سال گذشته رقبای این بخش فروشی یک میلیارد و ۲۶۰ میلیونی در گیشه داخلی ایالات متحده کرده بودند که در اصل، حاصل فروش هفتصد میلیون دلاری «بلک پنتر» در سینماهای آمریکا بود. در ضمن نباید فراموش کرد که فیلم‌های «مرد ایرلندی» و «داستان ازدواج» از تولیدهای نتفلیکس هستند و به جای فروش قابل توجهی در گیشه، خیلی خوب دیده شده‌اند.

راستش را بخواهید در سال‌های گذشته، اسکار شباهت بسیار زیادی به جوایز مستقل اسپریت پیدا کرده بود. برای قیاس می‌توان به نامزدهای سال ۲۰۱۷ اشاره کرد (شامل «شکل آب»، «برو بیرون» و «مرا به اسم خودت صدا بزن») که پیش از نامزدی به مجموع فروش ۳۸۰ میلیون دلار رسیده بودند یا فیلم‌های سال ۲۰۱۶ (از جمله «لالا لند»، «مهتاب» و «منچستر کنار دریا») که پیش از نامزدی در جوایز اسکار، رقم فروش‌شان به ۴۸۳ میلیون دلار رسیده بود.

البته موفقیت در گیشه ربط چندانی به پیش‌بینی فیلم برنده اسکار ندارد؛ مثلاً «مهتاب» اثر بری جنکینز در فروش داخلی ۲۷ میلیون و در فروش جهانی ۶۵ میلیون دلار فروخت یا «مهلکه» اثر درخشان کاترین بیگلو در گیشه داخلی ۱۷ و در گیشه جهانی ۴۹ میلیون دلار فروش داشت ولی سازندگان هر دو فیلم، با مهم‌ترین جایزه و افتخار هالیوود به خانه‌های‌شان برگشتند؛ و حالا در تاریخ این مراسم جزو کم‌فروش‌ترین فیلم‌های برنده اسکار بهترین فیلم جای گرفته‌اند.

اما رأی‌دهندگان آکادمی سال گذشته هم گامی جدی در جهت تأیید سلیقه عمومی برداشتند و به فیلم‌هایی توجه نشان دادند که سینماروهایی زیادی به دیدن‌شان رفته بودند، از جمله برنده اسکار بهترین فیلم سال گذشته «کتاب سبز» (فروش داخلی: ۸۵ میلیون و فروش جهانی: ۳۲۱ میلیون دلار) و نامزدهایی چون «بلک پنتر» (فروش داخلی: ۷۰۰ میلیون و فروش جهانی: یک میلیارد و سیصد میلیون دلار)، «ستاره‌ای متولد می‌شود» (فروش داخلی: ۲۱۵ میلیون و فروش جهانی: ۴۳۴ میلیون دلار) و «راپسودی بوهمی» (فروش داخلی: ۲۱۶ میلیون و فروش جهانی: ۹۰۳ میلیون دلار).

«جوکر» بزرگ‌ترین بلاک‌باستر در میان نامزدهای اسکار بهترین فیلم امسال است و البته که فروشش فاصله‌ای چشمگیر با باقی آثار دارد؛ در واقع یکی از معدود فیلم‌هایی است که بالای یک میلیارد دلار فروش کرده و به چنین افتخاری دست یافته است. فیلم تاد فیلیپس پس از نامزدی در جوایز اسکار قرار شده دوباره توسط کمپانی وارنر در بیش از هفتصد سینما روی پرده برود. فیلم‌های «۱۹۱۷» (با ده نامزدی)، «زنان کوچک» و «انگل» (هر یک با شش نامزدی جوایز اسکار) هم به‌نسبت تازه اکران گسترده‌شان شروع شده است و با درخشش در اسکار می‌توانند به‌مراتب بهتر از فروش‌های اکران محدود یا اولیه‌شان عمل کنند؛ اما سایر فیلم‌ها مثل «جوجو ربیت» (تایکا وایتیتی) و «روزی روزگاری در هالیوود» (کوئنتین تارانتینو) وقتی نامزدهای اسکار اعلام شدند، تقریباً از برنامه نمایش اغلب سینماها خارج شده‌اند.

البته به بهانه نامزدی در جوایز اسکار همه فیلم‌ها دوباره روی پرده رفتند تا به این بهانه برخی به سالن‌های سینما کشیده شوند. فیلم‌های روی پرده هم با افزایش تعداد سالن‌های‌شان بیش‌تر در دسترس سینمادوستان قرار می‌گیرند؛ مثلاً سه فیلمی که در اکران بودند و بر تعداد سالن‌های‌شان افزوده شده عبارتند از «انگل» (از ۳۴۵ به ۸۰۰ سالن)، «فورد علیه فراری» (از ۵۶۷ به ۱۰۰۰ سالن) و «جوجو ربیت» (از ۱۲۵ به ۹۴۵ سالن). این فیلم‌ها با ورود به شبکه نمایش خانگی هم زندگی دوباره‌ای را تجربه می‌کنند. به عنوان نمونه، «فندانگو» گزارش داده است که «انگل» در میان پنج عنوان کنجکاوی‌برانگیزش در فهرست برترین پیش‌فروش‌های دیجیتال قرار گرفته و خیلی‌ها مشتاق دیدن فیلم در خانه‌ها یا هر جایی بجز سینما هستند! که البته بعید نیست برخی از سینمادوستان یا حرفه‌ای‌های سینما هم بخواهند برای دومین یا چندمین بار این اثر تحسین‌شده از سینمای کره جنوبی را ببینند.

در هر صورت، توجه آکادمی به فیلم‌هایی که از نظر تجاری موفق‌اند می‌تواند به نفع این مراسم تمام شود که معمولا بیش از سه ساعت زمان می‌برد و همیشه با افت میزان تماشاگران و رضایت روبه‌رو بوده است. آکادمی سال گذشته تلاش کرد رشته «فیلم محبوب» را معرفی کند به این امید که تماشاگران بیش‌تر به مراسم اسکار (که حالا به فیلم‌هایی که آن‌ها دیده‌اند اهمیت داده) علاقه‌مند شوند. این رشته به جوایز اسکار اضافه نشد چون اهالی سینما حسابی به آن اعتراض کردند ولی مراسم آکادمی به قلمروی فیلم‌هایی بدل شده که تماشاگران زیادی آن‌ها را دیده‌اند!

پل دِرگارابِدیان، تحلیل‌گر ارشد «کام‌اسکور» می‌گوید:«به طور نظری، گروهی از نامزدهای اسکار بهترین فیلم که بیش‌تر دیده شده‌اند و در میان عموم تماشاگران محبوب هستند، می‌تواند به توجه بیش‌تر به مراسم اسکار منجر شود.» و اشاره می‌کند که جوایز آکادمی در سالی که «تایتانیک» برنده اسکار بهترین فیلم شد، یکی از بالاترین و بهترین امتیازهای خود را از مخاطبان گرفت: «با وجود این، عوامل زیادی در میزان محبوبیت مراسم در هر دوره دخیل هستند از جمله ستارگانی که در مراسم حاضر می‌شوند».

  • ورایتی